شناختن جنس کبوترها
در مراحل اولیه بسیار مشکل است، ولی باید گفت که جنس ماده از لحاظ جثه کوچکتر و ظریف تر است و این اختلاف در اطراف سر و گردن پرنده مشخص تر می باشد. و اما جنس نر فطرتا قلدر بوده و خرامیان زیبا و صدایی رساتر دارد. مخصوصا هنگام جفت گیری دم خود را به نحو زیبایی به زمین می کشد.
بیماری های انگلی
انگلهای خارجی مانند شپشها هم ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند. گاهی ابتلای کودکان و خردسالان، به خصوص دختربچهها به شپش و رفتن آنها به مهدکودک یا مدرسه می تواند باعث ابتلای دیگران شود.
عفونتهای قارچی
یکی از عوامل قارچی مشترک و مهم بین انسانها و پرندگان، قارچی به نام کریپتوکوکوس است که بهخصوص در مبتلایان به ایدز می تواند سبب ایجاد مننژیتهای خطرناک و کشنده شود. این عامل بیماری زا معمولا به دلیل دمای بالای بدن پرنده، نشانه خاص یا شدیدی ایجاد نمی کند و با این که بیشتر در کبوتر حایز اهمیت است، اما باید به یاد داشت که فضولات پرندگان خانگی می تواند مخزن این قارچ باشد. بنابراین به افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، توصیه می شود از نگهداری پرندگان، بهویژه کبوتر، پرهیز کنند.
آنفلوآنزای پرندگان
آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان، یک بیماری ویروسی و واگیردار است که اگرچه بر اساس اعلام سازمان دامپزشکی، کشورمان عاری از این بیماری است، اما در صورت بروز نشانههای این بیماری در پرندگان، معدوم کردن آنان در اسرع وقت لازم است. مهمترین راه انتقال، مدفوع پرنده بیمار (به دلیل دفع میزان بالای ویروس در آن) و تماس مستقیم با پرنده، مدفوع آن یا سطوح و اشیای آلوده به مدفوع پرنده است.
بیماری سل
از دیگر بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان، سل است که البته خطر انتقال عامل ایجاد سل از پرندگان به انسان نسبت به سایر حیوانات کمتر است و در صورت ابتلای انسان، معمولا درگیری موضعی گرههای لنفاوی یا زخم عفونی موضعی نشانه آن خواهد بود.
بيماري اورنيتوز
یکی از شناختهشدهترین بیماری های قابل انتقال از پرنده به انسان، بيماري اورنيتوز است که با وجود معروف و خطرناک بودن، میزان ابتلای انسان به آن در مقایسه با تعداد بسیار زیاد پرندگان در طبیعت زیاد نیست. طیف وسیعی از پرندگان مانند بوقلمون، کبوتر، اردک، مرغابی و خانواده طوطی سانان مستعد ابتلا به این بیماری هستند. پرنده مبتلا علایمی مانند اسهال، سرفه و ترشحات از چشم و بینی خواهد داشت. این بیماری در انسان علایم شبهآنفلوآنزا مانند تب بالا، لرز، سردرد شدید و تنفس سخت ایجاد می کند و در صورت درمان نشدن به موقع حتی می تواند به مرگ منجر شود. افراد دچار نقص سیستم ایمنی مانند مبتلایان به ویروس ایدز، بیماران تحت شیمی درمانی، نوزادان و کودکان زیر 5 سال، افراد مسن و افرادی که پیوند عضو انجام دادهاند، بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند.
|
مفهوم انگشت های مختلف برای انداختن انگشتر |
|
طبقه بندی: سایر
آیا تابه حال به این فکر کرده اید که انداختن انگشتر در هر انگشت چه معنایی دارد؟ ما به شما می گوییم که هر انگشت نشانه چیست و چطور انداختن انگشتر در انگشتان مختلف تفاوت می کند. گاهی اوقات، علیرغم همه تلاشهایی که می کنیم، زندگی به مراد ما پیش نمی رود. این همان زمانی است که بعضی از آدم به سراغ فال و طالع بینی می روند تا به طریقی زندگیشان را رونق بدهند کف بینی، فال اعداد، تاروت، و از این قبیل بعضی از راه هایی هستند که متخصصین این رشته ادعا دارند به وضعیت کنونی افراد کمک می کند. یک چیزی که خیلی برای من جالب بود انگشترهایی است که این متخصصین به افراد توصیه می کنند که بیندازند. این انگشترها وقتی با سنگ تولد هر کس ادغام شود در خیلی از جوانب زندگی هر فرد تعادل ایجاد می کند. اما آیا تا به حال این سوال برایتان پیش آمده که هر انگشت برای انداختن انگشتر چه معنا و مفهومی دارد؟ آیا انداختن انگشتر در یک انگشت بخصوص نشان دهنده یک مفهوم عمیق است؟ پس اجازه بدهید نگاهی به مفهوم انگشت های مختلف برای انداختن انگشتر بیندازیم. انگشت شست: نشان دهنده قدرت اراده در فرد است. این انگشت با خودِ درونی فرد در ارتباط است. وقتی به شما گفته می شود که در انگشت شستتان انگشتری بیندازید، به دقت مراقب تغییراتی که در زندگیتان اتفاق می افتد باشید. این انگشتر قدرت اراده شما را تقویت خواهد کرد.
انگشت اشاره: نشان دهنده قدرت، رهبری و جاه طلبی است. این انگشت نشان دهنده یک نوع قدرت خاص است. این مسئله به خصوص در قدیم الایام وقتی پادشاهان قدرتمند در انگشت اشاره خود انگشتر می انداختند بیشتر نمود دارد. درنتیجه، انداختن انگشتر در این انگشت به شما در این زمینه کمک می کند. انگشت وسط: نشان دهنده فردیت و هویت فرد است. این انگشت که در وسط قرار گرفته است نشاندهنده یک زندگی متعادل و متوزان است. انداختن انگشتر در این انگشت به شما کمک می کند زندگی متعادلتری داشته باشید. انگشت انگشتری انگشت چهارم : شماست. انگشت انگشتری دست چپ به قلب رابطه مستقیم دارد. به خاطر همین است که حلقه ازدواج در این انگشت انداخته می شود. این انگشت همچنین نشاندهنده احساسات و خلاقیت در فرد است. انداختن انگشتر در انگشت چهارم دست راست به شما کمک می کند در زندگی خود خوشبین تر باشید. انگشت کوچک: نشان دهنده همه چیز در روابط شماست. این انگشت نشاندهنده روابط ما با محیط بیرون می باشد و دقیقاً مخالف شست است که به خودِ درونی ما اشاره دارد. این انگشت نشاندهنده رفتار ما با دیگران است. انداختن انگشتر در این انگشت به شما کمک می کند روابط خود را تقویت کنید، به خصوص درمورد ازدواج. به ارتقاء روابط کاری هم کمک می کند.
|
|
دنياي حيوانات دنياي عجيبي است و اينکه ميشنويم هوش خوکها به اندازه هوش يک بچه سه ساله است يا اينکه غم و غصه و فشار رواني، نهنگها را وادار به خودکشي ميکند يا ميموني در دنيا زندگي ميکند که قادر به نقاشي کردن است، واقعا حيرتآور است. انسانها هيچ وقت نتوانستهاند به درک دقيقي از روابط و رفتار حيوانات برسند و هر بار که چيزي را در مورد آنها کشف ميکنند، متحير ميشوند. حالا اگر شما هم دلتان ميخواهد آخرين يافتههاي دانشمندان را درباره رفتار و احساسات برخي از حيوانات بدانيد، بد نيست به اين مطلب نگاهي بيندازيد...
|
واكنش ترومبوسیت جوجه های گوشتی به لیپوپلی ساكارید
خلاصه: تاثیر لیپوپلی ساكارید (LPS) بر آشكارسازی یاخته جنبی proinflammatory ، (IL)-1β،IL-6،IL12 در ترومبوسیت جوجههای گوشتی مورد ارزیابی قرار گرفت. در 4 هفتگی، نمونههای خون جمعآوری شد، و ترومبوسیتهای جداسازیشده به مدت 1 ساعت در LPS خوابانده شدند. اسید ریبونوكلوئیك از سلولها خارج شد تا آشكارسازی یاخته جنبی proinflammatory با استفاده از نسخهبرداری معكوس بلادرنگ PCR مورد آزمایش قرار گیرد. كشف شد كه آشكارسازی IL-1β،IL-6،IL-12 در ترومبوسیتها تحت تاثیر رژیمهای غذایی حاوی كورتیكوسترون و ویتامین C قرار نمیگیرند. به هر حال، در معرض LPS قرار گرفتن باعث افزایش این سیتوكینها نشد. این حقیقت كه ترومبوسیتها بسیار زیاد هستند و میتوانند توسط LPS تحریك شوند باعث میشود كه اولین سلولهای موثر در میزبان طبیعی مستحكم در برابر آلودگیهای باكتریایی جوجه ها شوند.
مقدمه
ترومبوسیتهای جوجهها، لیكوسیتهای هستهدار خون هستند كه نشاندهنده فراوانترین گونههای سلولهای سفید در خون جوجه میباشند. از آنجایی كه مغز استخوان جوجه دارای مگاكاریوسیت نمیباشد، ترومبوسیت از سلولهای تكهستهای قبلی به وجود میآید. ترومبوسیتها در عملكرد در برابر پلاكتهای پستانداران همولوگ هستند. پلاكتها كوچكترین سلولهای خونی هستند كه تنها باقی مانده سیتوپلاسم مگاكاریوسیت میباشند. پلاكتها به دلیل نقش آنها در مكانیسم دفاع میزبان طبیعی در تحقیقات ایمنشناختی سالهای اخیر موضوعات مرموزی بودهاند. پلاكتها بیشتر به دلیل پروسه هموستاز و مبادرت به ترمیم زخم شناخته شدهاند. در كنار نقش آنها در هموستاز و ایجاد ترومبوس (لخته خون) بعد از صدمه آندوتلیال، پلاكتها نیز در فرآیندهای التهاب و ترمیم بافت شركت میكنند. پلاكتها مولكولهای فعال زیستی فراوانی از قبیل عامل شیمیوتاكسی را برای تمام سلولها، پروتئینهای كاتیونی، هیستامین، سروتونین، پروستاگلاندین E2، و پروستاگلاندین D2 را آزاد میكنند.
ترومبوسیتهای جوجهها در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است تا آشكارسازی ژن سیتوكینهای proinflammatory را تجزیه كنیم. جوجههای گوشتی تجاری میتوانند در معرض تنشزاهای مختلف قرار گیرند و در محیطهایی كه میكروارگانیسمهای هوایی و اجزای میكروبی سلامتی جوجهها را به خطر میاندازند، رشد كنند. بنابراین، ترومبوسیتهای جداشده با LPS كشت شدند تا قابلیت واكنش جوجههای گوشتی به این اجزای میكروبی را از طریق این گونه بیمانند سلول تعیین كنند.
مواد و روشها
54 جوجه گوشتی كه در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفتند از جوجهكشی محلی گرفته شده بودند و تا 2 هفتگی رژیم استارتر دریافت كردند. برای آزمایش 2 تكرار ، 18 و 36 جوجه به طور اتفاقی به 3 گروه منصوب شدند كه از 2 هفتگی تا 4 هفتگی رژیم متفاوتی را دریافت میكردند و دانشگاه مورگان، كلمسون و كارولینای جنوبی نگهداری شدند. گروههای رژیمی، رژیم كنترل بودند (رژیم دانه استاندارد)، رژیم كنترل با 30 میلی گرم/كیلوگرم كورتیكوسترون برای تحریك تنش اكسایشی، و رژیم كنترل با 30 میلی گرم/ كیلوگرم كورتیكوسترون به اضافه 500 میلی گرم/ كیلوگرم ویتامین C.
نمونههای خون از رگ بال به همراه 10 درصد EDTA به عنوان ماده ضدانعقاد خون درون سرنگها جمعآوری شدند تا ترومبوسیت جداسازی شود. خون جمعآوریشده بر روی یخ انباشته شد تا به آزمایشگاه منتقل شود. پروتوكل جداسازی ترومبوسیت مورد استفاده در اینجا مدل تغییر یافته پروتكل مورد استفاده توسط هوریوشی و همكارانش بود. نمونههای خون با محلول نمك فاقد CA+2 و Mg+2 رقیق شدند. نمونههای رقیقشده خون بر روی واسطه جداسازی لنفوسیت طبقهبندی و در 1700× g به مدت 30 دقیقه در دمای اتاق سانتریفیوژ شد. باندهای حاوی ترومبوسیت جمعآوری شدند، دو بار شسته شدند ، مجددا در محلول نمك متعادل هنك معلق شدند. رنگ آبی تریپن برای كیفیتیابی تعداد سلولهای زنده در هماسیتومتر (دستگاه شمارش گویچههای خون) مورد استفاده قرار میگیرد. غلظت سلول در محیط كشت شیشهای در حدود 1×107میلیلیتر میباشد. ترومبوسیتها در 10 میكروگرم از مینه سوتا سالمونلای خالص LPS بر روی سكوی نوساندار در دمای 40 درجه سانتیگراد خوابانده شدند.
بعد از تحریك ترومبوسیتها، سلولها در 5000×g به مدت 2 دقیقه تا پلاكت شدن سانتریفیوژ شدند. پلاكتها در طول شب در 100 میكرولیتر از RNA و در دمای 4 درجه سانتیگراد ذخیره شدند. بعد از 24 ساعت، سلولها مجددا سانتریفیوژ شدند تا مواد شناور آنها گرفته شود و در دمای 20- درجه سانتیگراد برای استفادههای بعدی ذخیره شدند. كیت RNeasy مورد استفاده قرار گرفت، و از پروتكلسازنده پیروی شد تا كل RNA را از این نمونهها جدا كنند و توسط درمان DNase، هر DNA ژنی را خارج كردند.
نسخهبرداری معكوس بلادرنگ PCR (RT-PCR ) با استفاده از كیت Quanti Tech SYBR Green RT-PCR انجام شد. آمادهسازهای مورد استفاده در افزایش دهیدروژناز گلیسرالدئید 3- فسفات از تكنولوژیهای پیوسته DNA به دست میآید. تركیب RT-PCR شامل 25/0 میكرولیتر از مخلوط QuantiTect RT، 5/12 میكرولیتر از مخلوط QuantiTect SYBR Green RT-PCR ×2 ، 5/0 میكرولیتر از هر آمادهساز خاص، 10 میكرولیتر از RNA الگو و 25/1 میكرولیتر از آب بدون RNase میباشد تا حجم واكنش نهایی 25 میكرولیتر به دست آید. سابقه نوسان مورد استفاده در تمام واكنشها، 1 چرخه 50 درجه سانتیگرادی به مدت 30 دقیقه ، 95 درجه سانتیگراد به مدت 15 دقیقه، و 40 چرخه 94 درجه سانتیگرادی به مدت 15 ثانیه ، 57 درجه سانتیگراد به مدت 20 ثانیه و 72 درجه سانتیگراد به مدت 20 ثانیه میباشد. كیفیتساز نسبی سطوح mRNA با استفاده از محاسبه تغییر گروه در طول Pfaffl میباشد.
آزمایش كارخانهای با استفاده از طرح كرتهای شكافته شده در مورد جوجههای گوشتی انجام شد تا تكرارها را برای هر یك از 3 رژیم در آزمایش تكرار شده، مشخص كند. نمونههای خون جمعآوریشده از هر جوجه گوشتی به 2 قسمت تقسیم شد كه یك قسمت به عنوان كنترل عمل میكرد و قسمت دیگر توسط LPS تحریك میشد. تجزیه واریانسها توسط روش GLM انجام شد و فرضیههای آزمایش با استفاده از α=0.05 اجرا شد.
نتایج و بحثها
رژیمها بر آشكارسازی سیتوكینهای پرالتهاب تاثیر نمیگذارد، اما تحریك LPS باعث افزایش سطح آشكارسازی در مقایسه با ترومبوسیتهای كنترل عمل نیامده شد. (شكل 1). از این شكل مشخص است كه آشكارسازی نسبی تكرار در مورد IL-1β ، IL-6، و IL-12 افزایش مییابد. بیشترین آشكارسازی مشاهدهشده در تغییر تكرار نسبی IL-6 بود. Interleukin-1β دارای آشكارسازی واضح بود اما درجات تغییر پائینتری نسبت به IL-6 داشت. Interleukin-12 در مقایسه با 2 سیتوكین پرالتهاب دیگر به طور متوسط تحریك شد، اما تغییر تكرار آن نیز مشخص بود.
لیپوپلی ساكارید بر عملكرد سلول تاثیر میگذارد و آشكارسازی ژن را در مونوسیت، ماكروفاژ و هتروفیل جوجه القاء میكند. در حقیقت، ما در این تحقیق نشان دادهایم كه LPS باعث القای آشكارسازی سیتوكینهای التهابدار IL-1β، IL-6، IL-12 در ترومبوسیتهای شبیه به هتروفیل میشود، سلولهای موثر اولیه میزبان فطری با آلودگی باكتریایی در ماكیانها مقابله میكند. هتروفیلها معادل مرغی نوتروفیل هستند و به عنوان فاگوسیت متخصص عمل میكنند تا به تنظیم دفاع میزبان فطری كمك كنند. هتروفیل جوجه به طور اساسی دارای گیرنده Toll-like (TLR ) 10/6/1، گونه 1 TLR2، گونه 2 TLR2، TLR3، TLR4، TLR5 و TLR7 میباشند. آزمایشگاه ما اخیرا نشان داده است كه ترومبوسیت، TLR2، TLR3، TLR4، TLR5 و TLR7 آشكار میسازد. بنابراین، تاثیر LPS مشاهده شده بر روی ترومبوسیت جوجههای گوشتی دارای نقش مهمی در هموستاز پلاكتهای پستانداران میباشد. همچنین نشان داده شده است كه ترومبوسیتها، پروتئینهای آنتی هپارین ترشح میكنند. اما تا این زمان، هیچ تحقیقی در مورد ترومبوسیتهایی كه دارای توانایی در سلولهای ایمنی می باشند، انجام نشده است. اكتشافات این تحقیق، همراه با سایر اطلاعات آزمایشگاه ما، نشان میدهد كه ترومبوسیتها میتوانند TLR آزاد كنند كه باعث میشود ترومبوسیتها به عنوان سلولهای موثر اولیه شناخته شوند.
ترومبوسیتها فراوانترین سلولهای سفید خون در خون ماكیان میباشند و در جریان آنها مقدار ترومبوسیتها 6 برابر بیشتر از تعداد هتروفیلها میباشد. این موضوع نشان میدهد كه اگرچه ترومبوسیتها و هتروفیلها دارای عمكرد سلولهای موثر مشابهی در مقابله میزبان ذاتی با آلودگیهای باكتریایی هستند، ترومبوسیتها با تعداد محدود میتوانند سلولهای موثر اولیه جوجهها باشند.
کلیاتی در مورد کیفیت پوسته تخم مرغ
بیشتر اطلاعات در مورد کیفیت پوسته تخم مرغ،طی پنجاه سال اخیر بدست آمده است.طی این مدت ژنتیک طیور،جیره نویسی،تاسیسات و اقدامات مدیریتی بطرز چشمگیری تغییر و پیشرفت کرده اند.به احتمال زیاد در آینده نیز شاهد تحولات عظیمی در صنعت تولید تخم مرغ خواهیم بود.آنچه که بیش از همه مهم می نماید این است که پوسته تخم مرغ باید تا آنجا که ممکن است محکم بوده تا حداکثر بازارپسندی را داشته باشد.
بسیاری از عوامل،سبب شکستگی در پوسته تخم می شوند.شکستگی پوسته مستقیما به کیفیت پوسته مربوط می شود.به هر حال با سطح دانش کنونی،اصلاح و رفع تمام مشکلات کیفیت پوسته تخم غیر ممکن است؛اما می توان کاهش قابل توجهی در تعداد تخم هایی که از روی ضعف کیفیت پوسته از بین می روند بوجود آورد.باید توجه داشت که هرگز تنها یک فاکتور سبب شکستگی و ضعف تخم مرغ نمی شود بلکه امروزه بسیاری از فاکتورها را با کیفیت پوسته تخم مرغ نسبت می دهند.این فاکتورها شامل سطح تغذیه،بیماری ها،اقدامات مدیریتی،شرایط محیطی و اصلاح نژاد می باشند.آنچه در زیر می آید به شرح برخی از فاکتورهای دخیل در کیفیت پوسته تخم مرغ می پردازد.
ماهیت پوسته تخم مرغ
بیشتر تخم های با کیفیت گذاشته شده توسط مرغان تخمگذار تجاری،تقریبا حاوی 2.2 گرم کلسیم بصورت کربنات کلسیم می باشد.حدود %95 وزن خشک پوسته تخم را کربنات کلسیم تشکیل می دهد.پوسته همچنین حاوی 0.3 درصد فسفر،0.3 درصد منیزیم،سدیم،پتاسیم و عناصر کمیابی مثل روی،منگنز،آهن،و مس می باشد.چنانچه کلسیم پوسته حذف شود،آنچه باقی می ماند ماتریکس آلی نام دارد.این ماده آلی خصوصیات جاذب کلسیمی دارد و توسعه آن طی تشکیل پوسته استحکام پوسته را تحت تاثیر قرار می دهد.رسوب ماتریکس آلی برای به حد عالی رسیدن توسعه اجزای کریستالی(عمدتا کربنات کلسیم) ضروری است.حجم بیشتر پوسته از ستون های بلند کربنات کلسیم تشکیل شده است.این ستون ها بخش های دیگری هستند که بطور طبیعی سبب استحکام پوسته خواهند شد.بنابراین،ضخامت پوسته عامل اصلی و مهمی در برآورد استحکام است اما تنها عامل نیست.در حال حاضر از جیره های مختلفی برای اصلاح مشکلات کیفیت پوسته ها استفاده می شود.
نرمی پوسته تخم مطلوب است؛تخم مرغ هایی که پوسته خشن دارند زود ترک بر می دارند.تخم مرغ های بزرگ نیز معمولا آسانتر از انواع کوچکتر ترک بر می دارند.دلیل اصلی این امر آنست که مرغ از نظر ژنتیکی تنها توانایی ترسیب مقدار معینی از کلسیم را در پوسته دارد.با افزایش سن مرغ و بزرگتر شدن تخم ها،همان مقدار کلسیم باید در سطح وسیعتری پخش شود.بنابراین تغییر در وزن تخم با افزایش سن مرغ می تواند کیفیت پوسته را تحت تاثیر قرار دهد.کنترل مصرف خوراک با تغییر دما در سالن های پرورش مرغ تخمگذار اندازه تخم را تحت تاثیر قرار می دهد.نباید از یاد برد که بسیاری عوامل می توانند در مقدار کلسیم تخم مرغ موثر باشند.ضخامت یک پوسته دلیل استحکام آن نیست.گاهی اوقات یک پوسته نازکتر از پوسته ضخیم تر،مستحکم تر می باشد.دلیل این امر نیز شکل و توسعه اجزای آلی و غیر آلی پوسته می باشد.
تغذیه
اهمیت تغذیه کافی در تامین احتیاجات مرغ برای تولید تخم های با پوسته با کیفیت واضح و روشن است.یک مرغ در سال حدود 250 عدد تخم می گذارد که این در هر بار تخم گذاری معادل 20 برابر مقدار کلسیم استخوانهاست.بنابراین نیازهای کلسیمی مرغان تخمگذار بسیار بالاست.می توان محاسبه کرد که طی 20 ساعت که برای تشکیل پوسته لازم است،هر 15 دقیقه یکبار 25 میلی گرم کلسیم در پوسته رسوب می نماید.این مقدار کلسیم برابر کل مقدار کلسیم موجود در دستگاه گردش خون مرغ در این زمانهاست.بعلاوه،مرغ تخمگذار بطور 100 درصد قادر به تامین کلسیم از منابع قابل دسترس جیره نیست.بنابراین خیلی وقت ها جیره باید روزانه مقدار اضافی 4 گرم کلسیم را تامین نماید.گاهی اوقات مقادیر در دسترس بودن کلسیم مشخص نیست و باید توجه داشت که وقتی قابلیت در دسترس بودن کلسیم جیره پایین است مصرف روزانه کلسیم بیشتری مورد نیاز خواهد بود.محتوای بالای فسفر جیره ممکن است روی کیفیت پوسته اثر منفی داشته باشد.این دو عنصر از آنجاییکه روی تعادل اسید-باز(ph)خون تاثیر گذار هستند،بطور عکس کیغیت پوسته را نیز متاثر می کنند.مصرف ویتامین Dکافی برای مرغ ضروری می باشد و مصرف نسبت مناسبی از کلسیم و فسفر نیز لازم می نماید.در هر صورت افزایش مصرف ویتامین D و متابولیت های آن زمانیکه مرغ های معمولی مقادیر کافی ویتامین D مصرف می کنند کیفیت پوسته را بهبود نمی بخشد.دیگر ویتامین ها و عناصر کمیاب زمانیکه بیش از نیاز طیور مصرف شوند سبب بهبود کیفیت پوسته نخواهند شد.
معمولا مناطق سرد برخلاف نواحی گرم در کیفیت پوسته تخم مرغ مشکلی ایجاد نمی کنند.یکی از عواملی که سبب ضعیف شدن کیفیت پوسته در آب و هوای گرم می شود این است که مرغ ها خوراک کافی دریافت نمی کنند.این امر سبب مشکلاتی در وزن بدن،تولید تخم،اندازه تخم و کیفیت پوسته خواهد شد و باید سریعا تمهیداتی جهت مصرف کافی انرژی و مواد مغذی روزانه توسط طیور اخذ شود.زمانی که دمای محیط بیش از حد گرم می شود،مصرف خوراک کاهش می یابد و انرژی اولین فاکتور محدود کننده برای حیوان بحساب خواهد آمد.مصرف ناکافی اسیدهای آمینه،کلسیم،فسفر و دیگر مواد مغذی می تواند با تنظیم دانسیته(تراکم)مواد مغذی در جیره اصلاح شود.در هر حال،نباید فراموش کرد که در آب و هوای گرم بر خلاف هوای سرد،برخی سازگاری های فیزیولوژیک برای مقابله با دمای بالای محیط در بدن مرغان تخمگذار انجام خواهد شد.
مرغ های تخمگذار که تحت استرس دمایی قرار دارند،با فرآیند له له زدن از افزایش دمای بدن خود جلوگیری می کنند.در همین زمان تعادل اسید- باز نیز در خون پرنده تغییر می کند.ما گاهی اوقات این نکته را فراموش می کنیم که مرغ تخمگذار در آب و هوای بسیار گرم باید به نحوی بدنش را خنک کند و این امر ارجحیت فیزیولوژیک آنرا از تولید تخم و تولید پوسته های با کیفیت به سمت تلاش برای زنده ماندن سوق خواهد داد.در یک چنین موقعیت هایی،دسترسی به حداکثر کیفیت پوسته مشکل خواهد بود.
بیماری ها و کیفیت پوسته
توجه داشته باشید که همه بیماری هایی که طیور را مبتلا می کنند در کیفیت پوسته ایجاد اشکال خواهند کرد.در هر صورت،تولید تخم معمولا نزول خواهد کرد.مثالی از یک بیماری که می تواند تعداد تخم ها و نه لزوما کیفیت را تحت تاثیر قرار دهد،لارینگوتراکئیتیس عفونی می باشد.دیگر آلودگی های ویروسی از قبیل سندرم کاهش تخم مرغ(EDS)،آنفلوآنزای مرغی(AI)،بیماری نیوکاسل(ND)،برونشیت عفونی(IB)،ممکن است اثرات مختلفی روی پوسته و کیفیت داخلی تخم مرغ داشته باشد.بسیاری اوقات تعداد کلی تخم ها تحت تاثیر قرار نمی گیرد حتی اگر رکوردها در کل تخم های قابل جمع آوری کاهش نشان دهد.این امر بخاطر افزایش در تخم های غیر قابل جمع آوری است(تخم های بدون پوسته یا با پوسته های خیلی نازک)که زیر قفس ها از بین می روند.این مساله در مورد EDSبسیار معمول است.مشخص شده که ویروس EDS تنها غدد تولید پوسته را تحت تاثیر قرار می دهد اما در مورد ND و IB همه قسمت های مجاری تولید مثلی تحت تاثیر قرار می گیرند.
اگر بخواهیم تنها یک بیماری را بعنوان مسئول اکثر ضررهای اقتصادی در مرغهای تخمگذار بدانیم،این بیماری برونشیت عفونی خواهد بود.ویروس برونشیت عفونی یک کوروناویروس است که تمایل به لایه ماهیچه ای مجاری تولید مثلی و تنفسی دارد.کلیه نیز با سویه های خاصی از IB درگیر می شود.در این بیماری نه تنها کیفیت پوسته تحت تاثیر قرار می گیرد بلکه کیفیت داخلی آن نیز افت نشان می دهد.بروز سفیده های آبکی در این بیماری بسیار رایج است و می تواند بعد از شروع تولید تا زمان زیادی باقی بماند.همچنین شیوع IB سبب کمرنگ شدن پوسته در تخم های با پوسته قهوه ای می شودچه عواملي بر روي کيفيت گوشت طيور موثر است ؟
همان طور که مي دانيم صفات کيفي ، صفات ظاهري هستند که معمولا به وسيله چشم قابل ارزيابي هستند کيفيت گوشت طيور از طريق طعم ، شکل ظاهري و بافت گوشت قابل تشخيص است .
خصوصيات ظاهري گوشت (رنگ ) :
رنگ گوشت طيور به صورت خام يا پخته شده از نظر مصرف کنندگان حائز اهميت است زيرا رنگ گوشت نشان دهنده تازه و يا کهنه بودن آن مي باشد يکي از خصوصيات منحصر به فرد گوشت طيور ان است که مي تواند به همراه پوست يا بدون پوست عرضه شود گوشت سينه طيور در حالت خام به رنگ صورتي کم رنگ است در حالي که گوشت قسمت ران و ساق پاي طيور در حالت خام به رنگ قرمز تيره است .
رنگ گوشت طيور تحت تاثير عوامل مختلفي مي تواند تغيير کند . اين عوامل عبارتند از : سن ، جيره غذايي ، چربي درون ماهيچه اي ، رطوبت گوشت ، شرايط قبل از کشتار و مراحل مختلف فرآوري گوشت .
رنگ گوشت بستگي به حضور يا عدم حضور رنگدانه هاي ميو گلوبين و همو گلوبين در ماهيچه طيور دارد عدم وجود رنگ در گوشت طيور به مقدار رنگدانه هاي موجود در گوشت ، خصوصيات شيميايي رنگدانه ها و چگونگي انعکاس نور از گوشت بستگي دارد تغييرات رنگ گوشت مي تواند در قسمت هاي داخلي ماهيچه رخ دهد که دليل آن مي تواند به کبودي يا پارگي ديواره عروق خوني موجود در بخش داخلي ماهيچه ارتباط داشته باشد دماي بالاي محيط پرورش وتنشهاي مختلف ميتواند موجب بروز تغيير رنگ در ماهيچه سينه گوشت مرغ و بوقلمون شود . يکي ديگر از دلايل رنگ گوشت طيور کبود شدگي است در صنعت پرورش طيور گوشتي همواره سعي بر اين بوده است که دلايل عارضه کبود شدگي گوشت مشخص شود شاخص هايي مانند رنگ منطقه کبود شده مقدار وشکل لکه هاي خوني مي تواند زمان کبود شدگي و دلايل آن را تا حدودي مشخص کند يعني اين که آيا عارضه کبودي در هنگام گرفتن انتقال يا در طول فرآوري لاشه رخ داده است .
بافت گوشت و تردي گوشت
بعد از خريد گوشت توسط مصرف کنندگان کيفيت گوشت شامل بافت و طعم آن حائز اهيمت است تردي گوشت به شدت و مقدار تغييرات فيزيکي وشيميايي که بر روي گوشت اتفاق مي افتد بستگي دارد هنگامي که حيوان مي ميرد جريان خون در بدنش قطع مي وشد در نتيجه رسيدن مواد مغذي و اکسيژن به بافتهاي ماهيچه اي متوقف مي شود در غياب اکسيژن و مواد مغذي ، ماهيچه ها از نظر انرژي تخليه مي شوند و به حالت منقبض در مي آيند اين حالت به جمود نعش معروف است درنهايت هنگامي که ماهيچه ها نرم مي شوند يعني انکه پخته شده اند و به حالت تردي لازم رسيده اند . هر عاملي که باعث جمود نعش و به دنبال آن باعث نرم شدن گوشت شود مي تواند به ترد شدن گوشت کمک کند به عنوان مثال در پرندگاني که قبل از کشتار و يا در طول کشتار فعاليت و مبارزه زيادي مي کنند تا از خود دفاع کنند ماهيچه هاي بدن سريع تر انرژي خود را از دست مي دهند و جمود نعش درماهيچه هاي اين پرندگان سريع تر اتفاق مي افتد به اين ترتيب بافت اين ماهيچه هاي اين پرندگان سريع تر اتفاق مي افتد به اين ترتيب بافت اين ماهيچه ها سفت تر مي شود زيرا دربدن حيوان زنده انرژي کاهش پيدا کرده است مشابه اين حالت وقتي اتفاق ميافتد که پرنده قبل از کشتار در معرض انواع تنش هاي محيطي ودرجه حرارت بالاي بخار آب در هنگام کشتار و چگونگي عملکرد ماشين هاي برش دهنده لاشه نيز از جمله مواردي است که بر روي تردي گوشت تاثير مي گذارد . بلافاصله بعد از کشتار هنوز در درون ماهيچه ها انرژي جهت انقباض وجود دارد وقتي که اين ماهيچه ها از لاشه جدا مي شوند منقبض و سفت مي شوند به منظور جلوگيري از اين حالت بايد 6 الي 24 ساعت بعد از کشتار استخوان هاي گوشت براي فرآوري خارج شود ولي انجام اين کار براي شرکت هاي فرآوري کننده هزينه در بر خواهد بود چنانچه گوشت بلافاصله بعد از کشتار فرآوري شود 80-50 درصد آن سفت خواهدشد در حالي که اگر شرکت هاي فرآوري کننده 6 ساعت بعد از کشتار اقدام به فرآوري گوشت کنند 80-70 درصد آن ترد خواهد شد در حال حاضر کاربرد دستگاه هايي که شوک الکتريکي توليد مي کنند زمان فرآوري لاشه را بعد از کشتار کوتاه مي کنند و به اين ترتيب به دليل تفاوت در تخليه انرژي از بدن موجود زنده باعث عدم ترد شدن گوشت مي شوند شوک هاي الکتريکي بر روي لاشه طيور همانند يک پالس عصبي عمل ميکند و باعث انقباض ماهيچه مي شود و سرعت تخليه انرژي را از ماهيچه هاي بدن افزايش مي دهد.
طعم گوشت
طعم گوشت يکي ديگر از عواملي است که در مطلوبيت گوشت از طرف مصرف کنندگان مي تواند حائز اهميت داشته باشد مزه و بوي گوشت دو عاملي هستند که برروي طعم گوشت تاثير مي گذارند هنگامي که گوشت طيور پخته مي شود طعم گوشت تحت اثر متقابل قند و اسيدهاي آمينه ، اکسيداسيون چربي و تغييرات تيامين قرار مي گيرد اين تغييرات شيميايي فقط به گوشت طيور منحصر نمي شود ولي چربي که در گوشت طيور وجود دارداز نوع خاصي است وتاثير متقابل آن با بوي گوشت طعم خاصي را به گوشت ميدهد. عوامل کمي در طول توليد و فرآوري گوشت طيور بر روي طعم گوشت تاثير مي گذارند اين موضوع به اين معني است که نه تنها توليدگوشتي با طعم خاص بسيار مشکل است بلکه در طول مراحل توليد و فرآوري گوشت بهبود طعم آن هم مشکل به نظر مي رسد . سن پرنده در هنگام کشتار بر روي طعم گوشت تاثير بسزايي دارد جنس پرنده نوع جيره غذايي ، شرايط محيطي ، دماي سردخانه ، شرايط بسته بندي و ذخير لاشه نيز هر يک به نوعي بر روي طعم گشوت پرنده تاثير گذار خواهند بود.
بیماری های مشترک بین انسان و طیور
بیماری های مشترک، بیماری هایی هستند که قابل انتقال بین انسان و حیوانات هستند. بچه های جوان و بزرگسالان پیر و افرادی که دچار فقر ایمنی هستند، بیشتر در معرض این گونه بیماری ها هستند. افرادی که فقر ایمنی دارند مانند کسانی که به بیماری های سرکوبگر ایمنی دچار هستند (ایدز) و یا کسانی که از دارو هایی که باعث ایجاد فقر ایمنی می شود (کورتون ها)، بیماری سرطان و یا کسانی که جنین سقط کرده اند، می باشد.
هر چند لیست تعداد بیماری هایی که مشترک است زیاد می باشد ولی به چند تا از آنهایی که اهمییت بیشتری دارند اکتفا می کنیم:
کلامیدیوز Chlamydiosis، سالمونلا Salmonellosis، کمپیلو باکتر Campylobacteriosis، نیوکاسل New castles، آلوئولیت آلرژیک Allergic Alveolitis ، مایکوباکتریوم Mycobacteriosis (Avian Tuberculosis) ، آنفولانزا Influenza، ژیاردیا Giardia و کریپتوسپوریدیوز Cryptosporidiosis.
کلامیدیوز:
عامل این بیماری کلامیدیا پسیتا است و یک باکتری داخل سلولی می باشد. این بیماری در خانواده طوطیان و انسانها سیتاکوزیس نامیده می شود. این بیماری در طوطی سانان تب پاروت هم نامیده می شود.
این بیماری علاوه بر انسانها و پرندگان، در گاوها، گوسفندان و خوک ها هم مشاهده می شود. اکثر انسان های که به این بیماری دچار می شوند، طوطی و یا کبوتر ویا بوقلمون در خانه نگه داری می کنند. این بیماری همچنین از انسانی به انسان دیگر هم منتقل می شود.
بزرگترین گونه ای که توانایی ایجاد بیماری را دارند از انسان و پرنده ها ایجاد شده است. گونه های که در موجوادات دیگر یافت شده است اغلب موجب بیماری نمی شوند.
عفونت از طریق مدفوع، ادرار، بزاق، ترشحات چشم و بینی و گرد و غبار پر ها منتقل می شود. این عفونت از طریق تنفس و یا خوردن دگر پرنده ها و یا انسان منتقل می شود. از طریق تخم نیز ثابت شده است که در مرغابی ها و غاز ها و بوقلمون ها منتقل می شود. دوره کومون این بیماری در پرندگان بین چندین ماه تا چندین سال متغیر است.
در پرندگان این بیماری با التهاب چشم ها و سختی در تنفس و ادرار سبز همراه است. ولی این بیماری همیشه در پرندگان همراه نشانی های خاصی نیست، این گونه پرندگان ناقل این بیماری هستند. هرگونه استرس وارد شده به پرندگان از قبیل استرس حمل و نقل، تغذیه ضعیف، بیماری های دیگر، ضعیف بودن عملکرد تهویه ها ویا تخم گذاری موجب بیدار شدن این باکتری وایجاد بیماری همراه است.
معمولا انسان ها در اثر ذرات عفونی معلق در هوا دچار التهاب می شوند. دوره کومون این بیماری در انسان بین 5 تا 14 روز است. علائم عمومی این بیماری در انسان تب آنفولانزایی، اسهال، لرزش، کونژکتیویت و زخم شدن گلو می باشد.
تست های تشخیصی متعددی وجود دارد ولی بهترین تست برای ردیابی این بیماری P.C.R است و حساسیت زیادی دارد.
داروهای مناسب این بیماری تتراسایکلین و داکسی سایکلین است. در انسان به مدت 3 هفته و در پرنده ها 45 روز تحت درمان قرار می گیرند.
سالمونلا:
سالونلا یک باکتری گرم منفی است که در انسان و پرنده ها و سایر حیوانات ایجاد بیماری می کند. این باکتری می تواند در خاک و آب مدت های زیادی زنده بماند.
تعداد زیادی از سروتایپ های سالمونلا که توانایی بیماری زایی دارند، شناخته شده است. تمامی سروتایپ ها قادرند در غذا ایجاد سم کرده و غذا را مسموم نمایند. وجود خود سالمونلا و سم تولید شده آنها، هر دو می تواند ایجاد بیماری کند.
بیماری سالمونلا در پرنده ها می تواند از طرق، خوردن غذا های آلوده ، آب و تخم مرغ های حاوی سالمونلا و یا از طریق پوسته تخم مرغ روی دهد. این باکتری ممکن است در مرغ ها و یا کبوتر ها باشد ولی آنها در ظار سالم هستند. عفونت در پرنده ها همراه با سستی، از دست دادن اشتها، نخوردن آب و گسترش آرتریت همراه است. در طوطی ها ممکن است که اسهال خونی ، افسردگی شدید ، افزایش سلول های سفید خون و سرانجام مرگ را در پی داشته باشد.
اغلب انسان هایی که به این بیماری دچار می شوند به دلیل آلودگی غذا به این باکتری و مخصوصا غذا هایی که از پرندگان خانگی و محصولات آنها تهیه شده است، می باشد. برای مردم دوره کومون این بیماری 6 تا 72 ساعت است. استفراغ، اسهال خونی، تب و کم آبی بدن از عوارض این بیماری است. بازگشت سلامتی در این بیماری 2 تا 4 روز است. سالمونلا از طریق انسان به انسان نیز می تواند منتقل شود. انسانهای آلوده به سالمونلا نیز می توانند سبب بیماری در پرنگان شوند.
تشخیص این بیماری در پرنده زنده مشکل است چون که پرنده ها به صورت متناوب دچار می شوند. آزمایشهای کشت میکروبی از کلواک و مدفوع در تشخص بیماری بسیار کمک کننده است.
درمان پرندگان آلوده به این بیماری توسط آنتی بیوتیک های قوی که در آزمایشهای کشت میکروبی حساسیت آنها تعیین شده است برای 3 تا 5 هفته صورت می گیرد. پرنده هایی که خوب می شوند ممکن است ناقل و حامل سالمونلا شوند.
آنتی بیوتیک ها معمولا در انسانها مصرف نمی شوند مگر در مواردی که تب و سپتی سمی وجود دارد.
آنچه که باید در پرورش کبک و سایر ماکیان بدانیم
دوستان عزیز از آنجائیکه یکی از اهداف مجتمع پرورش و تکثیر کبک ایران در صورت موافقت مسئولین ذیربط نگهداری و پرورش کبک این پرنده زیبا و خوشخوان در خانه های شماست ، اطلاعات زیر به شما کمک می کند که چگونه پرورش پرنده مورد نظر را شروع کنید و مشکلات کمتری داشته باشید
احتیاجات ماکیان : 1- فضا 2- غذا 3- آب 4- گرما 5- نور 6- دیگر مسائل مهم
1- فضا ( مکان نگهداری جوجه ها ) : فضائی که جوجه ها را می خواهید در آن نگهداری کنید قبل از رسیدن آنها ضد عفونی کنید ، برای نگهداری جوجه ها گاردی از مقوا یا توری پلاستیکی به بلندی 40 سانتی متر با قطر حدود 5/1 تا 2 متر درست کنید ( که دراین مقدار جا تعداد 50 تا 75 جوجه را می توانید پرورش بدهید ) کف محل نگهداری را با خرده چوب یا پوست برنج یا کاه درشت به ضخامت حدود 3 تا 5 سانتی متر بپوشانید برای این کا رخاک اره اگر ریز نباشد نیز مناسب است در 3 روز اول روی پوشش فوق را با روزنامه بپوشانید .
2- غذا : بر روی روزنامه هایی که روی کف پهن می کنید مقداری غذا بپاشید که پرنده تحریک به خوردن شود و هچنین سینی های دان خوری را پر نگهدارید این کار به پرندگان جدید امکان پیدا کردن غذا را می دهد بعد از 2 تا سه روز روزنامه ها را بردارید .
3- آب : یکی از علت های مرگ و میر جوجه ها نخوردن آب و غذا است دقت کنید که پرندگان شما آب خوردن را شروع کنند اگر احساس کردید پرنده شما آب نمی خورد نوک پرنده را به داخل آب فرو ببرید برای 2 روز اول 3 قاشق سوپ خوری شکر به هر لیتر آب برای انرژی بیشتر اضافه کنید .
برای گرفتن نتیجه بهتر می توانید در آب ترومایسن بریزید در ابتداء پرندگان تشنه هستند و طعم آب در اولین لحظه به آنها کمک می کند که مقدار بیشتری آب بیاشامند ، هیچگاه اجازه ندهید که آب پرنده های شما تمام شود .
4- گرما : برای هفته اول گرمای مکانی که پرنده ها نگهداری می شوند حدود 32 تا 35 درجه سانتی گراد باشد و هفته ای 2 تا 3 درجه کاهش دهید تا به 22 درجه برسد درآن زمان آنها به حرارت بیشتری نیاز نخواهند داشت از یک لامپ حرارتی با قدرت 250 وات می توانید برای گرمای مورد نظر استفاده کنید در هفته اول فاصله لامپ از زمین حدود 45 سانتی متر باشد و هم زمان با کم کردن حرارت فاصله فوق بیشتر خواهد شد ( چراغ ها ی قرمز بهتر از سفید هستند ) یک چراغ برای 100 پرنده کافی می باشد به چگونگی انتخاب منطقه توسط پرندگان دقت کنید و بر اساس آن گرمای مورد نظر را تامین کنید .
5- نور: اگر از لامپ حرارتی استفاده می کنید این لامپ نور را نیز تامین خواهد کرد در غیر این صورت حتماً به پرندگان نور بدهید از یک لامپ 75 واتی در روزهای تاریک و یک لامپ 15 واتی برای شب ها استفاده کنید .
6- دیگر مسائل مهم :
الف : سنگ ریزه : از روز سوم شروع به پاشیدن سنگ ریزه برروی غذای پرنده بکنید همانطوری که نمک را برروی غذا می پاشید از گذاشتن مقدار زیادی سنگ ریزه در یک زمان خودداری کنید زیرا ممکن است پرندگان به جای غذا از آنها بخورند .
ب : نوک زدن به یکدیگر : جوجه ها معمولاً همدیگر رانوک می زنند هنگامی که آنها خیلی گرم یا خیلی متراکم و بدون هوا ی تازه باشند معمولاً نور درخشان نیز باعث این حالت می شود . جلوگیری از این مسئله بسیار مهم تر و آسانتر از درمان آن می باشد اگر چه بعضی اوقات این کار آن ها دلیل مشخصی ندارد برای جلوگیری از این حالت گذاشتن یونجه سبز تازه و خرد شده چندین دفعه در روز و کم کردن نور را امتحان کنید . به عنوان آخرین راه کوتاه کردن نوک توصیه می شود سعی کنید 3/1 نوک بالایی راکوتاه کنید .
ج – اگر پرندگان سفر سختی داشته باشند : به جای استفاده از غذا و آب معمول که قبلاً ذکر شد روش زیر را به کار ببرید :
6 قاشق غذا خوری شکر علاوه بر آنچه گفته شد به 4 لیتر آب اضافه کنید سپس مقدار ی ازین محلول را با غذای پرنده مخلوط کنید تا محلول سوپ مانند تهیه شود مدت 3 تا 4 روز ازین غذای مخصوص به جوجه ها ی خود بدهید تا اثرات سفر خنثی شود
د : بعد از 4 تا 5 هفته
1- گاردها را از دور پرندگان بردارید و بازاء هر 15 پرنده یک متر مربع فضا در اختیار آنها قرار ردهید
2- تعداد دان خوری و آب خوری ها را اضافه کنید
3- سنگ ریزه را فراموش نکنید و می توانید گوشه ای از اطاق را بآن اختصاص دهید
4- با توجه به هوای منطقه پنجره ها را در روز باز کنید و در شب ها فقط قسمتی از آن را باز نگهدارید
5- از ایجاد چاله آب دور آب خوری جلوگیری کنید و آن را روی شبکه سیمی قرار دهید
6- در روزهای آفتابی و گرم می توانید پرنده ها را به فضای باز بیاورید
7- در زمان تخم گذاری بازاء هر 6 پرنده به یک متر مربع فضا نیاز دارید .
نکاتی پیرامون پرورش قرقاول
در ابتدا باید توجه داشت که هرچند تجربه های حاصله طی چندین سال پرورش در جای خود مفید و موثر خواهد بود، اما همیشه ممکن است با مواردی متفاوت از قبل روبه رو شویم. چنانکه کسب موفقیت طی یک دوره پرورش بمعنی عاری از مشکل بودن سایر دوره ها و مراحل نخواهد بود. اما پیشگیری قبل از درمان توصیه ای است بسیار ارزنده که می تواند بعنوان عاملی بازدارنده در بروز هرگونه مشکل و رویداد مدنظر قرارگیرد.
فضای پرورش: بستر پرورش باید حتی المقدور سر پوشیده و دارای کف بتنی باشد. اما برای جوجه ها یا گله های محدود، کف چوبی هم مناسب به نظر رسیده که متضمن شرایطی نظیر کیفیت چوب و فواصل تمییز کاری کف آن می باشد. در صورتی که قبلا در بستر ماکیانی از قبیل مرغ یا بوقلمون نگهداری می شده، باید کاملا کف بستر را از هرگونه مواد ضایعاتی و کود زدوده و گندزدایی نمود. به هر حال پس از هر نوبت پرورش باید سالن را تمییز و ضدعفونی نموده و چند روزی قبل از جایگزین جوجه های جدید، دمای آنرا به حد مطلوب رسانده و بستر را خشک و بدون رطوبت نگه داشت. زیرا بستر خیس یا مرطوب استارت شیوع بیماریهایی نظیر کوکسدیوز بوده که درمان آن چندان سهل نمی باشد.
منابع گرما زا: برای جوجه های ۱-۳۰ روزه می توان از منابع گرمازا نظیر لامپ یا هیتر های آویزان استفاده نمود.برای مثال از لامپ های حرارتی ۲۵۰ وات می توان برای ۲۵۰ جوجه استفاده نمود. اما گزینه ایده آل آن است که از لامپ های حرارتی پشت جیوه ای قرمز استفاده نمود. زیرا از مزیت هایی همانند مصرف کمتر برق(۶۰ وات)، نور قرمز(ضد قارچ و باکتری) وهمچنین گرمای بیشتری برخوردار است. به منظور تنظیم فاصله منابع گرمازا تا کف سالن، باید وضعیت جوجه ها را بررسی نمود. به طوری که اگر جوجه ها در زیر منبع حرارتی تجمع کرده باید فاصله را کاهش (افزایش دما) و در صورتی که به اطراف پراکنده شده، باید آنرا افزایش داد (کاهش دما). در اغلب موارد مشکلات ناشی از سرما بوده اما باید توجه داشت که گرمای بیش از حد موجب خشکی عضلات جوجه ها و مرگ زودرس آنها می گردد. در صورت استفاده از لامپ های حرارتی باید در نظر داشت چنانچه هر یک از لامپ ها سوخته باشد یا اتصالی در مدار آنها ایجاد گردد، منجر به افت دما گردیده که در مواقع بحرانی جوجه ها روی هم ریخته و درصدی از تلفات بعلت خفگی را در پی خواهد داشت.
گارد یا محافظ جوجه ها: این مبحث تنها مربوط به جوجه های ۱-۱۰ روزه می باشد. به طوری که باید با ایجاد گارد از جنس توری یا سایر وسایل همانند مقوا یا بلوک سفال، جوجه ها را در نزدیک منبع حرارتی نگه داشت. این عمل باید تا زمانی ادامه یابد که جوجه ها به طور کامل با فضا آشنا شده و در صورت رها شدن از داخل محفظه گارد، قادر به پیدا کردن منبع حرارتی باشند. ارتفاع گارد باید قریب به ۳۰ سانتیمتر و شکل آن به صورت مدور باشد به طوری که ۴ گوشه بستر که محل اصلی جمع شدن جوجه ها می باشد حذف گردد. گارد (محافظ ) را باید زمانی برداشت که جوجه ها قادر به پریدن از روی آن بوده که اغلب در ۱۰ روزگی به بعد می باشد. فضای گارد را باید همیشه تمییز نگه داشت و از خیس شدن یا کثیفی بیش از حد آن جلوگیری نمود.
ظروف آبخوری و دانخوری: ظروف آبخوری و دانخوری، حتی الامکان باید از جنس پلاستیک باشد زیرا در برابر خمیدگی یا شکستگی مقاوم بوده و به سهولت می توان آنرا تمییز نمود. ظروف دانخوری جوجه ها در چند روز اول باید پهن و سینی مانند باشد تا براحتی بتوانند به خوراک دسترسی داشته و همچنین پنجه های خود را با به هم زدن دان تقویت نمایند. اما با بالا رفتن سن جوجه ها باید از ظرف کشیده و دهن باریک جهت جلوگیری از ضایعات و هرز رفتن خوراک استفاده نمود. در کنار ظروف دانخوری، برای هر ۵۰ جوجه باید ۲ تا ۳ ظرف آبخوری را تعبیه نمود.
تغذیه: خوراک مصرفی در دوره پرورش، بخش اعظمی از هزینه های این دوره را شامل می شود. لذا ترکیب و چگونگی تهیه آن بسیار حائز اهمیت است. باید توجه داشت که هرگز از خوراک سایر ماکیان بالاخص مرغ استفاده نگردد. دان مورد استفاده جوجه قرقاول ها باید دارای ۲۸% پروتئین و در سنین بالغ ۲۴% باشد. همچنین از تازه بودن و ترکیب ایده آل دان باید اطمینان حاصل نمود. زیرا اثر مطلوب اکثر مواد معدنی و ویتامین های موجود در خوراک پس از مدتی طولانی از بین رفته و فاقد ارزش غذایی می باشد. گندم، سویا و ذرت از ترکیبات اصلی خوراک قرقاول می باشد.
دارو و درمان: بهترین اقدامات درمانی برای دوره های پرورش، اعمال مدیریت صحیح می باشد. به طوری که غذای مطلوب و آب تازه بهترین رژیم درمانی برای حصول نتایج ایده آل خواهد بود. از آنجایی که ۸۰% خون را آب تشکیل می دهد، لذا می توان در نظر داشت که آب مصرفی چه تاثیری را در پی خواهد داشت. آب مصرفی گله هر صبح و هر شب باید تعویض و ظروف آن هر ۲ روز یکبار تمییز و ضدعفونی گردد. در صورت اصرار به مصرف محلول های درمانی، می توان از مخلوط ویتامین الکترولیت استفاده نمود.
کنیبالیسم (همخواری): مسئله کنیبالیسم یا پرکنی در بین ماکیان پرورشی رایج و معمول تلقی گردیده که آنرا می توان با توجه به ۲ نکته تحت کنترل قرار داد. محرک اولیه عمل پرکنی (همخواری) و مراتب حاد آن شلوغی گله یا فضای کوچک و نامناسب بستر می باشد. همچنین نور شدید، تهویه نامطلوب و فقر پاره ای از مواد تغذیه همچون نمک می تواند عاملی جهت شیوع کنیبالیسم تلقی گردد. در صورت شیوع کنیبالیسم باید آنرا سریعا در مراحل آغازین متوقف نمود که در غیر این صورت، کنترل آن دیگر میسر نخواهد بود. هنگام مشاهده عامل کنیبالیسم باید نور بستر را با پوشاندن پنجره ها و منافذ درب ها، کم و تاریک تر نمود. به حدی که تنها قادر به تشخیص و یافتن ظروف آب و غذا باشند. همچنین در صورت امکان باید بستر را گسترش داده یا تعدادی از گله را به مکانی دیگر انتقال داد. چنانچه هریک از راهکارهای فوق موثر واقع نگردد، باید گله را نوک چینی نمود. این عمل بسیار حساس بوده و تبحر خاص خود را می طلبد. به طوری که تنها باید نوک بالا را تا قسمت استخوانی قطع نمود. در صورتی که پس از نوک چینی، خونریزی مشاهده گردد، می توان از نیترات نقره به منظور جلوگیری از آن استفاده نمود. اما در مبحث کنیبالیسم بهترین راهکار جلوگیری از بروز آن می باشد که بدین منظور باید به طور متناوب گله را چک نمود. با توجه به اینکه کنیبالیسم از قسمت پشت شایع است، لذا از ۱۵ روزگی به بعد باید هر چند روز یکبار تعدادی از گله را جدا نموده و وضعیت پرهای پشت آنها را بررسی نمود.
انتخاب تخم برای جوجه کشی
به منظور انتخاب بهترین تخم ها جهت جوجه گیری باید به مشخصاتی از گله تخمگذار توجه داشت که در ذیل بیان می گردد. - روند توسعه نرمال گله و همچنین حصول اطمینان از شرایط بهداشت و سلامت کامل آن. - سازگار با شرایط جفتگیری (جفت نر انتخاب شده) و تولید تخم با درصد بالای نطفه داری- عدم اختلال در فرایند جفتگیری- تغذیه شده با جیره مناسب گله مولد- عدم همخونی گله به طوری که در حد (F1) باشد. - از ذخیره و نگهداری تخم های بیش از حد درشت یا ریز باید خودداری نمود زیرا تخم های بیش از حد درشت درصد هچ پایین را داشته و تخم های ریز نیز جوجه هایی با جثه ضعیف و کوچک را به بار می آورد. - از ذخیره و نگهداری تخم های با پوسته نازک یا ترک خورده باید خودداری نمود. زیرا اینگونه تخم ها رطوبت مورد نیاز جهت رشد جنین را به سختی در خود نگه داشته و از سوی دیگر احتمال وقوع بیماریهای ارگانیسمی در تخم های ترک خورده افزایش می یابد. از قراردادن تخم های با شکل غیر معمول در دستگاه باید خودداری و تنها از تخم های تمییز و سالم برای جوجه کشی استفاده نمود. شستن تخم ها یا تمییز کردن آنها با پارچه مرطوب توصیه نمی گردد زیرا با شستن تخم پوشش محافظ آن از بین رفته و منافذی برای ورود انواع باکتری که عامل بیماریهای ارگانیسمی بوده، ایجاد می گردد.
ذخیره و مراقبت از تخم
در بسیاری از موارد، توجهات تنها معطوف به دوره جوجه کشی بوده و مراقبت خاصی از تخم های ذخیره شده برای قرار گرفتن در دستگاه بعمل نمی آید. در حالی که مدت زمان ذخیره و نگهداری بیشتر از زمان جوجه کشی حائز اهمیت می باشد. زیرا حتی در این زمان نطفه تخم بعنوان یک جنین، زنده و در حال زیست بوده و هرگونه غفلت و عدم رعایت نکات مربوطه موجب هچ ناموفق و یا مشکلاتی اعم از مرگ جنین یا نقص عضو و مشکلات ارگانیسمی می گردد. لذا در مدت زمان نگهداری تخم ها باید نکات زیر را مد نظر قرار داد. - تخم ها را باید حداقل روزی ۳ بار جمع آوری نمود. اما در صورتی که دمای روز به بالای ۸۵F رسیده، باید دفعات جمع آوری را به ۵ مرتبه افزایش داد. تخم ها را به طور کلی ۲ تا ۳ دفعه در صبح و ۱ تا ۲ دفعه در بعد از ظهر جمع آوری نمایید. - تخم های دارای آلودگی اندک همانند لکه خون روی پوسته، ذرات کود چسبیده یا گرد و غبار بستر را می توان با ساب زنی توسط کاغذ سنباده نرم برای زمان جوجه کشی ذخیره و آماده نمود. - تخم ها را باید در شرایط مرطوب و خنک ( دمای ۱۵ – ۱۴) (رطوبت ۷۵ – ۷۳ درصد) نگهداری نمود. - تخم را باید به حالتی در شانه های ذخیره قرار داد که انتهای کوچک تخم رو به پایین باشد. - در صورت ذخیره تخم ها برای مدت زمانی بیشتر از ۶-۵ روز، باید آنها را روزی ۲-۱ بار چرخاند و وضعیت آنها را بررسی نمود. بهترین زمان برای نگهداری تخم ها ۸-۷ روز بوده و حداکثر تلرانس آن ۱۲-۱۱ روز بوده که توصیه نمی گردد. زیرا با گذشت زمانی بیشتر از آن، درصد هچ تخم ها افت می نماید. هنگام انتقال تخم ها از اتاق ذخیره به دستگاه، باید اندکی تامل نمود تا دمای تخم ها که تقریبا ۱۵ درجه می باشد با دمای معمول هوا منطبق گردد. زیرا در غیر این صورت، انتقال ناگهانی تخم ها از محفظه ذخیره به دستگاه باعث افزایش شدید دما شده که موجب کندانس رطویت و وارد آمدن شوک خسارت باری به تخم ها می گردد.
دستگاه جوجه کشی
برای واحد های بزرگ می توان دستگاه ستر و هچر را به صورت مجزا در نظر داشت و در مورد واحد های مبتدی یا دارای ظرفیت محدود می توان از یک دستگاه جوجه کشی دارای شانه های ستر وسبد های هچر استفاده نمود. به طوری که بعد از ۲۱ روز تخم ها از شانه های ستر برداشته شده، به سبد هچر انتقال یافته و در داخل دستگاه قرار می گیرد. اما آنچه در این میان حائز اهمیت است محل استقرار دستگاه در فضای مسقف و بسته بوده که دارای سیستم تهویه مطلوب جهت فراهم آوردن هوای تازه می باشد. در کنار تهویه نامطلوب، چرخش تخم و گندزدایی دستگاه و تخم ها، اغلب مشکلاتی که در زمان هچ روی می دهد ناشی از بی دقتی در کنترل دما و رطوبت دستگاه می باشد. به طوری که دما و رطوبت بیش از حد کم یا زیاد طی فاصله زمانی خاصی در رشد و وضعیت زیستی جنین تاثیر گذاشته و می تواند مشکلاتی نظیر مرگ جنین، ضعف یا خروج سخت جوجه از تخم را به بار آورد. در دستگاههای تمام اتوماتیک که دارای فن جریان هوا می باشد، بهترین دما تا ۲۱ روز۹/۹۸ F با تلرانس ۵/۰ F می باشد. باید در نظر داشت که گرمای بیش از حد دستگاه یا موجب مرگ جنین در اثر تبخیر زود هنگام رطوبت شده یا تولد زودرس جوجه ها پیش از زمان مقرر را باعث می گردد. در مورد رطوبت دستگاه، تا روز ۲۱ باید آنرا روی ۶۰-۵۸% رطوبت نسبی یا ۸۶-۸۴% F قرار داده و در ۳ روز آخر آنرا تا ۶۸% نسبی یا (۹۰F ) افزایش داد. باید توجه داشت که میزان تهویه در روز های آخر جوجه کشی و نیز در زمان هچ افزایش یابد. تنظیم شرایط تهویه بدین دلیل حائز اهمیت است که اکسیژن از روزنه های تخم وارد شده و از سوی دیگر دی اکسید کربن به همین روش از تخم خارج می گردد. لذا با افزایش حجم و رشد جنین باید به میزان تهویه افزود تا اکسیژن بیشتری به جوجه برسد.
پرورش قرقاول
پرورش قرقاول در سالهاي اخير در بسياري از كشورهاي جهان به خاطر استفاده از گوشت، رهاسازي در شكارگاهها و بهره برداري به صورت شكار به يك شاخه مهم از پرورش پرندگان تبديل شده است. با آن كه پرورش اين پرنده در عمل به دليل ريزه كاري هايش مشكلاتي را در بردارد اما در مقياس كوچكتر با توجه به قابليت استفاده از محيط زيست و نادر بودن نوع وحشي آن، يكي از سودآورترين پرندگان نسبت به ديگرا پرندگان همتراز از خود است.
معرفي: جدول شماره يك بعضي از مشخصات بيولوژيكي مشترك گونه قرقاولهاي دنيا را به طور خلاصه نشان مي دهد.
رديف نام علمي Phasianus-Clochicus
1 وزن نر(اونس) 46-41
2 2 وزن ماده(اونس) 34-31
3 3 طول(سانتيمتر) 36-30
4 4 سرعت پرواز(مايل در ساعت) 48-38
5 5 محل پراكنش علفزارها و بوته زارها
6 6 نحوه جفتگيري پلي گامي(يك نر با چند ماده)
7 7 فصل لانه سازي پيك لانه سازي ارديبهشت تا خرداد
8 دامنه تخمگذاري فروردين تا مرداد
9 8 تعداد تخم درهر بار(عدد) 11
10 9 مشخصات تخم قهوه اي زيتوني
11 10 طول جوجه كشي(روز) 23
12 11 ميزان زنده ماني(سالانه) 70%
13 12 مرگ ومير(سالانه) 3-2 %
توضيحات مترجم: يك اونس معادل35/28 گرم
تاريخچه قرقاول در ايران:
پرورش قرقاول در سالهاي اخير در بسياري از كشورهاي جهان به خاطر استفاده از گوشت، رهاسازي در شكارگاهها و بهره برداري به صورت شكار به يك شاخه مهم از پرورش پرندگان تبديل شده است. با آن كه پرورش اين پرنده در عمل به دليل ريزه كاريهايش مشكلاتي را در بردارد اما در مقياس كوچكتر با توجه به قابليت استفاده از محيط زيست و نادر بودن نوع وحشي آن، يكي از سودآورترين پرندگان نسبت به ديگرا پرندگان همطراز از خود است. قرقا ول از جمله پرندگان بومي و نادر در ايران است كه در مراتع و بوته زارها زندگي مي كند . اين پرنده در زبان محلي تورنگ يا تيرنگ ناميده مي شود.قرقاول يكي از زيباترين پرندگان ايران است و به نوعي جز مجموعه تنوع زيستي ايران محسوب مي شود كه با تغذيه از دانه هاي گياهي و حشرات مي تواند در حفظ محصولات كشاورزي مفيد باشد.
قرقاولهاي ايران همه از يك گونه اند ولي با توجه به پراكندگي جغرافيايي و تفاوتهاي ظاهري برخي آنها را به 4 زير گونه تقسيم مي كنند:
· قرقاولهاي ارسباران و دشت مغان
· 2- قرقاولهاي تالش از آستارا تا چالوس
· 3- قرقاولهاي گلستان از بابل تا گلستان
· 4- قرقاولهاي سرخس و حوالي رودخانه مرزي هريرود
طبق مدارك موجود در سازمان محيط زيست كشور، اين پرنده در دهه چهل شمسي به علت ابتلا به بيماري نيوكاسل مرغي، تخريب محيط زيست و مهاجرت مردم به مناطق ميان دشت و ارتفاعات براي ساخت بناهاي مسكوني و نيز به علت شكار بي رويه و سم پاشي هاي مزارع و باغها در معرض انقراض و نابودي قرار گرفت .اما با تلاشهاي و پيگيري دوستداران طبيعت و محيط زيست قوانين و مقررات شكار و صيد در بيست و نهم خرداد 1346 به تصويب رسيد كه به موجب آن حمايت و حفاظت از قرقاول در دستور كار مسئولان قرار گرفت و مناطقي از جنگلها و مراتع شمال ايران به محلهاي حفاظت شده براي وحوش نادر تبديل شد. در سال 1357 به گواهي اسناد موجود تعداد قرقائلهاي موجود در حصار مركز پرورش قرقاول بابل كنار 5000 قطعه بود.در سال 1359 تاسيسات مركز پرورش قرقاول بابل كنار تبديل به مركز پرورش مرغ لاين و اجداد شد كه امروزه به عنوان يك مركز موفق و بي نظير در خاورميانه اقدام به توليد مرغ اجداد كرد.
اهداف تحقيقات قرقاول در ايران:
عمده اهداف پرورش قرقاول در ايران ايجاد پرورشگاههاي مناسب و مزارع مادر براي توليد تخم هاي نطفه دار، رها سازي تعدادي از اين پرنده در مكانهاي كه نسل اين پرنده در حال انقراص است، حفظ ذخائر ژنتيكي كشور، جذب توريست و شكارچيان به مناطق ديدني و بكر كشور، تهيه قرقاول براي باغ وحشها به منظور بازديد عموم مي باشد.
تفاوت ظاهري جنس نر و ماده:
جنس نر و ماده قرقاول كاملا با هم فرق دارند.آنها معمولا از گونه به گونه ديگراز لحاظ رنگ پر متفوتند. نرهاي بالغ پرو بال رنگين و دمي دراز و سر و گردن آنها سبز تيره و براق است. قرقاولهاي ماده داراي رنگ پرهاي نخودي تيره، بالكه هاي قهوه اي زياد و به رنگ محيط اطرلف مي باشد. قرقائلهاي نر داراي صدايي شبيه به كوركور مي باشند و غالبا به هنگام هيجان و تحريك سرو صداي زيادي در زيستگاه خويش ايجاد مي كنند. نرهاي 87/88 سانتيمتر و ماده ها بين 53 تا 62 سانتيمتر طول دارند. سر اين پرنده به رنگ سبز براق و پوست برهنه دور چشمش قرمز روشن است.
شكل شماره يك- مشخصات و تفاوتهاي ظاهري قرقاولهاي نر و ماده را نشان مي دهد.
نكات كليدي در پرورش قرقاول جوجه كشي:
جوجه قرقاول يك روزه همانند ساير حيوانات تازه متولد شده به مراقبتهاي ويژه وبه خصوص دسترسي به غذاهاي كافي نياز دارد. همچنين سالن محل پرورش جوجه ها بايد دراري فضاي كافي باشد و در ضمن كاملا تميز و ضدعفوني شده باشد. هر جوجه قرقاول نياز به 5/0 فوت مربع فضا دارد. كف سالن بايد با خاك اره پوشيده شده باشد و هرگز نبايد از كاغذ و مواد نامناسب ديگر براي پوشش بستر استفاده كنيم چرا كه جوجه قرقاول در ايستادن روي سطوح صاف، همواره دچار مشكل مي شود. هر مادر مصنوعي براي حداقل 200 الي 250 جوجه در نظر گرفته مي شود. از آنجايي كه معمولا دسترسي به تخم مرغهاي نطفه دار در اواخر بهار و اوايل تابستان امكان پذير است به منابع حرارتي چنداني براي توليد گرما در سالن احتياج نمي باشد. معمولا براي اعمال برنامه هاي نوري در سالن از لامپهاي مادون قرمز استفاده مي شود. اين لامپها بايد حاوي پرتوهاي نور قرمز رنگ باشد چرا كه نور سفيد باعث ايجاد مشكلات دگرخواري و كانيباليسم در سالن پرورش مي شود. دانخوريها معمولا بعد از هفته اول بايد عموما در مكانهاي از سالن تعبيه شوند كه نور مادون قرمز مستقيما بر مواد خوراكي نتابد زيرا باعث تخريب ويتمسنهاي موجود در جيره بخصوص ريبوفلاوين ميشود. دماي مادر مصنوعي در هفته اول بايد 100 درجه فارنهايت باشد و 24 ساعت قبل از ورود جوجه هاي قرقاول به سالن بايد دماي مناسب در داخل سالن تامين گردد.
نظارت و بازرسي مستمر سالن به خصوص در روزهاي اول و دوم ضروري مي باشد و عملكرد لامپهاي مادون قرمز سالن بايد بررسي شود. بعد از هفته اول دماي سالن به تدريج 5 درجه كاهش مي يابد تا اينكه نهايتا در 85 درجه فارنهايت باقي مي ماند. بعد از گذراندن 4 هفته پرورش از منابع حرارتي كمتري در سالن استفاده كرد ولي بهر حال توصيه مي شود كه در هر زمان براي پيشگيري از وقوع مسائلي مانند لرزيدن قرقاولها و ديگر مسائل پيش بيني شده، آماده راه اندازي سيستمهاي حرارتي موجود در سالن بود. در دوره تخمگذاري قرقاولها دماي سالن در حدود 70 الي 80 درجه فارنهايت توصيه مي شود.
تغذيه:دسترسي به غذا براي جوجه هاي قرقاول از ضروريات انكارناپذير پرورش مي باشد. جيره هاي غذايي پرندگان زينتي و يا بوقلمون توسط چندين شركت تجاري آمريكايي توليد مي شود كه قابل اطمينان و توصيه مي باشد. جيره آغازين بايد حاوي 28 الي 30 درصد پروتئين باشد كه براي برآورد احتياجات اين پرنده براي رشد سريع و پردرآوري ضروري مي باشد. جيره هاي كه به شكل كرامبل و خميري ارائه مي شوند نتايج رضايت بخشي را موجب گرديده اند. اما بايد توجه داشت كه جوجه هاي قرقاول قادر به مصرف خوراك پلت شده تا سن سه هفتگي نيستند.جيرههاي غذايي قرقاول بايد حتما حاوي كوكسيدواستات باشد تا از ابتلا به كوكسيدوز جلوگيري شود.
جدول شماره 2 تركيبات پروتئين جيره غذايي قرقاول را در كل دوره پرورش نشان مي دهد.
رديف هفته پرورش مقدار درصد پروتئين توضيحات
1 4-1 30-28 استارتر
2 2 8-4 24 اگر جيره 24 درصد نتوانيم تهيه كنيم تا 7 هفتگي مي توان از جيره استارتر استفاده كرد
3 3 8-12 21 دو هفته قبل از رها سازي قرقاولها به ازاي هر 100 پرنده 2 پوند دانه ذرت كامل به عنوان مكمل در سالن پخش مي شود
جدول شماره 3 مقدار غذاي مصرفي هر قرقاول را درطي دوره هاي مختلف پرورش نشان مي دهد.
مقدار غذاي مصرفي به ازاي هر پرنده(پوند) دوره پرورش رديف
0/25 5-0 1
1 8-6 2
2 1 8 هفته به بعد 3
بر طبق جداول NRC 1994 ساير احتياجات غذايي قرقاول به صورت ذيل محاسبه شده است.
جفتگيري 17-9 8-4 0-4
2800 2700 2800 2800 مقدار انرژي
14 18 24 28 پروتيين
15 0/68 0/8 1/40 1/5 ليزين
16 0/30 0/30 0/47 0/50 متيونين
17 2/5 0/53 0/85 1 كلسيم
احتياجات آب:
آب از نيازمنديهاي اصلي قرقاولهاي جوان محسوب مي شود.خنكي و تميزي آب بايد همواره رعايت شود. ابتدا مي توان از سنگهاي رنگين و سنگ مرمر در ظروف آب قرقاولها استفاده كرد تا از خيس شدن آنها در نتيجه ورود به داخل آبخوري جلوگيري كند. محل قرار گرفتن آبخوريها بايد دور از خارج از محل نصب مادر مصنوعي باشد. يك قرقاول در حال رشد به 2 الي 5 گالن آب نياز دارد و 200 قرقاول در حال رشد بعد از دو هفته اول روزانه به 5 گالن آب نياز دارند.
كانيباليسم و پركني:
قرقاولهاي پرورشي تمايل به كانيباليسم و پركني يكديگر را در دوره رشد دارند. اين مسئله معمولا هنگام كمبودهاي تغذيه اي و نبود آب و غذاي كافي و دماي مناسب سالن اتفاق مي افتد. ازدحام بيش از حد جوجه ها معمولا در مواقع استفاده از نور سفيد در سالن مشاهده مي شود. وقتي كانيباليسم شروع مي شود كنترل آن غير ممكن است و معمولا تمام تلاشيهاي مربوط را بايد بر روي جنبه هاي پيشگيري قضيه بايد معطوف كرد.
4راهكار مديريتي براي اطمينان از پيشگيري وقوع كانيباليسم و پركني توصيه مي شود كه عبارتند از:
تهويه:
دماي سالن پرورش بايد حالامكان در حدود 70 درجه فارنهايت باشد.جريان هواي ورودي و خروجي بايد تمام ذرات معلق جامد را از سالن خارج كند ويك شرايط مناسب محيطي در داخل سالن پرورش حاكم باشد.
2- كنترل نور:
معمولا استفاده از برنامه نوري مناسب شروع تخمگذاري را تحريك مي كند. معمولا در طول هفته 75 وات نور بايد فضاي در حدود 150 فوت مربع را پوشش دهد. جدول زير بعضي از راهكارهاي مديريتي كنترل نور در داخل سالن را نشان مي دهد.
رديف روزهاي تخمگذاري توصيه مديريتي
1 5 خاموش كردن لامپها
3 7 كاهش روشنايي سالن
4 3 16-15 تعيير نور به رنگ آبي
5 4 35-21 برنامه نوري روزانه مداوم
3- وضعيت پرهاي بدن:
وقتي جوجه ها به سن 21 روزگي رسيدند. معمولا روزانه يكبار با اسپري آبپاشي مي شوند. در اين مورد سعي ميشود كه خود پرهاي قرقائلها خيس گردد و تا حدامكان از خيس شدن بستر اجتناب بايد نمود. اين روش باعث تحريك توسعه پرها و پردرآوري مي شود. اين راهكارمناسب در بارندگيهاي احتمالي كه هنگام رها سازي پرنده در طبيعت اتفاق مي افتد. حداقل استرس را به پرنده وارد خواهد نمود و باعث خواهد شد كه پرنده سريعا خود را با محيط اطراف سازش دهد. به جاي اسپري آب مي توان در هنگام بارش ملايم باران قرقاولها را به حياط مجاور سالن پرورش هدايت نمود.
4- فضاي مناسب و پوشش بستر سالن:
تامين فضاي مناسب و كافي در رشد جوجه هاي قرقاول تاثيرگذار مي باشد. در اكثرا موارد پوشش بستر بهتر است از خاك اره باشد. در هر حال پوشش بستر نبايد از مواد غير استاندار باشد.
جدول ذيل اندازه محوطه باز مجاور سالن پرورش را بر حسب سن قرقاولهاي پرورشي نشان مي دهد.
رديف هفته پرورش فضاي مناسب( فوت مربع به ازاي هر پرنده)
1 6-3 5
2 8-6 10
3 بيش از 8 40
اصول بهداشتي سالنهاي پرورش قرقاول:
سركشي مداوم و پيوسته گل پرورشي، رمز موفقيت يك دوره پرورشي و تضمين كننده سلامتي گله است. به عنوان مثال اگر مشاهده شود كه پرندگان در يك جا بيش از حد اذحام نموده اند و يا به حالت غير طبيعي ايستاده اند و يا مشاهده مرگ و مير و تلفات غير طبيعي در سالن، مواردي است كه ما را در تشخيص به موقع و سبب شناسي وقايع كمك مي كند. بايد همواره به خاطر داشت كه پيشگيري بيماري بيش از درمان بايد مورد توجه قرار گيرد. از اصول بهداشتي لازم در سالنهاي پرورش قرقاول تميزي و ضدعفوني سالن و تجهيزات و عاري بودن اقلام غذايي از كپك و قارچهاي آلوده كننده مي باشد. قرقاولها اكثرا به بيماريهايي كه مرغ دچار مي شود با همان علائم به آن امراض مبتلا مي شوند. از بيشترين بيماريهاي رايج بين قرقاولها مي توان به كوكسيديوز، آلودگهاي انگلي، مسموميتهاي قارچي و بوتوليسم اشاره نمود. كه در صورت مشاهده يكي از نشانه هاي آلودگي به اين بيماريها بايد سريعا دامپزشكان و متخصصان مربوط را به كمك طلبيد.
كوكسيديوز: كوكسيديوز از متداولترين بيماريهاي قرقاولهاي پرورشي مي باشد. كه همواره براي جلوگيري از وقوع كوكسيديوز از كوكسيديو استات در جيره غذايي قرقاولها استفاده مي شود.
بوتوليسم: بوتوليسم نوعي مسموميت است كه بر اثر خوردن سم ناشي از باكتري كلستريديوم بوتولينيوم ايجاد مي شود. در بين پرندگان اين بيماري بيشتر در ماكيان و قرقاولهاي پرورشي و اردكهاي وحشي ديده مي شود. نشانه هاي بيماري ظرف چند ساعت بروز مي كند. نشانه هاي بيماري در مرغ شامل خواب آلودگي، ضعف و عدم كنترل پيشرونده پاها و بالها و گردن مي باشد. فلجي موقت از ديگر علائم اين بيماري مي باشد.
سينگاموس تراكيا: GapWorm ، كرم نماتودهاي قرمز رنگي هستند كه در ناي و گاهي در برونشها بزرگ زندگي مي كنند و معمولا در قرقاولها ديده مي شوند. نشانه هاي بيماري شمال تنفس با دهان باز، تنگي نفس و لرزش سر مي باشد. قرقاولهايي كه به بيماري دچار مي شوند تنفس با دهان باز، نفس و لرزش سر دارند و پرندگاني كه بشدت مبتلا مي شوند سرانجام خفه مي شوند.
Reference:
1-Fish, Wildlife and Marine Resources Bureau of Wildlife.2003. Pheasant Rearing Guide. Department of Envirorment Conservation. New York State University. Personal Communication.
2-Gates, J.M. and J.B. Hale. 1974. Seasonal movement, winter habitat use, and population distribution of an east central Wisconsin pheasant population. Tech. Bull. 76. Wisconsin Department of Natural Resources.
3- Minnesota Department of Natural Resources. 1985. The Pheasant in Minnesota.
4-Minnesota Departmant of Natural Resources. 2001. Winterizing Minnesota's Landscape for Wildlife
5- Trautman, C.G. 1982. History, Ecology and Management of the Ring-necked Pheasant in South Dakota.Wildlife research Bulletin No. 7 South Dakota Department of Game, Fish and Parks.
کبوتر دارای سوابق تاریخی کهن بوده ودر زمان حضرت نوح یا سایر پرندگان به کشتی پناه می برد وپس از چندین روز طوفان وتلاطم دریا ماموریت حاصل می نماید تا با پرواز خود از خشکی اخباری به جانداران در کشتی بدهد. این حیوان پس از چندین روز جنگلی را یافته وبا فرود در آن وچیدن برگی از درخت زیتون به کشتی مراجعت وبا پرواز خود کشتیبان را هدایت وبه ساحل وخشکی می رساند وحضرت نوح این حیوان را دعای خیر می فرمایند. کبوتر به جهت زیبای خاص ونجات فوق العاده مورد علاقه وتوجه کلیه اقشار واجتماع بوده ودر تمام قرون و ادوار گذشته فردی از ابناء بشر یافت نگردیده که این حیوان را دوست نداشته باشد.کبوتر را جامعه بشریت مظهر صلح شناخته وجمعیت ها وسندیکاهای صلح جهانی عکس کبوتر را در پرچمها نقش داده ودر اکثر جشن ها وبزرگداشتها وپیروزیها از این حیوان استفاده نموده وبهمین منظور تعدادی از آنها را در محل برگزاری میتینگ ها به عنوان پیروزی ویا شادی پرواز می دهند.کبوتر بر حسب سوابق تاریخی در خانه انبیا نگهداری می شده بطوریکه که در کتاب تورات از علاقه پیامبرانی امثال حضرت داود وحضرت سلیمان بایت حیوان اشاراتی گردیده است.کبوتر دعا کرده حضرت محمد(ص)وحضرت صادق می باشد.کبوتر در جنگهای گذشته نقش مهمی داشته و بااصطلاح امروز نقش بی سیم ورادیو وپست را ایفا می نموده فداکاری این حیوان اغلب سپاه وکشوری را پیروز نموده وبعضی از آنها در انجام ماموریت های محوله جان خود را از دست داده اند.کبوتر دارای قوه فوق العاده فیزیکی بوده که دانشمندان انگلیسی آنرا تجربه و ثبت نموده اند. برای پی بردن به قدرت فیزیکی این حیوان چنانچه دقت فرمایید ملاحظه می نمائید زمانیکه این حیوان خود یا تعدادی دیگر در محلی که نشسته بطور ناگهانی همگی به آسمان نگاه می کنند واگر در همان لحظه به جهانی که کبوتر توجه کرده سررا بالا نمائید ملاحظه خواهید کرد مثلا”قوش یا کرکسی در منتهی الیه آسمان به سختی دیده می شوند پرواز می نمایند وکبوتر و دشمنان خود توجه دارد قدرت دیگر فیزیکی کبوتر وقوف و آگاهی این حیوان قبل از وقوع زمین لرزه می باشد بطوریکه قبل از حادثه مرتبا”ناله وبا اصطلاح قو-قو منقطع می نماید کبوتر دارای قوه دید وبینایی عجیبی است که خداوند به این حیوان عطا فرموده ودر نهایت اوج که دیده نمی شود خانه وآشیانه خود را می بیند وپس از ساعتها پرواز به لانه خود باز می گردد.کبوتر از حیوانات اهلی با صفت بوده واکثرا”اتفاق افتاده کبوتری پس از سالها مهجوری ودوری به خانه ولانه اولیه خود بازگشته ودر همان محلی که سالها پیش در آن مکان استراحت می کرد جا می گیرد وبا غریدن وبال گشودن بطریقی اظهار خوشحالی می نماید.
کبوتر های انواع مختلفی دارند یکی از این موارد کبوتر های نامه بر است .
رنگ این حیوان عموما”خاکستری و در اصطلاح کبوتر داران سبز داغدار است که از نر وماده نژاد پرقدرت آنان تکثیر نسل می نمایند این کبوتر از جوجگی پس از ۶ تا ۱۲ ماه تمرین وتربیت می تواند ۲۰۰۰ کیلومتر راه را ظرف ۲تا ۳روز طی نمایند. پرواز این کبوتر بطور افقی وقدرت سرعت در هر دقیقه۲/۱ودر ساعت ۷۰ کیلومتر می باشد عمر این کبوتران به خاطر رسیدگی های مخصوص از نظر غذا وبهداشت بیشتر از سایر کبوتران وغذای آنان انواع دانه ها بین ۲۰ تا ۲۵ گرم وقدرت پرواز فوق العاده می باشند این حیوان در قدیم حتی تا نیم قرن اخیر نقش قاصد در مسافتهای دور وطولانی را داشته وبیشتر در مناطق جنگلی از این قبیل کبوتران استفاده می شده وبهره گیری از وجود این حیوان باعث پیروزیها وتحویل وتحول های سیاسی بسیار گردیده ودر بعضی از ماموریت ها جان خود را از دست داده در واقع اگر بخواهیم حق مطلب را در مورد این حیوان ادا نمائیم باید کتابی جداگانه درج وچاپ نمود.
در این مستند علمی دانشمندان به چگونگی نبوغ کبوتر ها مبنی بر پیدا کردن مسیر ها اشاره می کند.
ایا می دانید کبوترها چگونه جهت یابی می کنند؟
كبوترها اساسا از حس بويايي شان براي جهت يابي و هدايت مسير استفاده مي كنند. كبوترهاي جوان ياد مي گيرند بوها و رايحه هايي كه توسط باد به داخل لانه شان مي آيد از يكديگر تشخيص و تميز داده و از آنها براي يافتن راه خانه از راه هاي ناشناخته استفاده كنند.
مطالعات صورت گرفته توسط دانشمندان پرنده شناس انستيتو ماكس پلانك به همراه آنا گالياردو از دانشگاه پيزاي ايتاليا و تيمي از محققان دانشگاه Trient نشان مي دهد كبوترهايي كه سوراخ سمت راست بيني شان مسدود باشد جهت يابي ضعيف تري خواهند داشت.
اين يافته حاكي از آن است كه نيمكره سمت چپ مغز جايي كه اطلاعات مربوط به بويايي پردازش مي شوند اهميت اساسي در جهت يابي و هدايت مسير كبوترهاي خانگي دارد.
قرن هاست كه توانايي شگرف كبوترها در يافتن مسير براي برگشت به خانه توسط انسان شناخته شده است.
طبق گفته دانشمندان اين پرندگان از حس بويايي ممتازي برخوردارند. به علاوه ظرفيت تشخيص بوهاي مختلف به آنها كمك مي كند تا نوعي نقشه بويايي از محيط اطرافشان در ذهن ترسيم كنند، اگر چه به نظر مي رسد كبوترها نمي توانند با هر دو سوراخ بيني شان شبيه به هم استشمام كنند. كبوترها مانند انسان بوها را از طريق سوراخ راست بيني شان راحت تر و بهتر تشخيص مي دهند.
براي درك اين موضوع كه اگر سوراخ راست بيني كبوترها مسدود شود چه تاثيري بر جهت يابي آنها مي گذارد محققان 31 كبوتر را مورد مطالعه قرار دادند. دانشمندان يك قطعه كوچك لاستيكي را در سوراخ سمت چپ بيني تعدادي از كبوترها و در گروه باقيمانده در سوراخ سمت راست بيني شان قرار دادند. تمامي كبوترها در اطراف دانشگاه پيزا لانه داشتند. پس از نصب يك دستگاه GPS روي پشت كبوترها به روستايي در فاصله 42 كيلومتري لانه هايشان منتقل شده و در آنجا رها شدند.
كبوترهايي كه سوراخ چپ بيني شان مسدود شده بود بهتر مسير بازگشت به خانه را پيدا كردند. ضمن اين كه در طول سفر توقف كمتري داشتند. اين در حالي بود كه مسير بازگشت كبوترهايي كه سوراخ راست بيني شان مسدود شده بود پيچيده تر و سخت تر بود.
اطلاعات به دست آمده توسط GPS نصب شده روي بدن كبوترها نشان مي داد كبوترهايي كه قادر به تنفس از طريق سوراخ راست بيني شان نيستند مسير پيچيده تري را طي مي كنند و در اين مسير بيشتر توقف مي كنند. همچنين هنگام توقف زمان بيشتري را در جستجوي اطراف و كاوش كردن مسير بعدي هستند.
دانشمندان بر اين باورند كه به دليل عدم توانايي استفاده از حس بويايي اين پرندگان نياز به جمع آوري اطلاعات بيشتري دارند و ناچارا بيشتر نياز به توقف و كاوش در محيط اطراف دارند.
اين نه تنها نشان دهنده اين است كه عدم تقارن در دريافت و پردازش بو توسط سوراخ هاي سمت راست و چپ سيستم بويايي موثر است بلكه نشان مي دهد مجراي راست بيني كبوتر نقش مهمي در پردازش اطلاعات مربوط به بويايي در نيمكره سمت چپ كه مناسب هدايت و جهت يابي است، دارد.
اين كه پردازش اطلاعات مربوط به چنين دريافتي چگونه بوده و چرا اين پردازش نامتقارن است سوالي است كه تاكنون محققان جوابي براي آن نيافته اند.
چگونگی بردن کبوتران مسابقه به مسافتهای دور
بسمه تعالی
کبوتران مسابقه به همان دلایلی که قبلا ذکر گردید با استفاده از سه عامل مهم که نقش عمده ای در جهت یابی آنها دارند می توانند راه خود را انتخاب نمایند.۱-اولین و اصلی ترین عاملی که دو تن از دوستان با دیدن یک برنامه مستند به من یادآوری کردند قدرت جهت یابی از طریق خورشید است.توضیح:در مورد کبوترهای ایرانی بعلت قدرت جهت یابی اندک که توسط ژنهای رمز کننده حواس آنان در طول سالهای متمادی و در شرایط محیطی مختلف به آنان به ارث رسیده است مورد فوق در مسافتهای طولانی در آنها صدق نمی کند.۲-خطوط مغناطیسی زمین:در این مورد حیوان در صورتی که هوا ابری باشدتوسط حس ششم خود از خطوط مغناطیسی زمین استفاده می نماید.اشکالی که در این مورد وجود دارد این است که هنگام عبور پرنده از مکانی که قبلا از آنجا نگذشته باشد و اصطلاحا راه بلد نباشد اگر مکانهایی از جمله:معادن فلزات-آنتن های امواج رادیویی-سنگهای معدنی که مساحت زیادی از مسیر را پوشانده باشد موجب می شوند که حیوان جهت را بعضا اشتباه کند.۳-حس بویایی:هنگامی که کبوتر به لانه نزدیک می شود بوی لانه را حس ودر راستای آن حرکت کرده تا به لانه برسد.توضیح:هنگامی که کبوتر به لانه نزدیک می شود بعضا حرکات زیگزاگی در پرواز آن دیده میشود که این امر به دلیل این است که بو را بصورت طول موج دریافت می نماید که دائما دامنه آن از صفر به سمت حداکثر سیر کرده و بالعکس.در نتیجه چون کبوتر به دنبال بو حرکت می کند با تغییرات دانه موج حرکات پرنده هم دچار تغییر می شود.۴-به خاطر داشتن مسیرهایی که قبلا آنها را طی کرده که این مورد از اهمیت کمتری نسبت به موارد فوق الذکر برخوردار می باشد.
قطب نمای پرنده !!!خلاصه : تحقیقات دانشمندان درباره قطب نمای داخلی پرندگان به گزارش رویترز، پژوهشگران آلمانی برای اولین بار نشان دادند یاختههای عصبی در چشم که نسبت به جهتیابی مغناطیسی حساس هستند از طریق یک مسیر مغزی مخصوص به ناحیه جلویی مغز که مسئول بینایی است مرتبط میشود.
دانشمندان سالها پیش در مطالعات رفتاری ثابت کردند پرندگان از یک قطب نما مغناطیسی داخلی برای پیمودن سفرهای سالیانه حماسی خود بهره میگیرند.
اما نحوه عملکرد این سامانه تاکنون ناشناخته مانده بود.
در تحقیقات جدید دومینیک هایرز و همکارانش از دانشگاه اولدنبرگ در آلمان سازوکار این سامانه را در سطح آناتومی عصبی بررسی کردند که مشخص شد راز این توانایی در چشم پرندگان نهفته است.
مولکولهای حساس به مغناطیس در چشم که cryptochromesنامیده میشوند ظاهرا گیرندههای نوری را بسته به جهتیابی میدان مغناطیسی تحریک میکنند.
این امر بیانگر آن است که پرندگان مهاجر میدان مغناطیسی را به شکل الگوی دیداری درک میکنند.
احتمالا این الگو به صورت سایه یا نقطه نوری در دید طبیعی پرنده قرار میگیرد.
این یافتهها براساس مطالعات آزمایشگاهی بر روی یک گونه پرنده مهاجر موسوم به سسک باغی ( (Garden Warblerاست.
نتایج این مطالعه در “”Public Library of Science journal PLoS ONE منتشر شده است.
در این مطالعه سسک باغی آلمانی و روسی به اسارت گرفته شد و الگوهای عصبی آنها بررسی شد که در این بررسی ارتباط مستقیم عملکردی بین سلولهای شبکیه و ناحیه جلویی مغز بدست آمد.
سسک باغی که تعداد آنها در سراسر جهان ۱۰میلیون قطعه برآورد میشود در شمال اروپا زادو ولد میکند و زمستان را در آفریقا به سر میآورد
کبوتر هم از این قاعده مستثنی نیست و به همین طریق جهت یابی می کند.ولی باز هم قدرت جهت یابی به ذات و ژنهای کنترل کننده حواس آن وابسته می باشد.
قابلیت جهتیابی در کبوتران یکی شگفتانگیزترین رازهای دنیای حیوانات است که رازهای سربهمهر فراوانی در خود نهفته دارد. دانشمندان برای درک بهتر این توانایی کبوتران، دستگاهی الکترونیکی طراحی کردهاند که میتواند فعالیتهای مغزی و موقعیت مکانی کبوتران را در حین پرواز، همزمان اندازهگیری کند. شاید بهتر باشد این دستگاه را iPigeon (آی.کبوتر) نامید!
دانشمندان دانشگاه زوریخ با استفاده از این دستگاه که نورولاگر2 نام دارد، سعی دارند فعالیت مغزی کبوتران را در زمان جهتیابی بررسی کنند. نورولاگر در حقیقت از 2 دستگاه تشکیل شده، یک دستگاه جی.پی.اس بسیار کوچک که در پشت کبوتر نصب میشود و یک دستگاه الکتروکاردیوگراف سبک 2گرمی که فعالیتهای مغزی کبوتر را بههنگام پرواز ثبت میکند. این اطلاعات در یک کارت حافظه بسیار کوچک ذخیره میشوند و بعد از پرواز کبوتر، مورد بررسی قرار میگیرد.
بررسیهای اولیه اطلاعات بدستآمده، نشان داده است بسته به اینکه کبوترها به چه چیزی نگاه میکنند، چندین موج مختلف در مغز آنها ایجاد میشود.
این تیم تحقیقاتی در اولین مرحله آزمایشها، کبوتران را در فاصله 18 کیلومتری ساحل مدیترانه رها کردند. آنها متوجه شدند زمانیکه این کبوترها از روی دریا عبور میکردند، فعالیت مغزی آنها فرکانس کمتری دارد، چرتکه سطح دریا اطلاعات خاصی در اختیار کبوتران قرار نمیدهد.
اما زمانیکه کبوترها به مرز ساحلی دریا رسیدند، فرکانس موجهای مغزی آنها افزایش پیدا کرد. همچنین زمانیکه این کبوترها از روی مکانهایی مانند آزادراههای شهری عبور میکردند، فرکانس امواج مغزی آنها افزایش پیدا میکرد که نشان میدهد مغز آنها در هنگام دریافت اطلاعات بیشتر، عکسالعمل نشان میدهد.
همچنین زمانی که کبوتران گروهی پرواز میکنند، فعالیت مغزی آنها در مقایسه با زمانیکه انفرادی پرواز میکنند، بهشدت کمتر است. یکی از مهمترین دلایل این امر، این است که وقتی کبوترها گروهی پرواز میکنند، برای جهتیابی نیاز چندانی به نگاه کردن به سطح زمین ندارند و فقط با دنبال کردن مسیر پرواز دیگر کبوترها، راه خود را ادامه میدهند.
همچنین دانشمدان متوجه شدند زمانیکه کبوترها به زمینهای ناهموار نگاه میکنند، فعالیت مغزی آنها افزایش پیدا میکند؛ زیرا آنها مجبورند اطلاعات بیشتری را که برای جهتیابی نیاز دارند، پردازش کنند. در این بررسیها مشخص شد فعالیتهای مغزی کبوترها نقش مهمی در جهتیابی آنها بازی میکند. بیشترین فعالیت مغزی کبوترها در زمانی ثبت شد که این کبوترها در هنگام پرواز قصد تغییر مسیر را دارند.
دورا بیرو، زیستشناس دانشگاه آکسفورد گفت: «نتایج این بررسی بسیار برای ما جالب توجه بود. این دستگاه پنجرههای تازهای راجع به فعالیتهای مغزی پرندگان در هنگام جهتیابی در اختیار دانشمندان قرار داد».
البته این دانشمندان تحقیقات خود را به کبوتران محدود نکردهاند. آنها اخیرا تیم تحقیقاتی مشترکی را با دانشمندان پاناما تشکیل دادهاند تا فعالیتهای مغزی حیوانی را به نام خرس تنبل بررسی کنند، اما در نهایت متوجه شدند فعالیت مغزی حیواناتی که دارای حرکت کندی هستند، چندان جالب نیست.
پرندگان؛ سلامت سنج شهرها
بدون شک در بین بسیاری از گونههای حیات وحش، پرندگان بهترین نمونه از حیواناتی هستند که برای مشخص کردن کیفیت محیط زیست، وضعیت زیستی انسانها، گستردگی آلودگیها و بالاخره بقای انسانها، به شمار میروند. حتی در بعضی از فرهنگها و در بین بعضی ملل حضور یا عدم حضور آنها در یک محل، بیانگر رخداد فاجعه یا خیر و سلامت برای انسانهاست. در سالهای اخیر نیز شاهد بودهایم که هرگاه آلودگی در جایی انتشار مییابد مثلاً آلودگیهای نفتی اولین شاخص آن، نشان دادن پرندهای آلوده و بیمار است.
متأسفانه، در بسیاری از کشورها همه ساله تعداد زیادی از پرندگان به علت آلودگیهای محیط زیست از بین رفته و تعداد زیادی نیز در شرایط بسیار نامطلوبی به سر میبرند.
این کاهش در شهر بزرگی مانند تهران، به خوبی و به سهولت قابل مشاهده است. در گذشتهای نه چندان دور، که شهر تهران از مجموعه شمسالعماره، بازار، پامنار، منیریه، پیچشمیران و دروازه دولت تشکیل میشد و دور و نزدیک آن پر از باغات مختلف و قناتهایی با آب جاری و پاک بود، سر و صدای شادمانه پرندگان زیادی از قبیل قناریها، بلبلها، سهرهها، توکاها، چکاوکها و قمریها شنیده میشد.
اکنون به جای تمام آن باغها، گلستانها و آبهای جاری، ساختمانهای عظیم، جادههای پهن و اتوبانهای همراه با اتومبیلهای رنگارنگ و روبه تزاید، روز به روز عرصه را بر این حیوانات مظلوم تنگتر کرده و آنقدر شهر پر سر و صدا و آلوده شده و آنها را بدون جا و پناه گذاشتهایم که تعداد زیادی از آنها از بین رفتهاند یا از این محیط خفقانآور خود را دور کرده و دیگر بازنگشتهاند.
اگر چندتایی هنوز باقی ماندهاند، در حقیقت در حالت احتضارند و در عوض به جای آنها جمعیت روزافزونی از کلاغها و زاغیها جای آنها را پر کرده و میرود که دیگر جایی برای پرندگان کوچک قبلی باقی نگذارند. اولین کتابچهای که در مورد پرندگان شهر تهران انتشار یافت، توسط شخصی انگلیسی به نام سایمون جرویس در اواسط دهه 30 بوده است.
این پرندهشناس، در بخش زیستشناسی دانشگاه تهران فعالیت میکرده و در آن زمان تعداد پرندگان شهر تهران و حومه را حدود 150 گونه تخمین زده است. حدود 40 سال بعد که بررسی پرندگان شهر تهران از طرف شهرداری به اینجانب واگذار شد، تعداد گونههایی که در پارکها و نواحی اطراف تهران مورد بررسی قرار گرفت، تنها 61 گونه مشاهده شد.
این تعداد نشان میدهد بیش از 60 درصد از تعداد گونهها کاسته شده است. به نظر میرسد تحقیق در مورد شناسایی و وضعیت پرندگان در سطح شهر تهران کار سادهای باشد، ولی بالعکس بسیار مشکل و وقتگیر است چون جمعیت شهر تهران در سه دهه اخیر به نحو بیسابقهای افزایش یافته و به لحاظ شرایط نامناسب اقتصادی و خدمات در شهرها، اغلب ساکنان شهرها و روستاها، کسب و کارشان را رها کرده و ساکن تهران شدهاند. میرود که ایران بشود تهران.
در نتیجه تنها فضاهای حیاتی که دارای آب و هوایی نه چندان پاک و سالم است، پارکها هستند که از ساعات اولیه صبح تا اواخر شب مورد استفاده گروههای مختلف مردم قرار گرفته و شلوغ هستند.
در این صورت پرندگان کجا میتوانند امنیت داشته باشند. متأسفانه ما هم به پرندگان نه از دید عطوفت بلکه از دید خصومت و تعیین مزه گوشت با آنها برخورد میکنیم. بعضی از آنها که دیگر جایی را در پارکها امن ندیدهاند، به پشت پنجره ساختمانهای بلند پناه بردهاند.
البته اگر شانس بیاورند و صاحبخانه برای مدتی که در آنجا هستند، برایشان مزاحمتی به وجود نیاورد وگرنه اجباراً از آنجا نیز گریزان شده و دور میشوند.
ویژگی بزرگ این دسته از حیوانات، امکان تحرک آنهاست. خوشبختانه این توانایی را دارند که لااقل از محل خطر بگریزند ولی آلودگیها را چه کنند؟ به سادگی میتوان گفت میمیرند. در این صورت تنها گونههایی باقی میمانند که نسبت به آلودگیها تحمل بیشتری دارند. اینها همان کلاغها و زاغیها هستند، از هزاران سال قبل پرندگان بسیاری در جوار انسانها زندگی میکردهاند.
اکنون پس از هزاران سال که انسان از در طبیعت به، بر طبیعت درآمده، سرعت انقراض 50 برابر انقراض در حالت طبیعی شده است. . . و چنانچه وضع به همین منوال پیش رود تا 100 سال آینده سرعت انقراض به 500 برابر سرعت انقراض کنونی میرسد و این زمانی است که ما هنوز نمیدانیم به غیر از گوشت و پر آنها گونههای مختلفشان چقدر میتوانند به ما انسانها کمک و خدمت برسانند که هرگاه گونهای منقرض شود، دیگر هرگز انسانها نمیتوانند از نعمات و سودمندی آنها بهرهای ببرند.
|
جهت یابی در کبوتران قابلیت جهتیابی در کبوتران یکی شگفتانگیزترین رازهای دنیای حیوانات است که رازهای سربهمهر فراوانی در خود نهفته دارد. دانشمندان برای درک بهتر این توانایی کبوتران، دستگاهی الکترونیکی طراحی کردهاند که میتواند فعالیتهای مغزی و موقعیت مکانی کبوتران را در حین پرواز، همزمان اندازهگیری کند. شاید بهتر باشد این دستگاه را iPigeon (آی.کبوتر) نامید!
پدیده پر ریزی یا تولک |
|
|
غذاومکان زندگی کبوتر
منابع غذایی مورد نیاز این پرنده معمولا از دانه های گیاهی تامین می گردد.دانه هایی مانند:گندم-جو-سویا-ذرت و... ویتامینهای لازم:A-B-D-E-K است.وبرای هضم غذا به نرمه ریگ یا خاک(املاح معدنی)نیاز دارد.مکان زندگی معمولا برای کبوتران تزئینی و گوشتی باید محدوده ای باشد که آفتاب درآنجا تابیده و کبوتر غریبه به درون آنان وارد نشود.زیرا آنان قدرت زیادی برای پرواز ندارندو مکانی که نسبتا آفتاب گرفته وآنان بتوانند آفتاب بگیرند برای آنها کافی است.ولی کبوتران مسابقه علاوه بر شرایط فوق باید محلی برای رفت وآمدبه خارج از لانه داشته باشندوچیزی را که در این نوع کبوتر ها باید به خاطر داشته باشیم به دلیل رفت وآمد این پرنده به خارج از لانه و تماس آن به پرندگان آلوده حتما بایدآنرا به موقع واکسیناسیون نمود وحتی الامکان لانه آنرا هر ۲ ماه یکمرتبه با مواد ضد عفونی کننده مانند وایتکس(بصورت۱۰٪)ضد عفونی کرد.
زادآوری و تولید مثل این پرنده به طریق تخم گذاری و جنسی است و هنگام جفت شدن و جفت گیری در صورت تولید گامتهای سالم سلولهای زیگوت یا همان سلول تخم در بدن پرنده ماده بوجود آمده وبصورت تخم کبوتر که حاوی:مواد پروتئینی(سفیده)ومواد کلسیمی(پوسته تخم)و مواد لیپیدی(زرده تخم) از بدن حیوان ماده خارج گردیده وسلول زیگوت یا همان نطفه در طول۱۸ روز از محتویات داخل تخم استفاده نموده و به جنین تبدیل می گردد.پس از تولد جوجه و طی مراحل جنینی پرندگان نر و ماده از آن محافظت واو را تغذیه می نمایند.و حدودا پس از ۴۵ روز جوجه می تواند راه برود وخودش مشغول غذا خوردن شود.
اصلاح نژاد یعنی اصلاح ژنهای مفید.فرض کنیم دو کبوتر داریم که کاملا از نژاد وذات آنها بی اطلاعیم.از آنان جوجه کشی می کنیم.جوجه های آنها را جلد کرده واز راه دور پرواز می دهیم.حالت اول:مشاهده می شود که یکی از این جوجه ها بر می گردد.ودیگری باز نمی گردد.دوباره جوجه ای را که بازگشته به راه دورتر می بریم واینکار را تا فاصله ۱۵۰کیلومتری ادامه می دهیم(این مسافت تقریبا برای کبوترانی که در دست ما ایرانی ها است و اصلاح نژاد نشده اند کافی است)اگر جوجه فوق الذکر که حدودا ۳ماه از عمرش گذشته از این فاصله بازگشت.آنرا نگه داشته تا بالغ شود.حال در اینحالت نتیجه می گیریم:پدر و مادر این جوجه(یکی از آنها یا پدر یا مادر)دارای نژاد خوبی نیست یا حداقل ناقل ژنهایی است که از نظر جهت یابی کارایی ندارند.حالااگر می خواهید نتیجه مطلوبی بگیرید باید دو کار انجام بدهید:۱-یک کبوتر نر ویک ماده دیگر تهیه کنید(اگر از ذات آنها مطلع باشید و بدانید از چه مسافتهایی آمده اند که چه بهتر)و به ترتیب مورد قبلی عمل کنید واگر در حالت اول یکی از جوجه های آنها نیز از همان فاصله فوق الذکر بازگشت. آنوقت آنرا نگه دارید تا بالغ شود سپس آن دو جوجه را با هم جفت کنید در اینصورت احتمال اینکه جوجه های بوجود آمده ناقل ژن ناکارآمد از نظر جهت یابی باشند نصف می شود.مطمئن باشید به زحمتش می ارزد.۲-می توان نر وماده اولی را از هم جدا کرد ونر وماده اصلاح نژاد شده ای را با آنها جفت کرد.البته اگر از ذات نروماده دومی که می خریم با اطلاع باشیم بهتر است و به قول معروف دستمان جلوتر است.اگر هم مقدور نباشد با کمی زحمت بیشتر خودمان می توانیم به کبوترهای اصلاح نژاد شده ای دست پیدا کنیم.البته من مورد دوم را پیشنهاد نمی کنم چون زحمتش بیشتر است.اصلاح نژاد بحث گسترده ای دارد که بقیه آنرا در پستهای بعدی برایتان می نویسم.
بيماريهاي مشترك بين انسان و پرندگان
جهت خريد كبوتر به بهداشت پرنده فروشی و سلامت پرنده توجه کنید چون آلودگی در محیط به سادگی به پرندگان منتقل میشود. برای انتخاب هم باید چند فاکتور را مدنظر قرار دهید؛ ابتدا پرنده را خوب ارزيابي کنید؛ پرهای پرنده باید کاملا صاف، شفاف و براق باشد و هیچگونه بریدگی یا ژولیدگی در آنها دیده نشود. به منقار و مردمک چشمهای پرنده هم دقت کنید؛ منقار پرنده نباید حالت شوره داشته باشد و مردمک باید شفاف، سیاه و عنبیه اطراف آن نیز قابل رؤیت باشد. تورم چشمها یا هر نوع تیرگی و شفاف نبودن مردمک از بیماری پرنده حکایت میکند. پاهای پرندگان شاخص دیگری هستند تا از سلامت پرنده مطمئن شوید؛ پاها باید کاملا کشیده و فاقد هرگونه لکههای قارچی یا هر نوع زخمی باشند. با دانستن همه این موارد میتوانید با اطمینان بیشتری پرنده را به خانه بیاورید؛ ضمن اینکه باید از خرید پرندگان کسل، کزکرده و بیتحرک که چشمان نیمهباز، رفتار بیتفاوت و تنگی نفس دارند، خودداری کنید. به هر حال، لازم است برای این کار وقت و حوصله زیادی به خرج دهید
یکی از مسائل مهمی که در نگهداری از پرندگان مخصوصاْ كبوتر در محیط منزل باید حتماْ به آن توجه ویژه داشت این است که وجود اين پرندگان سبب انتقال بیماری به افراد خانواده نشود و به همین خاطر باید در مورد بیماریهای قابل انتقال از پرندگان به انسان تحقیق کنیم. عوامل بیماری زای قابل انتقال بین انسان و پرنده ممکن است از گروه باکتری ها، ویروسها، انگلها و قارچها باشند.
بيماري اورنيتوز
یکی از شناختهشدهترین بیماری های قابل انتقال از پرنده به انسان، بيماري اورنيتوز است که با وجود معروف و خطرناک بودن، میزان ابتلای انسان به آن در مقایسه با تعداد بسیار زیاد پرندگان در طبیعت زیاد نیست. طیف وسیعی از پرندگان مانند بوقلمون، کبوتر، اردک، مرغابی و خانواده طوطی سانان مستعد ابتلا به این بیماری هستند. پرنده مبتلا علایمی مانند اسهال، سرفه و ترشحات از چشم و بینی خواهد داشت. این بیماری در انسان علایم شبهآنفلوآنزا مانند تب بالا، لرز، سردرد شدید و تنفس سخت ایجاد می کند و در صورت درمان نشدن به موقع حتی می تواند به مرگ منجر شود. افراد دچار نقص سیستم ایمنی مانند مبتلایان به ویروس ایدز، بیماران تحت شیمی درمانی، نوزادان و کودکان زیر 5 سال، افراد مسن و افرادی که پیوند عضو انجام دادهاند، بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند.
بیماری سل
از دیگر بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان، سل است که البته خطر انتقال عامل ایجاد سل از پرندگان به انسان نسبت به سایر حیوانات کمتر است و در صورت ابتلای انسان، معمولا درگیری موضعی گرههای لنفاوی یا زخم عفونی موضعی نشانه آن خواهد بود.
آنفلوآنزای پرندگان
آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان، یک بیماری ویروسی و واگیردار است که اگرچه بر اساس اعلام سازمان دامپزشکی، کشورمان عاری از این بیماری است، اما در صورت بروز نشانههای این بیماری در پرندگان، معدوم کردن آنان در اسرع وقت لازم است. مهمترین راه انتقال، مدفوع پرنده بیمار (به دلیل دفع میزان بالای ویروس در آن) و تماس مستقیم با پرنده، مدفوع آن یا سطوح و اشیای آلوده به مدفوع پرنده است.
عفونتهای قارچی
یکی از عوامل قارچی مشترک و مهم بین انسانها و پرندگان، قارچی به نام کریپتوکوکوس است که بهخصوص در مبتلایان به ایدز می تواند سبب ایجاد مننژیتهای خطرناک و کشنده شود. این عامل بیماری زا معمولا به دلیل دمای بالای بدن پرنده، نشانه خاص یا شدیدی ایجاد نمی کند و با این که بیشتر در کبوتر حایز اهمیت است، اما باید به یاد داشت که فضولات پرندگان خانگی می تواند مخزن این قارچ باشد. بنابراین به افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، توصیه می شود از نگهداری پرندگان، بهویژه کبوتر، پرهیز کنند.
بیماری های انگلی
انگلهای خارجی مانند شپشها هم ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند. گاهی ابتلای کودکان و خردسالان، به خصوص دختربچهها به شپش و رفتن آنها به مهدکودک یا مدرسه می تواند باعث ابتلای دیگران شود.
آلرژی یا حساسیت
احتمال ایجاد حساسیت به پرندگان نسبت به سایر حیوانات کمتر است، اما برخی افراد ممکن است به پر پرندگان، ذرات جدا شده از پوست آنها، بزاق یا مدفوع پرنده حساسیت داشته باشند و علایمی مانند سرخی پوست، ترشح و سوزش چشم و بینی،وگلودردرا بروز دهند. از آنجا که مدفوع خشک پرنده می تواند بهصورت گرد و ذرات معلق در فضا درآید و استنشاق گردد، لذا برای پیشگیری از ابتلا به آلرژی یا عود علایم، لازم است حتما مدفوع بهصورت مستمر و منظم تمیز شود.
بیماریهای دیگر
ژیاردیوزیس، سالمونلوزیس، کلی باسیلوزیس، کریپتوسپوریدیوزیس و کمپیلوباکتریوزیس را هم می توان پنج بیماری دیگری دانست که عامل ایجاد اسهال، التهاب معدی رودهای، تهوع، استفراغ،وتب در انسان هستند و ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند.
بیماری سرماخوردگی کبوتر
عوامل ايجاد كننده بيماري: كثيف بودن جايگاه كبوتر ، نگهداري تعداد زيادي كبوتر در جايگاهي كه فضاي كافي ندارد ، نگهداري كبوتر در مسير كوران و عواملي كه سبب تضعيف سيستم ايمني مي شود . اين بيماري كمپلكسي از عوامل بيماريزا مي تواند باشد.
علائم این بیماری شامل:تب-آبريزش از بيني و چشم هاو تورم و ملتهب بودن آنها و بي اشتهايي و به خاطر تب كبوتر آب زيادي مي خورد لازم به توضيح است اين در حالت پيشرفته بيماري كه با عوامل ويروسي كمپلكس شده اتفاق مي افتد .
یکی از مهمترین علائم این بیماری تجمع ماده ای لزج در چشم وبینی و ورم چشم است.این بیماری می تواند با تضعیف سیستم ایمنی بدن پرنده موجب ایجاد امراض دیگر هم شود.ضمنا گاهی از بینی کبوتر آب قرمز یا زرد رنگی بیرون می آید که از طریق آن می توان پی به این بیماری برد.بعضا در این بیماری دیده شده که حیوان برای تنفس با مشکل مواجه است.
درمان: پودر تتراسایکلین بصورت یک گرم در یک لیتر آب به همراه مولتي ويتامين بمدت ۳ تا ۵ روز.استفاده از پماد چشمي اريترومايسين اگر درمان فوق مفید واقع نگردید ۰.1 سی سی جنتامايسين بمدت ۲ روز(هر روز ۰.1 سی سی) را در عضله پرنده تزریق نمایید.مي توان جهت رفع التهابات از داروي ضدالتهاب(يك نوبت 1/4 قرص دگزامتازون خوراكي) استفاده نمود.
مغز کبوترها بسیار پیچیده بوده و ازتواناییهای ذهنی بالایی نظیر حافظه بلند مدت قوی برخوردارند.
نتایج دو مطالعه جدید نشان میدهد مغز کبوترها بسیار پیچیده بوده و این پرندگان از تواناییهای ذهنی بالایی نظیر حافظه بلند مدت قوی و قدرت تصمیمگیری جمعی در شرایط مختلف برخوردارند.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،”دورا بیرو” محقق دانشگاه “آکسفورد” و همکارنش در یک مطالعه جدید دستگاههای مکان یابی ماهوارهای “جیپیاس” کوچک را به بدن به طور مثال هنگام انتخاب میان یک مسیر پرواز آشنا و از قبل آزموده شده و یک مسیر ناآشنا که کبوتر دیگر آن را انتخاب کرده، مورد بررسی قرار دادند.
نتایج این بررسی نشان داد زمانی که مسیرهای مورد انتخاب این دو کبوتر برای رسیدن به یک مقصد مشترک تقریبا مشابه یکدیگر باشد، آنها با یکدیگر در زمینه یک مسیر میانی به توافق میرسند، اما زمانی که مسیرهای مورد علاقه آنها تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشد، یک کبوتر سرانجام نقش رهبر را بر عهده گرفته و کبوتر دوم نیز مسیر مورد تایید او را طی میکند.
در همین مطالعه مشخص شد کبوترهایی که به صورت زوج سفر میکنند در مقایسه با کبوترهایی که تنهایی مسیرشان را طی میکنند، مسیرهای مناسبتری را برمیگزینند که این امر نشان میدهد پرواز جمعی توان جهتیابی کبوترها را تقویت میکند.
از سوی دیگر “جول فگوت” محقق موسسه “علوم عصبشناسی ادراکی مدیترانه” و همکارانش در مطالعهای جداگانه حافظه کبوترها را با نمایش تصاویر رنگی برای آنها مورد سنجش قرار دادند و متوجه شدند این پرندگان دارای حافظه بلند مدت قدرتمندی هستند که به آنها امکان میدهد تجربیات و اطلاعات فراوانی را در زندگی روزمره به ذهن خود دو کبوتر که در حال پرواز به سوی خانه خود بودند متصل کرده و رفتار آنها را در زمان تصمیمگیریها،
بسپارند.
آلودگی کبوتران به کنه
این انگل ها نیز جزو حشرات طبقه بندی شده و دارای انواع بسیار متنوعی هستند که همگی فاقد سروآنتن حقیقی بوده و معمولاً با چشم غیر مسلح قابل مشاهده می باشند.اکثر آن ها دارای میزبان اختصاصی نمی باشند و به پرندگان مختلف و حتی برخی مواقع به انسان نیز انتقال می یابند. از جمله این انگل ها که به انسان منتقل می شود , کنه آرگاس پرسیکوس می باشد که انسان را نیش زده و خونخواری می کند.از دیگر انواع رایج کنه ها می توان ایکسودس را نام برد که باز به انسان نیز قابل سرایت است. تقریباً همه کنه های موجود در کبوتر خونخوار بوده و موجب ضعف , بی قراری , خارش , کم خونی و بالاخره مرگ پرنده می شوند . هم چنین این انگل ها می توانند سایربیمار یهای عفونی را از پرنده ای به پرنده دیگر منتقل کنند و موجب واگیری بیماری های مختلف می شوند. جهت تشخیص بهتر است که پرنده را در تاریکی و به کمک نور چراغ قوه مورد معاینه قرا رداد , زیرا معمولاً این انگل ها در شب تغذیه کرده و دارای فعالیت می باشند و بر روی پرنده قابل مشاهده هستند. حال اگر کنه ها را در لابلای پرهای کبوتران خود مشاهده کردیم چکار کنیم؟بهتر است کبوتران را از لانه خارج کرده و تمام سوراخهاو درزها را با گچ پر کنیم .لانه را نظافت و توسط وایتکس یا محلول ضدعفونی کننده طبق دستور بروشور آن ضدعفونی کنیم.
برای درمان کبوتران مبتلا آنها را در آبی که تنباکو محلول در آن است آبتنی دهیم و یا پودر کپکس از داروخانه های دامپزشکی تهیه و طبق دستور بروشور و با دز مناسب حل کرده و کبوتران را در آن محلول آبتنی دهیم.در صورت مشاهده بی حالی و عوارضی مانند اسهال سریعا به دامپزشک مراجعه نمایید
علل پرريزي در كبوتران
پرریزی عملی فیزیولوژیک و طبیعی است که در طی آن کبوتر سالی یکبار در پایان تابستان ویا بهار اقدام به تعویض پرهای خود(بطور ژنتیکی) می نماید.در کبوترهای مسابقه ای پرریزی در حدود۲۰روزطول می کشد.پرهای شکسته فقط در هنگام پرریزی تغییر می یابند.
عوامل موثر بر پرریزی: تا کنون عوامل کنترل کننده پرریزی و روش کار آنها کاملا مشخص نشده است.فقط این امر مشخص است که پرریزی و در آمدن پر ها توسط هورمونهای تیروئیدی کنترل می شوند.
عوامل خارجی موثر بر پرریزی عبارتند از:کمبود مواد غذایی-کمبود آب-افزایش شدید و طولانی دمای محیط-زخمها و همچنین بیماریها.میزان تابش نور طبیعی یا مصنوعی و مدت تابش آن تاثیر مستقیم بر پرریزی دارد.
مشکلات و اختلالات پرها:
۱-درهنگام رشد پرها کوچک و سخت بوده و رگهای خونی فراوان دارند در نتیجه به آسانی می شکنندكه علت آن کمبود مواد غذایی است.
۲-گاهی اوفات در پرها شکافهایی دیده می شودکه باعث می گردد پر به آسانی بشکند.این عارضه در اثر آلودگی پرها به شپش-جرب و یا کنه اتفاق می افتد و باید درمان گردد.
۳-کبوترهای سالم یک ماده چرب ترشح می کنندکه از خیس شدن پرها جلوگیری کرده و آنها را جهت پرواز نرم می کند.بیماری و عدم رعایت بهداشت ترشح این ماده را تحت تاثیر قرار می دهد و در نتیجه پرها آسیب می بینند و پرواز پرنده را مشکل می سازند.
۴-سو تغذیه باعث غیر طبیعی شدن پرها و یا تغییر غیرطبیعی رنگ آنها می گردداز جمله كمبود ويتامين هاي گروه ب مي تواند در غير طبيعي بودن پرها نقش مهمي داشته باشد.
کمبود ویتامین ها در کبوتر
کمبود ویتامین A با عوارضی نظیر چشم های اشک آلود ، ملتهب بودن پوست داخل
چشم و دهان ، اختلالات قوه بینایی و در صورت شدت آن با بروز لایه های روی چشم ها
همراه خواهد بود . رشد نابسامان جوجه ها ، دیر بهبود یافتن زخم ونطفه نداشتن از
جمله سایر علائم کمبود ویتامین A می باشد .
کمبود ویتامین B در مرحله اول روی سیستم اعصاب اثر می گذارد . حرکات غیر قابل
کنترل ، محدودیت قدرت پرواز و گرفتگی بالها و یا پاها از جمله عوارض کمبود ویتامین B
می باشد.
کمبود ویتامین C موجب حساسیت پوست داخلی مجاری دهان و تنفسی و احتمالا
تولید عفونت در آنها خواهد شد .
کمبود ویتامین D می تواند در جوجه ها موجب بروز اختلالاتی در استخوان بندی نظیر
پاها و بالهایی غیر عادی گردد . نکته مهم برای تشکیل استخوان بندی صحیح آن است
که مقدار ویتامین D به تناسب صحیحی با کلسیم و فسفر قرار داده شود .
کمبود ویتامین E موجب کمبود توانایی جنسی می گردد . این ویتامین علاوه بر بالا بردن
توانایی جسمی برای ساختن عضلات جوجه های در حال رشد بسیار حائز اهمیت
است .
کمبود ویتامین k موجب کاهش توانایی پایین آوردن غلظت خون می گردد . کمبود این
ویتامین می تواند موجب آن شود که انعقاد خون به هنگام زخم شدن به سختی میسر
شود . دانه هایی با چربی بالا نظیر شاهدانه مملو از این ویتامین است .
ارائه بیش از اندازه ویتامین های محلول در آب نظیر ویتامین C و B کمپلکس زیان آور
نیستند ، زیرا که مازاد آنها توسط ارگانها دفع می شوند . اما در مورد ویتامینهای محلول
در چربی نظیر A و D و E و ترکیب آنها باید به دقت مطابق دستور بسته دارو عمل شود .
ارائه زیاد ویتامین های محلول در چربی می تواند آثار نامطلوبی روی ارگانها داشته
باشد . ارائه زیاد ویتامین D ممکن است به مرگ پرنده منتهی گردد . تمامی ویتامین ها
را باید در یخچال نگهداری گردد.
.
بیماری های کبوتر و درمان برخی از آنها
نیوکاسل:
طبقه بندی عامل این بیماری :
خانواده ویروس :ParamyxoViridae,GenusRubula Virus
اشاعه :
• ارتباط مستقیم با ترشحات و بخصوص مدفوع پرندگان درگیر با بیماری .
• غذای آلوده.
• آب آلوده.
• وسایل آلوده .
• محیط و محوطه آلوده .
• لباسهای آلوده افراد مرتبط با پرندگان .
• و......
منابع ویروس :
• ترشحات چرکین از دستگاه تنفسی .
• مدفوع آلوده .
• تمامی قسمتهای لاشه پرنده بیمار .
ویروس این بیماری در خلال دوران بیماری و در دوره ایی محدود و در طول دوران نقاهت میتواند پخش شود .
همچنین برخی از پرندگان قادر هستند که ویروس نیوکاسل را برای مدت یکسال با خود حمل کرده و در محیط پخش کنند .
نحوه بروز بیماری :
بیماری نیوکاسل در بسیاری از کشورهای جهان ، بومی و خاص همان مناطق میباشد . برخی از کشورهای اروپایی نیز برای سالهای دراز عاری از این بیماری کشنده و ویروس هولناک بودند .
دوره بروز این بیماری با توجه به نوع آن بین چهار تا شش روز میباشد .
پیشگیری و کنترل :
باید توجه کرد که این بیماری متاسفانه هیچگونه درمانی ندارد .
اقدامات بهداشتی :
• جداسازی مطلق و شدید در هنگام بروز این بیماری( Isolation ) .
• نابودی تمامی پرندگان مبتلا و همچنین پرندگانی که در معرض ارتباط مستقیم با این بیماری قرار داشته اند .
• ضدعفونی کامل و دقیق محوطه های درگیر و غیر درگیر .
• انهدام درس و صحیح لاشه ها .
• کنترل میزان آفتها در گله .
• پرهیز و اجتناب از تماس با پرندگانی که وضعیت سلامتی مشخصی ندارند .
• کنترل میزان رفت و آمد افراد .
• بهتر است که تمامی طیور موجود در فارم همسن باشند .
اقدامات درمانی :
واکسیناسیون با واکسنهای امولوسیون روغنی و همچنین واکسنهای زنده میتواند بصورت چشمگیری سبب کاهش تلفات در گله های طیور بشود .
واکسن B1 زنده و لاتوسا بایستی در آب آشامیدنی محلول شود و یا بصورت اسپری دانه درشت استفاده شود . این واکسنها را گاهی نیز در داخل بینی استفاده می کنند .
جوجه های سالم بایستی هرچه زودتر بین روزهای یکم تا چهارم زندگی واکسینه بشوند ، ولی تاخیر در واکسیناسیون اثرات واکسن را در هفته های دوم یا سوم کاهش می دهد .
برخی از عفونتها مانند مایکوپلاسما ممکن است واکنش واکسن را شدیدتر کند . در این موارد میتوان از واکسنهای با ویروس کشته شده استفاده کرد .
درمان سنتی بيماري كله گيجا(سر كجي كفتر)
خیلی وقت ها بیماری کله گیجه با نیوکاسل اشتباه گرفته می شود .
وقتی شما یک کفتر را در جایی کوچک میگذارید و او به جای کوچک عادت ندارد کله گیجا میگیرد که برای خودم چندین بار این دلیل اثبات شده است بعضی ها هم میگویند بیماری نیو کاسل است(که من در قسمته زیر برای اون کفترایی که در جایی کوچک بوده اند راه حل را نوشته ام)
البته بر اثر ضربه به سر نیز این اتفاق می افتد مثلا وقتی شما میخواهید یک کبوتر را از روی بام با طور صید(شکار)کنید که احتمال ضربه خوردن به سر زیاد است.احتمال دچار شدن به کله گیجا بسیار است.مخصوصا که اگر کبوتر جوجه باشد و برای بار اول به این شکل ناگهانی و سریع صید میشود(بر اثر ضربه ناگهانی)
1.شما بايد هر موقع اين بيماري را مشاهده كرديد بلافاصله كفتر مريض خود را از سايرين جدا كنيد(چون اگر کبوتران دیگر اورا بزنند مریضی آن بیشتر میشود)
۲. در ۴ روز اول بیماری فقط به آن نخود بدهيد و در آخر کمی سیر(نخود ها را قبل از وارد کردن در ظرف آب به خوبی بشویید).نخود ها را در درون ظرف آبي قرار داده و وقتي ملايم شد دهن او را باز كنيد و يکذره يکذره وارد دهنش كنيد(مواظب باشيد خفه اش نكنيد يکذره يکذره)کمی سیر نیز در آخر بدهید.بعد از دادن نخودها آب نیز بدهید(بهتر است از همان آبی که نخود ها درون آن بوده اند استفاده کنید).مقدار غذا دادن شما بستگی به(شکم)کبوتر شما دارد. همیشهسعیکنید غذای آن (بعد از ۴ روز اول بیماری)به طوری باشد که نصفی از شکمش را با دانه های متنوع وبقیهبانخودودرآخرباکمیسیرپرشود .
۳.سعی کنید از دانه های مقوی استفاده کنید.
نکته:اگر زیاد گندم بدهید ممکن است به بیماری اسهال دچار شود و در نتیجه ضعیفتر شود در کنار گندم از دانه های مقوی همچون شاهدانه.ماش.ملک(گاودانه)استفادهکنید.(ایندانههانیزبههمانندنخودملایمباشندبهتراست).(چراسیستمغداییمتنوعیداشتهباشد؟برایبدستآوردنانرژیبسیارومقابلهبابیماری)
۴.مقدار دادن سیر:در هر وعده غذایی یک دانه سیر را به چهار قسمت تقسیم کنید(اگر دانه سیر کوچک باشد نصف آن دانه را در هر وعده بدهید)دادنیکچهارمدرهروعدهکفایتمیکند.(چراسیر؟چونسیرهموارهدارایخواصبسیارزیادیاست.مخصوصابرایمقابلهوجلوگیری بابعضیازبیماریها.ضدمیکروباست )
زمان غذا دادن:سعی کنید بیشتر در ۳ وعده صبح و ظهر و غروب بدهید.
۵.باید همیشه شکمش سیر باشد.ضمنا اگر غذا و سیر را بیش از اندازه به کبوتر خود بدهید امکان بالا آوردن کبوتر زیاد است.
۶.چگونه وارد کردن نخود و سیر:شما میتوانید ۱. دهان کبوتر را باز کنید و سرش را رو به بالا بگیرید و بعد تکها های کوچک سیر و نخود را در درون دهانش بی اندازید.۲. میتوانید از گوشه دهان کبوتر(زیر دماق)از لبه دهان غذا را وارد دهنش کنید و مطمئن شوید که غذا بر روی زبانش باشد تا بتواند قورتش دهد
۷.آن را در يك جاي بزرگ بگذاريد تا بتواند براي خود قدم بزند.
۸.بیشتر در جلو آفتاب کبوتر را قرار دهيد.(اگر آفتاب در ظهر بسیار سوزان است.مدت زمان کمتری کبوتر را درهنگامظهردرجلوآفتابقراردهید.معمولاروزی۴ ساعت خوب است) .وقتی که کبوتر به مدت طولانی در جلو آفتاب بوده باشد نباید آنرا به جای سردی ببریدچوناحتمالگرفتگی بدن به خصوص کتفها بالا میرود
۹.وقتي كه ديديد كه ديگر كله اش به كجي نميزند(كه براي تشخيص اين كار بايد با تجربه باشيد) بعد از 2 هفتهاشميتوانيدقاطيكفترهايتانبگذاريد
البته در ابتدای شروع بیماری اگر پرها و دم کبوتر و نیز پرهای دور گردن کبوتر را بکشید چون جریان خون در این مواضع بیشتر می شود به زودتر خوب شدن کبوتر کمک می کند .
همچنین برخی باتیغ یک شکاف کم عمق روی سر پرنده ایجاد می کنند ( حجامت سر ) و یا یک شیء داغ بر روی سر پر نده می گذارند . اینمواردبهبهبودکبوترکمکمیکندولیپرندهراکچلمیکند .
بعد از چند روز خوب ميشود؟
بستگي به مدت زمان دارد اگر شما زود اقدام كنيد بهتر است ومعمولابعداز۱ یا ۲ ماه خوب ميشود(براي احتياط بيشتر بعد از ۱ ماه كه مرتبا به او رسيدگي كرديد او را در يك جاي بزرگ بگذاريد چون ديده شده كه بعضي از دوستان فكر كردند كه ديگر خوب شده و قاطي كفترهاي ديگرشان و يا جايي كوچك گذاشته اند و متاسفانه دوباره كفتر اين بيماري را گرفته)شما بعد از ۲ الی ۳ ماه باخاطريجمعآنرادرداخلتورخودبگذاريد(البتهبازهمبستگيبهرسيدگيشمابهكفترتاندارد)
توجه:اگر کله گیجا کفتر کم باشد بعد از یک ماه و نیم واگرشدتشمتوسطباشدبعداز ۳ ماه خوب میشود(اگر تمامه نکات بالا را رعایت کنید ثمره حاصل دسترنج خود را خواهید دید) و اگر هم کله گیجا کفتر خیلی بود بهترین کمک به کفتر خلاص کردن او از این زندگی رنجبارش میباشد که شما با این کار بهترین لطف را در حق او انجام داده اید
من خودم چندین بار با این بیماری مواجه و آن را درمان کرده ام(فقط نکات بالا را رعایت کنید)
بيماري آسم:
علائم: اين بيماري تمامي علايم بيماري سرماخوردگي را دارد به اضافه تنفس سخت با دهان باز .گاهي نيز تنفس پرنده همراه با صدا مي باشد.
درمان: دو قطره يد خوراكي را در 28 گرم آب نوشيدني حل كرده و روزي سه مرتبه از آن به پرنده داده شود. جاي پرنده بايد گرم باشد. ميتوان كمي بخار اكاليپتوس نيز در محل اتاق پرنده استفاده نمود اما اين بخار نبايد زياد باشد زيرا موجب خفگي پرنده خواهد شد. اين درمان بايد تا بهبودي كامل پرنده ادامه يابد . با افزايش آثار بهبودي بايد درمان نيز با فاصله انجام شود. تغذيه پرنده نيز بايد مقوي باشد.
عفونت استرپتوکوکی ( streptococcus infections )
عامل آن باکتری استرپتوکوکوس می باشد و در همه جا حتی گرد و غبار موجود در هوا نيز وجود دارد و معمولا در مواقعی که عفونتهای ويروسی و يا ساير بيماری ها پرنده را ضعيف کند بعنوان يک ميکروب فرصت طلب موجب بيماری ميگردد . اکثرا در طول دوران جنينی و یا ده روز اول پس از خروج جوجه از تخم موجب تلفات می گردد. به ندرت نيز در پرندگان مسن تر ايجاد بيماری می کند دربينپرندگانوپستاندارانمشترکمیباشدولیبهطورکلیدرپرندگاناهميتکمتریدارد .
علائمبيماریمتفاوتبودهوعوارضمختلفیايجادمیکند . مثلآبسههایپوستی - زخمهایچرکی - آندوکارديتوجتاتيوبررویدريچههایقلب - تورممفاصل - لنگشوبالاخرهآبسه کف پايی . گاهی ميکروب وارد خون شده و در طی يک يا دو روز موجب مرگ سريع همراه با عوارضی همچون افزايش تعداد تنفس در ساعات پايانی عمر پرنده - پف کردن - اسهال و بستن چشم ها می شود . در کبوتر ممکن است تلفات خيلی زياد باشد . بعضی وقت ها پرنده دچار عوارض عصبی و افزايش تحرک می شود و به نظر هيجان زده می آید , به طوری که خودش را به اطراف زده و در اثر جراحات بوجود آمده و يا ضربه و خونريزی داخلی تلف می گردد .
ليستريوز( listeriosis )
اين بيماری دراثر باکتريی بنام ليستريامونوسيتوژنز بوجود آمده و در بسياری از انواع پرندگان و پستانداران ايجاد عوارض می کند . ولی در بين پرندگان , کبوتر نسبت به اين بيماری حساس تر است . انسان نيز نسبت به اين باکتری حساس بوده و گاهی دچار مننژيت می شود . معمولا باکتری از راه دهان وارد بدن شده و بيماريزا می گردد . خوشبختانه نسبت به انواع ضدعفونی کننده های رايج حساس می باشد و به سرعت از بين می رود . اين بيماری در شکل حاد موجب تلف شدن پرنده ظرف مدت يک تا دو روز می شود . در مواقعی که دوره بيماری طولانی تر می شود , عوارض عصبی مانند لرزش و پيچش گردن و فلجی نيز بروز می کند .
بيماری اريزيپلاس ( erysiplas )
اين بيماری در اثر باکتريی به نام اريزيپاوتريکس ايجاد می شود .خوک و بوقلمون حساس ترين حيوانات نسبت به اين باکتری می باشند ولی در کبوتر نيز اين بيماری مشاهده می شود . در انسان نيز گاهی اين باکتری در اثر ورود از راه زخم های پوستی موجب واکنشهای موضعی می شود . جوندگانی مثل موش يا حشرات گزنده نيز می توانند عامل بيماری را منتقل کنند . معمولا باکتری به طور آزاد در خاک مرطوب و يا آب های راکد کم عمق وجود داشته ئ تکثير پيدا می کند . در مجموع اين بيماری برای کبوتر خطر جدی ندارد و راه انتقال آن از طريق دهان است . معمولا علائم بيماری شامل بی اشتهايی - کز کردن - ضعف و اسهال سبز متمايل به زرد می باشد که خيلی سريع منتهی به مرگ می شود .
بيماریهایمايکوپلاسمايی ( mycoplasmosis )
عامل آن مايکوپلاسما می باشد که از نظر طبقه بندی پست تر از باکتری ها قرار می گيرد و فاقد ديواره سلولی بوده ولی در روی برخی از محيط های کشت آزمايشگاهی رشد می کند . در مقابل ضدعفونی کننده ها ی مختلف و خشکی محيط بسيار حساس بوده و ظرف چند ساعت در محيط خارج از بدن موجود زنده از بين می رود . بدين خاطر برای انتقال اين بيماری نياز به تماس نزديک بين پرنده آلوده با پرنده حساس می باشد . این ميکروب از طريق تخم نيز منتقل شده و در بين آنها ايجاد مرگ و مير می کند . معمولا برای بيماريزا شدن نياز به عوامل مستعد کننده ای مثل ساير ويروس ها و باکتری ها دارد . علائم بيماری شامل مشکلات تنفسی - خرخر کردن - آبريزش از چشم و بينی تورم مزمن ملتحمه چشم و سينوس تحت چشمی و مفاصل می باشد .در جوجه ها نيز موجب افزايش مرگ و مير می گردد .
بيماري درد چشم:
اين بيماري مسري مي باشد و بايد پرنده بيمار را از ساير پرندگان جدا كرد. چشم درد ميتواند به علت سرماخوردگي و يا تماس چشم پرنده با چوب نشيمن كثيف يا چيزهاي آلوده و يا به علت يك بي نظمي داخلي و وجود عفونت در خود چشم بوجود آمده باشد و نبايد نسبت به آن بي اعتنا بود.
علايم: جراحات پلك ها ، خارج شدن مايع و قي از چشمها ، پلك هاي بهم چسبيده.
علل بيماري: جريان هوا ، اتاق پر دود ، ميكروب
مداواي بيماري: استفاده از قطره هاي شستشو دهنده چشم مانند : آب بور ، محلول بابونه و پمادهاي آنتي بيوتيك
روش ديگر اينكه چشم پرنده را با استيد بوريكي كه براي چشم انسان تهيه كرده اند بشوييد سپس محلول 10% آرژيرول به داخل چشم بريزيد اين محلول بايد تازه و مطمئن باشد . ميتوان به جاي آن نيز يك قطره روغن كرچك به چشم پرنده بريزيد كه جانشين خوبي براي آرژيرول مي باشد.
روش ديگر : ابتدا چشم کبوتر را با يك قطعه پنبه استريل آغشته به اسيد بوريك شست و شو داده سپس روغن پنسيلين مخصوص چشم را به چشم پرنده بماليد. اين كار چند روز بايد ادامه يابد.
عفونت روده:
علايم : پاشيده شدن فضله به بيرون در حاليكه به رنگ سبز مي باشد .
مداواي بيماري: گرما ي محيط نگهداري پرنده بيمار بين 30 تا 32 درجه باشد. تاباندن نور مادون قرمز ، استفاده از چاي معمولي ، ذغال پرنده . در صورت وجود زخم هاي ويروسي ، استفاده از انتي بيوتيك ها يا سولفوناميد مؤثر است.
اسهال:
علايم: فضله آبكي ، كثيف بودن اطراف مخرج ، كم اشتهايي و بي تفاوتي نسبت به محيط اطراف.
علل بيماري: ترس و هيجان ، جريانات متغيير هوا ، تغييرات شديد دما ، خوراك فاسد.
همچنين مصرف غذاهاي مانده و كثيف توسط پرنده مي باشد مانند دانه هاي كپك زده و مانده. آب كثيف و سبزيهاي ترشيده يا مرطوب.
بيماري كوكسيدين:
علايم بيماري: سستي ، كم اشتهايي ، اسهال
علل بيماري : اين بيماري ويروسي مي باشد. قدرت تكثير اين ويروس در تابستهاي گرم و مرطوب در محل نگهداري پرنده كه نظافت در آن رعايت نشود ، زياد است. وجود اين ويروس را با آزمايش فضله پرنده ميتوان دريافت.
مداواي بيماري: اضافه كردن سولفوناميد يا فوراسوليدون به آب آشاميدني پرنده بيمار.
گرفتگي مجراي تخم گذاري پرنده:
علايم: کبوتر ماده با پرهاي پف كرده بي تحرك مي ماند و معمولا پس از چند ساعت تلف خواهد شد.
علل : احتمالا پرنده قادر به دفع تخم آماده از مخرج نمي باشد. ماده هاي جوان اغلب دچار اين ناراحتي مي شوند. در بعضي مواقع نيز پوسته تخم تشكسل نشده و موجب اين عارضه مي شود.
مداواي بيماري: ماليدن يك قطره خوراكي مايع در داخل و اطراف مخرج و گرم نگهداشتن پرنده. ماساژ نرم و با احتياط اطراف مخرج.
توجه: هيچگاه نبايد پوسته تخم را به طرف داخل بدن پرنده فشار داد.
عفونتاستافيلوکوکی ( staphylococcus infection )
مهمترين گونه بيماريزای اين باکتری استافيلوکوکوس اورئوس می باشد. باکتری های موجود در اين خانواده درهمه جا از جمله گرد و غبار موجود در هوا پراکنده هستند . اکثر پرندگان سالم نيز در سطح پوست يا مخاط دستگاه تنفس يا گوارش يافت می شود و بعنوان يک باکتری عفونت زای فرصت طلب مطرح می باشد که در شرايط مستعد بيماريزا می گردد . جراهات پوستی و استرسهای طولانی از عمده ترين عللی است که باکتری را بيماری زا می کند . اين ميکروب نسبت به خشکی محيط مفاوم بوده و بدين ترتيب مدتها می تواند خارج از بدن موجود زنده بطور فعال باقی بماند . معمولا بيماری بطور انفرادی بروز کرده و بندرت همه گير می شود . بسته به شرايط مختلف علائم بيماری بسيار متفاوت می باشد يکی از بزرگترين مشکلاتی که اين ميکروب ايجاد می کند افزايش تلفات جوجه ها در هنگام خروج از تخم و يا چند روز بعد از آن می باشد که معمولا در اثر عدم پاکيزگی لانه ها و يا استفاده نا صحيح و بی رويه آنتی بيوتيکهای مختلف در کبوتر ماده ( بعنوان پيشگيری کننده از بيماری های مختلف ) رخ می دهد . در این حالت عدم جذب کيسه زرده و يا تورم ناحيه ناف ديده خواهد شد .حالت ديگر ناشی از ورود باکتری به خون می باشد که موجب خمودگی - بی اشتهايی - ژوليدگی پرها و پف کردن و در نهايت مرگ می شود .گاهی افتادن بند های انگشتان پا و يا ناخن آنها بعلت عفونت به اين باکتری می باشد . برخی مواقع عوارض عصبی از جمله لرز - برگشتن سر به طرف عقب و تشنج نيز قبل از مرگ ديده می شود . در حالاتی که عفونت از طريق خون و یا زخم پوستی به مفاصل برسد مومجب تورم و تجمع چرک فيبرينی در آنها شده و در مراحل پيش رفته موجب عفونت استخوان ها نيز می گردد . مواقعی که عوامل مستعد کننده و يا زخمهای پوستی حضور داشتته باشند اين باکتری موجب تورم جلد همراه با چرک می شود و در ناحيه کف پا ايجاد آبسه کرده و سبب پادرد و لنگش می گردد .
يبوست:
علايم : در اين بيماري پرنده با پرهاي پف كرده به گونه اي بي تفاوت در قفس مي نشيند و سعي در دفع فضله مي كند بدون آن كه نتيجه اي بگيرد. پرنده رفتاري شبيه به بيماري گرفتگي مجراي تخم گذاري از خود نشان مي دهد. از ديگر علائم ميتوان به كمي اشتها ، سستي و بيحالي و دفع فضولات با زحمت زياد همراه با تكان دادن خود و وجود رنگ سياه در فضولات پرنده و خشك بودن آن اشاره كرد.
علل بيماري: مصرف خوراك مانده و تغذيه از اشياء غير مجاز
مداواي بيماري : ماليدن روغن خوراكي مايع به مخرج پرنده . چكاندن يك قطره روغن كرچك يا روغن پارافين مايع در منقار پرنده .
بيماری تورم عفونی پيش معده ( infections proventriculitis )
اين بيماری در اثر باکتری درشتی به نام مگا باکتر که به خانواده لاکتو باسيلاسه تعلق دارد بوجود می آيد و در کبوتر - فينچ - مرغ عشق و برخی طوطی های کوچک ديده شده است . بيشتر مواقع اين باکتری در طول دوران توليد مثل و پرورش جوجه ها مسئله ساز می شود ولی تقريبا هميشه با يک عامل مستعد کننده مثل تراکم زياد يا سوء تغذيه همراه است . تنها نشانه بيماری از دست دادن تدريجی و بسيار آهسته وزن بدن است بطوری که طی مدت دوازده تا هجده ماه پرنده را از پا در می آورد عامل بيماری از طريق فضولات در محيط پخش می شود و از راه خوراکی سايرپرنده ها را مبتلا می کند . در کالبد گشايی زخم يا تورم پيش معده در ناحيه اتصال آن با سنگدان قابل مشاهده است که می تواند همراه يا بدون خونريزی باشد .
تنفسصدادار:
اين بيماري به دو علت بوجود مي آيد: 1- تغييرات شديد و ناگهاني دما 2- تغذيه از دانه هاي كثيف و آلوده به گرد و فضولات خود يا کبوتر هاي ديگر.
علامت اين بيماري تنفس با صدا و با منقار نيمه باز است . در عين حال نفس بريده بريده مي باشد.
درمان: استفاده از شربتهاي سينه و داروهاي ضد سرفه و مخلوط كردن يك قاشق چايخوري الكل طبي رقيق با دو قطره گليسيرين در آب آشاميدني پرنده .
و يا حل كردن يك قرص قابل حل 50 ميليگرمي ترامايسين در يك فنجان آب و ريختن آن در جاي آب پرنده است. اين محلول براي برونشيت ، سرما خوردگي و اسهال پرنده نيز مفيد است.
عفونت با باکتری ای کولای ( e.coli infection )
عامل اين بيماری اشرشياکولای است و بين بسياری از گونه های پرندگان مشترک بوده و باعث بيماری ميشود . برخی از انواع آن قدرت بيماريزايی شديدی دارند و ساير انواع آن در تحت شرايط خاص مانند همراه شدن با شاير بيماريهای ويروسی و باکتريايی و يا شرايط بد نگهداری همراه با استرس های زياد بيماريزا می گردند .
علائم بيماری بسته به حاد بودن و يا تحت حاد بودن بيماری متفاوت است . در صورتی که باکتری وارد خون شود , موجب کز کردن پرنده و مرگ سريع او می گردد ولی اگر باکتری در اندامهای مختلف جايگزين شود موجب عوارض متفاوتی می گردد . گاهی اوقات وارد دستگاه تنفس شده و عوارض تنفسی می دهد که معمولا ناشی از تهويه بد محل نگهداری پرنده و گرد و خاک زياد می باشد اگردرمفاصلموضعیشودتورممفصلوپادردايجادمیکند . درصورتیکهواردمجرای تخم شود موجب چسبندگی تخم و عفونت مجرا و نهايت مرگ می شود در دستگاه گوارش اسهال ايجاد می کند . در جوجه ها يا موجب تلفات قبل از خروج تخم می شود و يا جوجه به دنيا آمده ضعيف و کوچک بوده , دچار اسهال شده و بزودی تلف می گردد .
سرماخوردگي:
علايم: پف كردن ، لرز ، عطسه ، نفسهاي تند و گاهي نيز يك قطعه سفيد و شفاف از بيني پرنده سرازير مي شود. اين بيماري در بعضي از کبوترها با اسهال سفيد نيز همراه است. اين بيماري را نبايد با آسم اشتباه كرد.
درمان : استفاده از غذاهاي مقوي ، جلوگيري از كوران و تغييرات دما در محل نگهداري کبوتر بيمار.
يك قاشق مربا خوري از سولفات دومنيزي در نيم ليتر آب حل كرده و بجاي آب تا مدت 24 ساعت به کبوتر بدهيد.
يك قاشق چايخوري روغن اكاليپتوس در يك فنجان آب جوش ريخته در جلوي سوراخ قفس نگهداريد بطوري كه پرنده از بخار متصاعد شده استنشاق نمايد ولي اين كار نبايد زياد باشد زيرا ممكن است موجب خفگي پرنده شود. پس از 24 ساعت آب اشاميدني مسهل دار پرنده را برداريد و بجاي آن آب آشاميدني كه در آن يك قرص 50 ميليگرمي ترامايسين حل شده ، بگذاريد.
غدهياورمجلدي(طعمه) :
ورم زير جلدي در کبوتر به علت مسدود شدن يكي از روزنه هاي ترشحات طبيعي بدن اتفاق مي افتد. اين روزنه ها كه كارشان بيرون دادن بعضي از ترشحات طبيعي و داخلي بدن پرنده است گاهي بسته شده و ترشحات راهي به بيرون نخواهند يافت در نتيجه در زير پوست پرنده جمع شده و بتدريج تراكم اين ماده زياد شده و تشكيل توموري را در بدن کبوتر ميدهد.
درمان: همين كه تومور كاملا رشد كرده و بزرگ شد و پوست روي آن كشيده و نازك گرديد موقع آن رسيده كه آنرا از زير پوست درآورند. پوست نازك شده را با يك تيغ تيز و استريل شده بشكافيد و ماده پنيري شكل داخل آن را بيرون بياوريد . سپس به سر يك چوب خلال دندان پنبه استريلي بپيچيد و زخم ايجاد شده را با آب استريل با دقت بشوييد. بعد از آن پرنده را در قفس و مكاني راحت و بي سر و صدا قرار دهيد و اطراف قفس را با پارچه اي بپوشانيد تا از جست و خيز و فعاليتهاي اضافي پرنده جلوگيري شود.
پرورش كبوتر
منشاء و اهلي شدن
منشاء كبوترهاي خانگي يا اهلي Columba livia domestika را از كبوترهاي چاي columba liuia liuia مي دانند كه در تمام اروپا شمال آفريقا تا قفقاز و بسياري از نقاط آسيا پراكنده هستند كبوترهاي اهلي از 3000 هزار سال قبل از ميلاد در منطقه خاورميانه وجود داشته اند . كبوترهاي اهلي را مخصوصا در دين مبين اسلام سمبل دوستي و صلح مي دانند . در مصر باستان ، يونان و روم قديم از كبوتر به عنوان يك منبع غذايي استفاده مي شود . كبوترهاي روم و امروز كبوترهاي بزرگ جثه والنسيا كه جزو سنگين ترين كبوتران محسوب مي شوند از اعقاب آنها به شمار رفته و زمان اهلي شدنشان كاملا مشخص نيست
نژادها
از تعداد نژادهاي بيشمار كبوتران با رنگهاي متنوع و فرمهاي به عنوان گوشتي مورد استفاده قرار مي گيرند از مشخصات كبوتران گوشتي مي توان وزن زياد (حداقل 800 – 600) گرم سينه عميق و فراخ ، قدرت باروري وبنيه خوب را نام برد مختلف فقط تعداد كمي. در حاليكه در اروپا و آسيا انتخاب بيشتر بر اساس رنگ و فرم صورت مي گيرد در آمريكا كبوترها در جهت توليد گوشت پرورش داده مي شوند . كشورهاي اروپايي انواع كبوترهاي گوشتي را از آمريكا واردكرده و بر روي آنها كار كرده اند . از آنها مي توان كبوترهاي شاهي سفيد ، شاهي شناساو كارينه – مون داين ، كبوتر نامه رسان، كبوترهاي شناساي تكزاس را نام برد . كبوتر شاهي سفيد در آمريكا از سفيد رومي ، سفيد مالتز (Maltese) و سفيد داكس (Duches )به وجود آمده است . اين كبوتر در دو تيپ مختلف ظاهر مي شود . تيپ مصرفي شاهي سفيد كه از باروري مناسبي برخوردار مي باشد ، با وزني در حدود 850 – 750 گرم از تيپ كاملا گوشتي آن سبك وزنتر است.كبوترهاي جوان آماده به ذبح; آنها به وزن 550 گرم مي رسند از هر جفت مي توان تعداد 16 قطعه در سال توليد نسل داشت آنها سينه اي عميق و پر گوشت دارند . كبوتر شاهي نقره اي نيز در تلاقي جابجائي داكسي با موند اين بوجود آمده و جثه اي بزرگتر و حالتي بزرگتر و آرامتر از شاهي سفيد دارد . كبوتر شاهي شناسا نيز در سال 1940 در آمريكا پرورش داده شدند از محسنات اين نژاد تشخيص دوجنس نرو ماده آن از يكديگر مي باشد كه به علت وجود تفاوت رنگ پرها در دو جنس امكان پذير مي گردد .كبوترهاي كارنيه (Carneau) از كبوتر جنوب بلژيك وشمال فرانسه به وجود آمده و در اوائل قرن بيستم در آمريكا بر روي آنها كار شده است اين كبوتران به وزني در حدود 750 – 600 گرم مي رسند . در كبوترهاي جوان آماده ذبح آنها وزن در حدود 500 گرم فرم سينه طويلتر بدون دم و بال و پهن تر بودن سر ، اين نژاد را از شاهي سفيد متمايز مي كند .كبوترهاي موند اين Mondain يكي از قديمي ترين كبوترهاي فرانسه به شمار آمده و وزني در حدود 900 – 750 گرم پيدا مي كنند . كبوتر جوان آماده ذبح آن در حدود 600 گرم وزن دارد اين نژاد در رنگهاي مختلف ظاهر مي شود .كبوترهاي نامه بر كه بيشتر در اروپا و خاورميانه گسترش دارد با وزني بين 480 – 420 گرم بسيار مقاوم بر توليد بوده و ندرتا تخم هاي خود را مي شكنند آنها از جوجه هاي خود با كمال دقت مواظبت مي كنند . كبوتران نامه بر قادرند مسافتهاي طولاني بين 120 – 100 كيلومتر را طي كنند زمان بازگشت آنها را مي توان در رابطه با سرعت پروازشان دقيقا پيش بيني نمود جهت يابي ، اين كبوتران هنوز جزو مسائل پيچيده به شمار مي رود .
نگهداري
بر عكس ساير طيور كبوتران زندگي كاملاً منوگام داشته و در سن 7 – 5 ماهگي به سن بلوغ مي رسند هر قدر وزن آنها سنگين تر باشد به همان نسبت ديرتر بالغ مي شوند بعد از اينكه كبوتر ماده اي نري را به عنوان جفت برگزيند و اعلام آمادگي جنسي و همزيستي نمود اووسيت ها در تخمدان شروع به رشد كرده و پس از تقريبا4- 5روز اولاسيون انجام گرفته و مدت كوتاهي بعد از ان هم جفت گيري و انتقال اسپرم صورت مي گيرد .
تقريبا 40-44 ساعت پس از زمان جفتگيري چند ساعت بعدازظهر اولين تخم را مي گذارد و , برعكس ساير طيور گذاشتن فقط دو تخم از لحاظ ژنتيكي تثبيت شده است و هيچگاه افزايش و كاهش ندارد .
تخم كبوترها حدود 20 گرم وزن و 4 سانتي متر طول و 5/2 سانتي متر پهنا و رنگ سفيد دارند . نسبت زرده به وزن تخم با 19 درصد بين ساير طيور در كمترين حد است ولي پوسته آهكي با 10% درصدي اختلافي با ديگر طيور ندارند . لانه سازي با همكاري هر دو جنس 3-2 روز قبل از گذاشتن تخم آغاز گشته و حتي پس ازآن نيز ادامه مي يابد .
پس از 17 – 18 روز جوجه ها از تخم خارج شده و به ندرت هر دو جوجه با هم متولد مي گردند . فاصله زمان تولد دو جوجه اغلب 24 – 12 ساعت است.كبوتردر بين طيور تنها پرنده اي است كه جوجه آشيانه نشين دارد ساير ماكيان در موقع تولد كاملاً لخت هستند و حدوداً پس از يك هفته پرهايشان جوانه مي زند . جوجه ها در حدود 6 هفتگي توسط مادران تغذيه شوند. در 5-4 روز اول تولد غذاي جوجه ها را شيرابه چينه دان تشكيل مي دهد. اين شيرا به بسيار مغذي بوده و توسط سلولهاي چين خورده چينه دان ترشح مي شود. چينه دان در تعدادي از گونه هاي پرندگان خصوصاً در خانواده كبوترها مولد شير مخصوص چينه دان است و تكثير سلولهاي مخاطي و كنده شدن و توليد شير توسط آنها به وسيله هورمون پرولاكتين، صورت گرفته و كنترل مي شود اين پرندگان شير ايجاد شده در چينه دان را به دهان بازگردانده و جوجه ها را به وسيله آن غذا مي دهند. ساختمان ميكروسكوپيك چينه دان مشابه به ساختمان مري است . ترشح شيرابه تا 8 روز پس از تولد جوجه ها نيز مي تواند ادامه يابد. معمولا از روز پنجم به بعد تغذيه جوجه ها با غذايي كه خود پدر و مادر مي خورند آغاز مي گردد جيره اكثر پرندگان زينتي, به صورت دانه هاي كامل و نه به صورت خوراك كامل پليت شده مي باشد .
تغذيه پرندگان طبق راهنمايي هاي ارائه شد بسيار منطقي مي باشد . اما به نظر نمي رسد كه تغذيه صرفا عامل عمده اي جهت انتخاب غذا توسط صاحب پرنده باشد .استفاده از خوراكهاي كامل پلت, شده با مقاومت صاحبان پرنده روبرو شده و در ضمن همه گونه هاي پرندگام نيز چنين خوراك هايي را براحتي نمي پذيرند . اما با استفاده از پلت هاي اكسترود شده (اكسترودينگ) (Extruded) و افزودنيها كه پرنده را با استفاده از خوراك كامل تشويق كند مشخص نشده است .دوره نگهداري كبوتران پرورشي به طور متوسط 5 سال بوده و معمولا در سالهاي دوم و سوم بيشترين توليد را داشته كه از سال پنجم در حد چشمگيري كاهش مي يابد. از يك جفت كبوتر, حداقل 12 قطعه كبوتر جوان در سال به وجود آيد. توليد 15-12 قطعه جوجه, را مناسب و بين 20-16 قطعه را جزو بسيار خوب به شمار مي آورند. موفقيت در اين امر بستگي به تعداد تخم گذاشته شده جوجه هاي متولد شده و سرزندگي و سلامت جوجه ها دارد و بسته به شرايط اقليمي متفاوت است. اكثر گونه هاي غير اهلي كه در مناطق معتدل سرد سير زندگي مي كنند. داراي سيكل توليد مثل ساليانه هستند. در حالي كه گونه هايي كه با آب و هواي گرمسيري و صحرائي عادت پيدا كرده اند ممكن است داراي سيكل هاي توليد مثل ,كمتر از يك سال با فواصل شش ماه باشند . و يا زماني كه شرايط مطلوبي فراهم است جفت گيري انجام مي دهند كه اصولا به اين نژاد فرصت طلب مي گويند . معمولا كبوترها در هر فاز فعال تخمگذاري دو عدد تخم مي گذارند و در هر سال داراي هشت فاز فعال تخمگذاري مي باشند . فاصله بين فازهاي فعال تخمگذاري در پاييز و زمستان تقريبا 45 روز و در بهار و اوايل تابستان 30-32 مي باشد . در كبوتر سيكل تخمك گذاري رها سازي تخمك و ميزان تخمگذاري موفق در بين كبوترها 40 تا 44 ساعت گزارش شده است .
تولك رفتن
تولك رفتن از نظر ظاهري همراه با پرريزي و جايگزيني پرها و آغاز سيرقهقراي ارگان هاي توليد مثلي و قطع تخمگذاري مي باشد. در گونه هاي غير اهلي پريزي قبل از جفت گيري ممكن است قبل از آغاز فصل جفت گيري اتفاق افتد در حالي كه پريزي پس از جفت گيري بين پايان فصل توليد مثل و آغاز پائيز يا مهاجرت پائيزه اتفاق مي افتد تاكنون مكانيزم فيزيولوژي كه باعث پريزي مي شوند شناخته نشده اند. به هر حال در اين پديده غده هيپوفيز ،تيروئيد، تخمدان و فوق كليه به عنوان واسطه عمل مي كنند .
رفتار كرچي و لانه گزيني
رفتار كرچي عبارت است از: خاتمه توليد تخم، خوابيدن بر روي تخمها و مراقبت از جوجه هاي جوان مي باشد . درصد باروري 96 – 85 درصد و ميزان جوجه درآوري 85 –80 درصد است رفتار خوابيدن روي تخم در كبوتر موجب تحريك رشد و توسعه كيسه چينه دان مي گردد به نظر مي رسد كه رشد و تزايداين غده تحت كنترل مستقيم پرولاكتين باشد تصور مي شود كه در قمري توليد استروژن، آندروژن كه با ترشح FSH تحريك مي شود موجب رفتار لانه سازي در جنس ماده مي گردد در مقابل آغاز فعاليت لانه سازي در جنس نر بستگي به شرايط هورموني و رفتار جنسي ماده دارد. در پرندگان رفتار لانه سازي به طور وسيعي در تخمك گذاري مرتبط مي باشد 100% از تخمك گذاري 24 ساعت پس از رفتار لانه سازي و 99% لانه سازي قبل از تخمك گذاري انجام مي شود با اين حال تنها 95 – 60% از تخمك گذاري پس از يك سيكل تخمگذاري انجام مي شود .
تخمهاي شكسته ناشي از مبارزات بر سر لانه نيز در حدود 6 درصد برآورد مي گردد . تلفات در بين جوجه ها تقريبا 9% و گاهي بيشتر مي باشد . براي افزايش راندمان تخمگذاري تعدادي از كبوتران را فقط مخصوص گذاشتن تخم انتخاب مي كنند . بدين ترتيب كه پس از گذشت 10 روز از تاريخ تخمگذاري تخمها را از زير كبوتران برداشته ودر نتيجه پرنده در عرض 2-1 هفته مجددا تخم خواهد گذاشت با اين روش مي توان تا 60 درصدبه راندمان تخمگذاري افزود . در ايتاليا به مجرد تخمهاي گذاشته شده جمع آوري مي گردد, درچنين متدي تخمها را به طور متوسط از 15 عدد در سال به 47 عدد فزوني مي بخشد .تخمهاي برداشته شده را يا به كمك ماشين جوجه كشي به جوجه تبديل كرده و تحويل كبوترهاي مادر كه در همان روز جوجه هايشان متولد شده مي دهند و يا هر تخم را به عنوان تخم سوم زير كبوترهاي ديگر مي گذارند هم سن بودن اين سه تخم كاملا ضروري است .كبوترها قادرند تا سه نوزاد را نگهداري كنند ولي اكثرا از عهده تغذيه و رسيدگي 4 جوجه عاجزند و فشار كاري زيادي را بايد تحمل كنند . در جوجه كشي مصنوعي كبوترهانسبت به مرغها به درجه حرارت كمتر 7/36 – 1/36 درجه سانتي گراد و رطوبت بيشتري نياز است . ركوردهاي نمودارهاي فوق واقعي هستند و از يك گيرنده حساسي كه در جلوي سيني حاوي تخمهاي كبوتر قرار داده شده بود به دست آمده اند هر سي دقيقه سيني به اندازه 90درجه به سمت جلو و عقب چرخانده مي شود به طوري كه در دوره نيم ساعته بعدي گيرنده حساسي قبل از اينكه بر روي تخمها قرار بگيرند در معرض جريان هوا قرار مي گيرند و سپس بر روي آنها قرار مي گيرند. پس از عبور از روي تخم مرغهاي تازه درجه حرارت هوا زياد نمي شود ولي در تخمهاي نزديك جوجه كشي دما 75/1فارينهات افزايش پيدا مي كند . تفاوتهاي گوناگوني در درجه حرارت مطلوب وجود دارد كه شامل حرارت داخل بدن پرنده بالغ ، اندازه تخمها و تناسب آنها با بدن پرنده ، خلل و فرج پوسته و طول دوره جوجه كشي مي باشد .هنوز جزيات زيادي در رابطه با ايجاد شرايط مناسب جوجه كشي براي پرندگان ديگر وجود دارد كه بايد مورد مطالعه قرار گيرد . تحقيقات پايه اي بسياري بر روي شرايط مطلوب مورد نياز براي جوجه كشي كبوتر انجام گرفته است همچنان كه در نمودار مشاهده مي شود تخم كبوترها را مي توان در دماي بين 97 –2/97 درجه فارنهايت (1/36 – 7/36)سانتي گراد در صورت تعديل رطوبت و جريان هوا به طور مطلوب جوجه كشي كرد حداكثر جوجه كشي با امكان 100%تنها در دماي F 2/97 F 97 حاصل مي شود .كه اين درجه حرارت بر روي تخمهاي شتر مرغ آمريكايي ، غاز و اردك – به ترتيب در دماي F 97 (c 1/36 ، c 2/37 F 2/99 c 3/37( مي باشد . براي به گزيني در جهت توليد مناسبتر بايد به موارد زير توجه نمود. توليد تخم زيادتر زودرس چون به توليد بيشتر تخم منتج مي گردد . عبا رتند از:
1- طول عمر و قدرت مقاومت بيشتر
2- توليد تخم حتي در زمان تولك
3- باروري مناسب و كاهش تلفات زمان جنيني
4- روحيه آرام ، وزن زياد بدن در صورتي كه توليد گوشت هدف باشد. بدن فشرده با عضلاتي بيشتر به عبارتي گوشت بيشتر .
بوسيله هيبريداسيون مي توان راندمان توليد را افزايش داد . هيبريد و يا آميخته Hybrid اين اصلاح را در مورد موجودات هتروزيگوت به كار مي برند . اگر والدين از نظر يك جفت صفت خالص با يكديگر اختلاف داشته باشند . از منوهيبريد گفتگو به ميان مي آيد و بلعكس اگر والدين از نظر چندين صفت خالص با يكديگر متفاوت باشند پلي هيريد گفتگو به ميان خواهد آمد .براي به وجود آوردن گله هاي گوشتي توصيه مي شود از تجربيات كشورهايي مانند ايتاليا و فرانسه سود برد. كبوترهاي گوشتي در سنين 3-2 ماهگي و اغلب در 4 ماهگي تحويل مي گردند .كه اين كبوترها را مي توان بعد از ذبح به صورت لاشه كامل –سينه كامل- ران كامل –لاشه به صورت قطعه قطعه شده به صورت تازه و منجمد در اختيار مصرف كنندگان قرار داد. افت پس از كشتار در كبوتر در حدود 20-25 درصد وزن زنده مي باشد. در گوشت آماده براي طبخ نيز افت استخوان كبوتر كمتر از گوشت ساير ما كيان ديگر مي باشد. بدين ترتيب از يك كيلو وزن زنده كبوتر گوشت و در نتيجه پروتئين بيشتري در اختيار مصرف كنندگان قرار مي گيرد. از گوشت كبوتر تقريبا هيچ گونه بيماري به انسان منتقل نمي شود تنها بيماري قابل انتقال بيماري سالمونلوز , كه اغلب گوشت انواع پرندگان ديگر در مرحله آماده سازي با آن آلوده مي گردد و از اين رو چنانچه پس از سر بريدن كبوتر پركني و تهيه گوشت و ذخيره آن به طور بهداشتي صورت گيرد هيچگونه خطري از نظر انتقال بيماريهاي مشترك بين انسان وجود ندارد. سرعت رشد در كبوتر نسبتا بالا و در حدود 60-90 روزگي به وزن مناسب كشتار خواهد رسيد و هيچ گونه از طيور صنعتي شايد قابل مقايسه با كبوتر نباشند. زيرا كبوترها قادرند به علت سهولت تغذيه دوباره به لانه خود بازگردند و در واقع مي توانند از مواقع وسيع طبيعي و يا كشتزارهاي اطراف به عنوان منبع تهيه خوراك استفاده كنند .صرفه جويي در جايگاه و زمين به منظور تامين بخشي از پروتئين حيواني از كبوترها نيازي به احداث سالنهاي آن چناني نيست .و مي توان با احداث جايگاه و آشيانه اي كه فقط پرنده را از گرما نور و حرارت و سرما در واقع عوامل محيطي و بعضي ديگر محافظت كندنسبت به تهيه جايگاه اقدام كرده كه اين جايگاه به دليل آنكه در اغلب موارد در مرتفع ترين قسمت ساختمان يعني پشت بام احداث مي شود مي تواند بازده اقتصاد فراواني را به همراه داشته باشد . زيرا در واقع از سطح بام (منازل ، كارخانجات ، و . . .) مي توان به عنوان يك مجتمع تامين احتياجات غذايي سبد خانوار استفاده كرد و بخشي از احتياجات خانوار شهري و روستايي را از منابع پروتئين حيواني بر طرف كند .گوشت كبوتر از لحاظ محصولات طيور مي تواند در رديف و هم تراز با گوشت جوجه ، قرار گيرد زيرا وزن اين فرآورده در حدود 600 تا 800 گرم است و بسته به نژاد در سن بين 4-5 هفتگي به بازار ارسال مي شود
دوره ي نگهداری کبوتران پرورشی به طور متوسط ۵ سال بوده و معمولا در سالهای دوم و سوم بیشترین تولید را داشته که از سال پنجم در حد چشمگیری کاهش می یابد. از یک جفت کبوتر، حداقل ۱۲ قطعه کبوتر جوان در سال به وجود آید. تولید ۱۵-۱۲ قطعه جوجه را مناسب و بین ۲۰-۱۶ قطعه را جزو بسیار خوب به شمار می آورند .
موفقیت در این امر بستگی به تعداد تخم گذاشته شده، جوجه های متولد شده و سرزندگی و سلامت جوجه ها دارد و بسته به شرایط اقلیمی متفاوت است. اکثر گونه های غیر اهلی که در مناطق معتدل و سردسیر زندگی می کنند، دارای سیکل تولید مثل سالیانه هستند. در حالی که گونه هایی که با آب و هوای گرمسیری و صحرائی عادت پیدا کرده اند ممکن است دارای سیکل های تولید مثل کمتر از یک سال با فواصل شش ماه باشند یا زمانی که شرایط مطلوبی فراهم است جفت گیری انجام می دهند که اصولا به این نژاد فرصت طلب می گویند .
معمولا کبوترها در هر فاز فعال تخمگذاری دو عدد تخم می گذارند و در هر سال دارای هشت فاز فعال تخم گذاری می باشند . فاصله ي بین فازهای فعال تخم گذاری در پاییز و زمستان تقریبا ۴۵ روز و در بهار و اوایل تابستان ۳۰-۳۲ می باشد . در کبوتر سیکل تخمک گذاري، رها سازی تخمک و میزان تخمگذاری موفق در بین کبوترها ۴۰ تا ۴۴ ساعت گزارش شده است .
تولک رفتن
تولک رفتن از نظر ظاهری همراه با پرریزی و جایگزینی پرها و آغاز سیر قهقرای ارگان های تولید مثلی و قطع تخمگذاری می باشد. در گونه های غیر اهلی پر ریزی قبل از جفت گیری ممکن است قبل از آغاز فصل جفت گیری اتفاق افتد در حالی که پر ریزی پس از جفت گیری بین پایان فصل تولید مثل و آغاز پائیز یا مهاجرت پائیزه اتفاق می افتد. تاکنون مکانیزم فیزیولوژی که باعث پر ریزی می شوند شناخته نشده است. به هر حال در این پدیده غده ي هیپوفیز،تیروئید، تخمدان و فوق کلیه به عنوان واسطه عمل می کنند .
رفتار کرچی و لانه گزینی
رفتار کرچی عبارت است از خاتمه تولید تخم، خوابیدن بر روی تخمها و مراقبت از جوجه های جوان.
درصد باروری ۹۶ – ۸۵ درصد و میزان جوجه درآوری ۸۵ –۸۰ درصد است. رفتار خوابیدن روی تخم در کبوتر موجب تحریک رشد و توسعه ي کیسه چینه دان می گردد. به نظر می رسد که رشد غده تحت کنترل مستقیم پرولاکتین باشد. تصور می شود که در قمری تولید استروژن و آندروژن که با ترشح FSH تحریک می شود موجب رفتار لانه سازی در جنس ماده می گردد. در مقابل آغاز فعالیت لانه سازی در جنس نر بستگی به شرایط هورمونی و رفتار جنسی ماده دارد. در پرندگان رفتار لانه سازی به طور وسیعی در تخمک گذاری مرتبط می باشد .۱۰۰% از تخمک گذاری ۲۴ ساعت پس از رفتار لانه سازی و ۹۹% لانه سازی قبل از تخمک گذاری انجام می شود با این حال تنها ۹۵ – ۶۰% از تخمک گذاری پس از یک سیکل تخم گذاری انجام می شود . تخمهای شکسته ناشی از مبارزات بر سر لانه نیز در حدود ۶ درصد برآورد می گردد . تلفات در بین جوجه ها تقریبا ۹% و گاهی بیشتر می باشد . برای افزایش راندمان تخمگذاری تعدادی از کبوتران را فقط مخصوص گذاشتن تخم انتخاب می کنند . بدین ترتیب که پس از گذشت ۱۰ روز از تاریخ تخمگذاری تخمها را از زیر کبوتران برداشته ودر نتیجه پرنده در عرض ۲-۱ هفته مجددا تخم خواهد گذاشت با این روش می توان تا ۶۰ درصدبه راندمان تخم گذاری افزود .
در ایتالیا تخم های گذاشته شده به سرعت جمع آوری می گردد. درچنین روشي، تعداد تخم ها به طور متوسط از ۱۵ عدد در سال به ۴۷ عدد در سال افزايش مي يابد.
تخمهای برداشته شده را یا به کمک ماشین جوجه کشی به جوجه تبدیل کرده و تحویل کبوترهای مادر که در همان روز جوجه هایشان متولد شده می دهند و یا هر تخم را به عنوان تخم سوم زیر کبوترهای دیگر می گذارند. هم سن بودن این سه تخم کاملا ضروری است .کبوترها قادرند تا سه نوزاد را نگهداری کنند ولی اکثرا از عهده ي تغذیه و رسیدگی ۴ جوجه عاجزند و فشار کاری زیادی را باید تحمل کنند . در جوجه کشی مصنوعی کبوترها نسبت به مرغها به درجه حرارت کمتر ۷/۳۶ – ۱/۳۶ درجه سانتی گراد و رطوبت بیشتری نیاز است .
رکوردهای نمودارهای فوق واقعی هستند و از یک گیرنده حساسی که در جلوی سینی حاوی تخمهای کبوتر قرار داده شده بود به دست آمده اند هر سی دقیقه سینی به اندازه ۹۰درجه به سمت جلو و عقب چرخانده می شود به طوری که در دوره نیم ساعته بعدی گیرنده حساسی قبل از اینکه بر روی تخمها قرار بگیرند در معرض جریان هوا قرار می گیرند و سپس بر روی آنها قرار می گیرند. پس از عبور از روی تخم مرغهای تازه درجه حرارت هوا زیاد نمی شود ولی در تخمهای نزدیک جوجه کشی دما ۷۵/۱فارنهايت افزایش پیدا می کند .
تفاوتهای گوناگونی در درجه حرارت مطلوب وجود دارد که شامل حرارت داخل بدن پرنده بالغ ، اندازه تخمها و تناسب آنها با بدن پرنده ، خلل و فرج پوسته و طول دوره جوجه کشی می باشد .
هنوز جزئیات زیادی در رابطه با ایجاد شرایط مناسب جوجه کشی برای پرندگان دیگر وجود دارد که باید مورد مطالعه قرار گیرد . تحقیقات پایه ای بسیاری بر روی شرایط مطلوب مورد نیاز برای جوجه کشی کبوتر انجام گرفته است. همچنان که در نمودار مشاهده می شود تخم کبوترها را می توان در دمای بین ۱/۳۶ – ۷/ ۳۶سانتی گراد در صورت تعدیل رطوبت و جریان هوا به طور مطلوب جوجه کشی کرد. حداکثر جوجه کشی با امکان ۱۰۰%تنها در اين دما حاصل می شود.
استرس گرمایی یکی از عواملی است که به دلیل ایجاد ضررو زیان مالی ناشی از کاهش عملکرد طیور و افزایش تلفات ، میتواند به عنوان یک مشکل جدی برای پرورش دهندگان طیور مورد توجه قرار بگیرد چون ضرری که آن می تواند به صنعت مرغداری تحمیل کند چیزی کمتر از گامبورو و برونشیت نیست . علاوه بر به کار گیری روش های مناسب مدیریتی به منظور کاهش درجه حرارت محیط پرورش از قبیل تغییر سیستم پرورش از فضای باز به سالن های مجهز و بهبود و اصلاح جیره های غذایی ، نکته ای که توجه به آن حائز اهمیت است به حداقل رساندن اثرات شدید استرس گرمایی بر روی پرنده است . استفاده از مکمل های خوراکی حاوی الکترولیت ها از قبیل بیکربنات سدیم و کلرید پتاسیم می تواند به عنوان یک روشی برای تصحیح سطوح کاهش یافته دی اکسید کربن ، بیکربنات و پتاسیم خون در پرندگانی که از استرس گرمایی رنج می برند ، به کار رود.
به طور کلی پرندگان زمانی دچار استرس گرمایی می شوند که بدن آنها در ایجاد تعادل بین حرارت تولید شده از بدن دچار مشکل شود.
با توجه به اوضاع و شرایط آب و هوای کشور ما در اکثر نقاط و در فصول گرم حرارت محیط چند ماه در سال بالاتر از حد مورد نیاز در مرغداری است ، مرغداران بایستی با به کارگیری روش هایی از بالارفتن درجه حرارت در سالن ها جلوگیری نمایند تا استرس حرارتی در سالن ها ایجاد خسارت نکند و یا به عبارتی دیگر ضایعات وارده به حداقل برسد . استرس حرارتی از مهمترین استرس های فیزیولوژیکی و محیطی است که مانند عوامل استرس زای دیگر مثل گرد و غبار ، واکسن ، سرو صدا و نامطلوب بودن تهویه ، نارسایهای تغذیه ای و ... سبب بر هم خوردن روابط موزون بیولوژیکی ارگانیزم موجود زنده شده و سبب تغییر در عادت و رفتار آنها و تاثیر بر روی کیفیت و کمیت تولید می گردد. مرغ برای حفظ فعل و انفعالات بدن بدون تغییرات مهم در ارگانیزم به حرارت 5/24-5/16 درجه سانتی گراد نیاز دارد که اصطلاحاَ حرارت اپتیموم و چهار چوب حرارتی خنثی می نامند. در دمای پایین تر از محدوده مذکور متابولیزم بدن فشرده تر شده و مصرف غذا بالا می رود که تخریب ضریب تبدیل غذایی از پی آمدهای آن است .
در دمای بالاتر ، بر حسب شدت ، فرکانس تنفسی شدیدتر می شود ، اشتها کمتر می گردد و تشنگی بیشتر می شود ، در نتیجه تجمع مرغ در اطراف آبخوری ها و هواکش ها بیشتر می شود ، تعداد تنفس افزایش می یابد ، میزان رشد روزا نه و مصرف غذا کاهش می یابد . تخم مرغ کم شده و اندازه آن کوچک و پوسته آن نازک می شود ، تولید اسپرم و خاصیت جوجه در آوری کم می شود ، درصد تلفات بالا می رود و حتی عوارض ظهور بیماری و کانی بالیسم ظاهر می گردد.
با چنین شرایطی برای پایین آوردن دمای سالن در نقاط گرم و در فصل تابستان می توان به عوامل زیر توجه داشت :
الف ) توجه به ساختمان واحدهای مرغداری :
در ساختمان لانه های مرغداری برای کنترل حرارت نکات زیر را باید مورد توجه قرار داد:
1- قرار دادن طول سالن ها در جهت شرقی و غربی در سیستم لانه های باز جهت کاهش تابش مستقیم اشعه خورشید.
2- تنظیم فواصل بین سالن ها به طوری که جریان هوا در حد معقولی تامین شود .
3- درختکاری محوطه سالن ها – درختانی در محوطه و جناحین سالن کاشته شوند که ضمن دارا بودن رشد سریع ، دارای خزان و برگ ریزان بوده تا از تابش مستقیم خورشید در فصول گرم روی سقف جلوگیری بعمل آورده و بالعکس در فصل سرد از آن بتوا نیم استفاده کنیم .
4- ایزولاسیون سالن خصوصأسقف از ورق های ایزولان به قطر 4-2 سانتی متر ، برای این منظور می توان ازپشم شیشه ، صفحات فیبر فشرده و بالاخره چوب استفاده نمود.
5- منظور کردن تعدادی هواکش با قدرت هوادهی و جابجایی هوای مناسب ، زیرا ا فزایش سرعت هوا باعث کاستن درجه حرارت محیط می گردد. لازم به توضیح است که جریان هوا همیشه در این ارتباط اثر مثبت ندارد بلکه وقتی که سرعت هوای سالن بیش از حد بالا رود به علت افزایش تبخیر سریع بدن جریان هوا اثر منفی خواهد داشت .
فن های داخلی را باید طوری تعبیه نمود که پروانه های آن به طور عمودی و مستقر شده و جریان هوا را به طور ا فقی برقرار سازد تا حداکثر جابجایی هوا را بر روی مرغها داشته باشیم .
6- وضعیت سالن – سقف سالن ها معمولاَ ممکن است مسطح ، شیب دار و یا مدور ( طاقی ) باشد . در هر یک از این حالات شیب دار باید در حدود 40-30 درصد شیب داشته باشد تا جریان هوای طبیعی برقرار شود ودرجه حرارت را پایین آورد .
سقف سالن ها باید لبه دار باشد تا در موقع تابش مستقیم نور خورشید به عنوان سایه بان مورد استفاده قرار گیرد. جهت انعکاس نور و عدم انتقال حرارت به داخل سالن هایی که از نظر ایزولاسیون مشکل دارند می توان از رنگ سفید و روشن برای رنگ آمیزی استفاده نمود .
7- تعبیه لوله های آب در طول سالن به طوری که در فواصل 7-5 متری به نازل ها و اسپرا تورهایی به ارتفاع 5/1 متر و با قدرت آبدهی 3 لیتر در ثانیه مجهز باشند. جهت اسپری آب در سالن ها هر نیم ساعت به مدت 5 دقیقه در نقاطی که رطوبت هوا پایین است می توان دستگاه را به کار انداخت .
8- استفاده از کولرهای آبی در مناطق خشک که توسط کانال های هوای سرد و مرطوب را به داخل سالن ها هدایت می کند . استفاده از این سیستم به شکل ا بتدای تر و ارزان تر در سیستم های لانه های باز ، با آویزان نمودن چهار چوب قابدار همراه با پوشال در مدخل ورود هوا در طول سالن است که با خیس نمودن پوشال ها به خنک شده هوای ورودی کمک خواهد شد.
ب) تغییرات در جیره غذایی :
در طول استرس حرارتی به لحاظ جلوگیری از ا فزایش حرارت بدن ، طیور غذا کمتر مصرف می کنند ، چون حیوان بر حسب میزان احتیاج به انرژی ، خوراک مصرف می کند و به محض تامین ا نرژی از خوردن خودداری می کند . در نتیجه اگر تغییراتی در جیره داده نشود حیوان دچار کمبود بعضی از مواد می گردد. بنابراین بسته به شرایط فصلی و میزان حرارت باید میزان مواد مغذی را در جیره تغییر داد. باید توجه داشته باشیم که به ازای هر یک درجه سانتی گراد انحراف از درجه حرارت خنثی یک درصد کاهش یا ا فزایش مصرف غذا خواهیم داشت . به عنوان مثال در سن 6 هفتگی به بعد چنانچه دمای سالن 34 درجه سانتی گراد باشد با احتساب 10 درجه سانتی گراد ا نحراف از درجه حرارت خنثی روزانه با 10 درصد کسری مواد مغذی در جیره روبرو خواهیم بود. درچنین حالت باید در محاسبه مواد مغذی جیره ، مقدار عددی مواد مغذی 10 درصد بیش از حد معمول باشد . در چنین حالتی بهتر است به جای افزایش میزان پروتئین اسید آمینه ها به خصوص لیزین و اسید آمینه های گوگرددار اضافه نمود. افزایش پروتئین ممکن است خود سبب تولید انرژی شده و سبب تشدید استرس حرارتی در طیور گردد که متخصصین بخش تغذیه کارخانه با توجه به موارد ذکر شده بهترین فرمول را آماده کرده و سپس تولید می کند تا این مشکل برطرف گردد.
ج) محدودیت های تغذیه ای :
متابولیزم هضم غذا باعث افزایش حرارت داخلی بدن می گردد . مقایسه پرندگانی که در طول مدت استرس حرارتی در دستگاه گوارش غذا دارند با آنهایی که تحت محدودیت جیره غذایی هستند نشان داده است که در دسته اول ، عوارض استرس حرارتی بیشتر از دسته ای است که در محدودیت غذایی بوده اند و دستگاه گوارش خالی داشتند.
با علم به اینکه مقاومت و مدت زمان زنده ماندن در استرس حرارتی با وزن طیور را بطه عکس دارد . مشاهدات عینی در گله های مادر در مقایسه با گله های گوشتی ( گذشته از مسئله تراکم که می توا ند در تلفات نقش داشته باشد ) با توجه به وزن بالا در رابطه با تلفات استرس حرارتی محدودیت جیره در گله های مادر در طول مدت استرس است که مقاومت آنها را به خوبی نشان می دهد . در این را بطه توصیه می گردد جهت بالا بردن مقاومت گله های گوشتی به استرس حرارتی در اوقات گرم روز که درجه حرارت سالن ها از 32 درجه سانتی گراد تجاوز می کند غذا از دسترس طیور خارج گردد . توصیه مذکور عملاَ در روزهای گرم تابستان در فاصله زمانی 10 صبح تا 4 بعد از ظهر( دمای بیشینه شبانه روز ) در تعدادی از فارم های شبانه روز در تعدادی از فارم های مازندران به کار گرفته شده و نتایج قابل توجهی داشت . قابل ذکر است که کسری دان مصرفی و کاهش رشد احتمالی در ساعات خنک شبانه روز قابل جبران است .
ه ) وضع فیزیکی دان :
حتی الامکان سعی شود از دان های فشرده ( پلت ) استفاده گردد زیرا باعث ازدیاد مصرف شده و از جنب و جوش و تحرک مرغ کاسته می شود که باعث کاهش حرارت بدن مرغ و کم شدن استرس گرمایی می گردد .
و) استفاده از ملاس یا دوغ جهت تحریک اشتها و بالا بردن مصرف غذا
در تهیه دان پلت از ملاس چغندر بعنوان پلت چسبان استفاده می شود که خود باعث افزایش اشتهای جوجه ها در شرایط استرس گرمایی می شود.
ز) تحریک اشتهای مرغ با به هم زدن دان 3-2 مرتبه در روز.
همچنین تنظیم ارتفاع دان در دا نخوری ها به حد کم 1-5/0 سانتیمتر به طوری که همیشه دان تازه در اختیار باشد.
ح ) افزایش ویتامین C :
در جیره به نسبت ( P.P.M ) 100-50 ویتامین C باعث سنتز هورمون های موثر در آزاد سازی انرژی برای اعمال اساسی بدن مثل ضربان قلب ، تنظیم فشار خون ، حرارت ، تنفس و... خواهد شد. با توجه به اینکه ویتامین C باعث تحریک اشتها شده و در حرارت بالا باعث می شود که مصرف دان در ا ثر گرما کم نشود. در نتیجه میزان رشد در هوار گرم کمتر کاهش می یابد.
د) استفاده از یخ در آب آشامیدنی طیور :
جهت تعدیل و کاستن درجه حرارت داخلی و تحریک به مصرف آب بیشتر که به طور ضمنی در مصرف دان تاثیر خواهد داشت در صورت امکان به آب آشامیدنی طیور در شرایط گرمای بالای 32 درجه سانتی گراد یخ اضافه شود.
در نشست سالیانه انجمن طیور ایالات متحده ، مقالاتی جهت شناخت بهتر مکانیسم استرس گرمایی و همچنین اتخاذ تدابیری مناسب جهت مقابله با آن ارائه شده بود . گرمادهی به پرندگان در سنین پائین ، میتواند سبب کاهش مرگ و میر این پرندگان در سنین بالاتر گردد . نتیجه فوق ، حاصل یک مطالعه گروهی است که توسط وزرات کشاورزی آمریکا ، آزمایشگاه رشد بیولوژی Beltsvile مریلند و دانشگاه ایالت پنسیلوانیا صورت پذیرفت .
آنها اندوکرین و سازشهای متابولیک جوجه های پرورش داده شده در آب و هوای گرم را بررسی نمودند . در این مطالعه ، در ابتدا ، جوجه های سه روزه را برای مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سانتی گراد قرار دادند . در این میان ، جوجه هایی نیز بعنوان شاهد در دمای 32 درجه سانتی گراد نگهداری شدند . در روز 42 پرورش ، این دو گروه جوجه در دمای 5 .36 درجه سانتی گراد قرار داده شدند .
افزایش سطوح کورتیکواسترون پلاسما ، لپتین ، گلوکاگونها و همچنین کاهش سطوح هورمون تیروئید و انسولین ، بیانگر شرایط استرس گرمایی بود . در این مطالعه ، آن دسته از جوجه های گوشتی که در سه روزگی تحت شرایط گرمایی قرار گرفته بودند ، پاسخ هورمونی و متابولیک کمتری را در مقایسه با گروه شاهد از خود نشان دادند . در این دسته از جوجه ها ، افزایش ساختاری تیروئید ، سطوح بالای اسیداوریک خون و کاهش معنادار پروتئین ، قابل مشاهده بود . از سوی دیگر ، میزان تلفات جوجه های فوق در مقایسه با جوجه های شاهد ، 50 درصد کمتر بود .
پاسخ فیزیولوژیک :
در دانشگاه العین امارات متحده عربی ، تحقیقاتی به منظور بررسی تاثیرات استرس گرمایی بر جوجه های گوشتی سه هفته ایی در حال رشد صورت پذیرفت . موضوع تحقیق فوق ، بررسی تاثیرات دمای چرخشی میان 25 تا 36 درجه سانتیگراد و همچنین دمای ثابت 24 درجه سانتیگراد بر روی جوجه ها بود . در هریک از گروههای تحت مطالعه نیز تغذیه مورد دلخواه پرنده و یا تغذیه اجباری صورت پذیرفت .
وزن بدن و همچنین میزان رشد جوجه های پرورش یافته در دمای ثابت نسبت به دمای چرخشی بالاتر بود . همچنین ، افزایش ضریب تبدیل جوجه های قرارگرفته تحت استرس گرمایی ، مشهود بود .
بر اساس نتایج بدست آمده ، یک سوم از کاهش وزن جوجه های گوشتی فوق ، مستقیما بدلیل قرارگیری در دمای بالا بود . نتیجه نهایی این مطالعه آن که صرف هزینه هایی در جهت عایق بندی و همچنین تهویه ایی چون خنک کننده های تبخیری ، استرس جوجه ها را کاهش داده و سبب بهبود میزان تولید میشود .
تاثیرات حاصل از نور :
بر اساس مطالعات صورت گرفته در دانشگاه ایالت پنسیلوانیای آمریکا ، ارتباط مستقیمی را میتوان میان طول مدت نوردهی و میزان استرس گرمایی جوجه ها مشاهده نمود . این استرس گرمایی را میتوان بر اساس پارامترهای فیزیولوژیک جوجه ها بررسی نمود .
در این مطالعه ، دو گروه از جوجه های گوشتی چهار روزه در معرض نور ادامه دار قرار گرفتند ( 23 ساعت نوردهی و یک ساعت خاموشی ) . دو گروه دیگر از جوجه ها نیز در معرض برنامه نوری یک ساعت نوردهی و سه ساعت خاموشی ( برنامه نوردهی متناوب ) قرار گرفتند .
سپس یک گروه از جوجه های هر دسته در سن سه هفتگی زندگی در معرض گرمای 35 درجه سانتی گرادی قرار گرفتند . گروه شاهد نیز در دمای 24 درجه سانتی گراد پرورش داده شدند . وزن بدن در شش هفتگی زندگی ، مورد ارزیابی قرار گرفت .
با بررسی نتایج ، مشخص شد که وزن بدن جوجه های گوشتی پرورش یافته با نور متناوب ، بطور مشخص ، بیشتر از جوجه های پرورش یافته در نور ثابت بود . همچنین مشخص شد که نوردهی متناوب سبب کاهش میزان تلفات تحت شرایط استرس گرمایی در مقایسه با روش نوردهی ادامه دار ، میشود . میزان گلبولهای سفید شمارش شده و افزایش لنفوسیت ها نیز در پرندگان تلف شده تغییراتی را نشان می داد .
بنابراین ، از روش نوردهی متناوب میتوان در گله هایی که در معرض استرس گرمایی میباشند ، درجهت دستیابی به میزان رشد مناسب تر و پاسخ ایمنی بهتر ، استفاده نمود و بهتر است در شرایط استرس گرمایی برای افزایش دان مصرفی جوجه ها از برنامه نوردهی متناوب بصورت مقطعی استفاده کرد.
استفاده از الکترولیتها :
اضافه نمودن 25 .0 درصد یا 50 .0 درصد کلرید پتاسیم ، علاوه بر جبران میزان سطوح الکترولیت ، استرس را نیز کاهش داد . تاثیرات مشابهی نیز در هنگام اضافه نمودن نیم تا یک درصد کلرید پتاسیم به جیره های مصرفی ، گزارش شده است . نتایج فوق ، حاصل مطالعاتی پژوهشی در دانشگاه Parana برزیل بود .
این گروه از محققین به محاسبه میزان کلرید پتاسیم غذا و آب در طول دوره پایانی ، یعنی 21 تا 49 روزگی زندگی جوجه های گوشتی قرارگرفته تحت شرایط استرس گرمایی ( دمای 25 تا 35 درجه سانتی گراد ) پرداختند . آنها همچنین دریافتند که هیچیک از افزودنی های فوق که به جیره غذایی مصرفی یا آب اضافه میگردند سبب افزایش وزن ، افزایش مصرف آب و غذا نشد ولی میزان زنده ماندن را از 15% به 70 % افزایش داد.
سطوح اسیدهای آمینه :
در یک مطالعه تحقیقاتی ، تاثیرات فراهم نمودن لیزین بر جوجه های گوشتی 6 تا 8 هفته ، قرارگرفته در استرس گرمایی بررسی شد . مطالعه فوق در دانشگاه AuBurn صورت پذیرفت . در این مطالعه ، در ابتدا جیره واحدی شامل 18 درصد پروتئین خام و 3250 کیلوکالری انرژی فراهم شد . سپس جیره فوق به پنج بخش تقسیم شد و 5 میزان از لیزین ( 0.75 تا 1.15 درصد ) به جیره اضافه شد .
اگرچه وزن زنده پرندگان با لیزین تحت تاثیر قرار نگرفت و ضریب تبدیل غذا در برخی از سطوح لیزین ، افزایش یافت . در انتها نیز محققین به این نتیجه رسیدند که دمای بالا در شرایط رطوبت بالا ( 28 درجه سانتی گراد با 74 درصد رطوبت ) ، میزان رشد پرنده را کاهش داده و سبب افزایش نیاز مطلق پرنده به لیزین میشود . که البته ما با بالا بردن لیزین در دان تولیدی سعی کرده ایم که به این توصیه جامه عمل بپوشانیم
اضافه نمودن بتائین :
بتائین از افزودنیهای ضروری جیره های غذایی نیست ولی ، تحت شرایط استرس ، میتواند مفید واقع شود . در یک مطالعه پژوهشی ، که در دانشگاه پورتای مالزی صورت پذیرفت ، دو گروه از جوجه های گوشتی با یکدیگر مقایسه شدند . گروه اول ، جوجه های شاهدی بودند که جیره های عاری از بتائین را دریافت کرده بودند .
گروه دوم هم جوجه هایی بودند که جیره هایی حاوی 100 گرم به ازای هر کیلوگرم از جیره یا 500 گرم در هر لیتر آب آشامیدنی ، بتائین دریافت کرده بودند .
در 35 روزگی زندگی ، جوجه ها به مدت 4 ساعت در روز در دمای 34 درجه سانتی گرادی و رطوبت 75 درصد قرار گرفتند . در طول دوره 36 تا 41 روزگی ، دما به 36 درجه سانتی گراد به مدت 4 ساعت در روز ، افزایش یافت .
پس از بررسی نتایج ، هیچ تفاوتی میان وزن بدن یا ضریب تبدیل غذایی جوجه های شاهد و تحت آزمایش مشاهده نشد . این در حالی بود که اضافه نمودن بتائین در غذا یا آب آشامیدنی میزان دریافت آب را در جوجه های تحت آزمایش کاهش داد . از سوی دیگر اضافه نمودن بتائین به جیره ها ، سبب کاهش میزان تلفات تحت شرایط استرس شده بود ( 26.5 درصد ) .
همچنین ، افزودنی بتائین ، سبب کاهش دمای رکتال و همچنین کاهش میزان هتروفیل به لنفوسیت در مقایسه با گروه شاهد شد . نتایج این مطالعه ، پتانسیل مفید بتائین ، تحت شرایط استرس زای محیط را آشکار نمود .گروه مدریت تغذیه کارخانه شیرین دانه با افزایش کولین کلراید و مصرف بتافین که نام تجاری بتایین می باشد گام بلندی بسوی کاهش استرس گرمایی در واحدهای تحت پوشش برداشته است .
اضافه نمودن ویتامین C و E:
بطور قطع ثابت شده است که مصرف ویتامین C در کاهش استرس گرمایی نقش بسزایی دارد و در جلوگیری از سندرم آسیت بسیار موثر است .مصرف این ویتامین باعث بهبود اثر واکسیناسیون گامبورو نیزخواهد شد . ولی چون این ویتامین ذر اثر حرارت در دستگاه پلت از بین میرود لذا مرغداران گرامی باید از این ویتامین در آب طیور استفاده کنند .
اکنون مشخص شده است که احتیاجات ویتامین E در حالت تنش مخصوصا" تنش در درجه حرارت بالا افزایش می یابد . به همین دلیل مدیریت کارخانه با اضافه کردن مقادیر لازم از این ویتامین سعی در بهبود هر چه بیشتر کیفیت دان پلت کارخانه کرده است.
مدیریت هوای گرم در جوجه های گوشتی :
دمای محیطی بالا برای جوجه های گوشتی که بصورت صنعتی پرورش می یابند می تواند بسیار مخرب باشد . این اثرات مخرب با توجه به تراکم بالا و نیز پر درآوری ، در سنین بالاتر تشدید می شود . از سوی دیگر تغییرات ژنتیکی اعمال شده در طیور صنعتی که منجر به رشد سریع تر آنها شده می تواند اثرات سوء استرس گرمائی را افزایش دهد . با توجه به این مسئله که دمای طبیعی بدن طیور در حدود 41 درجه سانتیگراد است ، در طی استرس گرمائی وادار به تطابق حرارتی با محیط شده و در نتیجه نمی توانند بطور کامل به پتانسیل های ژنتیکی خود دست یابند .
واکنش های طبیعی جوجه های گوشتی در مقابل استرس های گرمائی:
جوجه های گوشتی جهت دستیابی مجدد به توازن حرارتی با محیط اطراف خود در طی استرس های گرمائی تغییرات رفتاری و فیزیولوژیک متعددی از خود نشان می دهند . شاید اولین واکنش جوجه ها به هوای گرم ، کاهش تحرک بدنی و ایستادن یا نشستن در کنار دیوارها یا آبخوریها باشد . اولین واکنش فیزیولوژیک جوجه ها به استرس گرمائی ازدیاد فعالیت سیستم های خنک کننده غیر تبخیری در بدن آنها می باشد . در طی این روند مسیر جریان خون از اندامهای داخلی مانند کبد ، کلیه ها و روده ها به سمت عروق محیطی تغییر می یابد و پرنده با بازکردن بالها و از دست دادن حرارت اضافی بدن استرس گرمایی را کاهش می دهد .
در صورتی که استرس گرمائی تشدید شود یا به عبارتی دیگر دمای محیط از 30 درجه سانتیگراد بالاتر باشد سیستم های خنک کننده تبخیری در بدن جوجه ها فعال می شود . با توجه به اینکه طیور در سطح پوست خود فاقد غدد عرقی می باشند تنها راه تبخیر آب دهان و مجاری تنفسی خواهد بود . در این شرایط تعداد تنفس جوجه از 25 بار در دقیقه تا 10 برابر افزایش یافته و به 250 بار در دقیقه می رسد . از دست دادن حرارت بصورت فوق انرژی زیادی مصرف می کند بطوریکه تبخیر هر میلی لیتر آب در حدود 540 کالری انرژی مصرف می نماید . این مصرف انرژی بطور مستقیم باعث کاهش راندمان تولید در طی استرس گرمائی خواهد بود .
از سوی دیگر رطوبت محیط اثر نامطلوب بر روی عملکرد این واکنش در طیور خواهد داشت . به همین دلیلدرصورتیکهدرطی استرس گرمائی رطوبت نیز بالا باشد با اثرات مخرب سنگینتری مواجه خواهیم شد .
جوجه های گوشتی در طی استرس گرمائی مصرف دان خود را کاهش می دهند و این مسئله بخشی از فرآیند فیزیولوژیک تطابق با استرس گرمائی است . کاهش مصرف دان بالطبع باعث کاهش دریافت مواد لازم برای رشد می شود اما از سوی دیگر به دلیل کاهش انرژی حاصل از متابولیسم مواد غذائی شرایط مساعدتری را جهت تحمل استرس گرمائی فراهم می آورد .
راهکارهای مقابله با استرس گرمائی :
روشها و راهکارهای مقابله با استرس گرمائی در طی 2 مرحله قابل بررسی است :
الف) راهکارها و پیش بینی های لازم قبل از شروع گرما:
از طریق عایق بندی سقف و نیز ادامه آن حداقل بطول یک متر از طرفین می توان از میزان گرمای سالن پرورش کاست .
استفاده از موادی که نور آفتاب را منعکس می کنند در سطح بیرونی سقف سالن و یا رنگ آمیزی آن به رنگ روشن می تواند از شدت گرمای داخل سالن بکاهد .
با توجه به نقش تهویه مناسب در کنترل استرس گرمائی از صحت کار هواکش های سالن اطمینان حاصل نمائید . در صورت لزوم ، جهت افزایش سرعت هوا در سالن نسبت به تعبیه هواکش های کمکی داخل سالن اقدام نمائید .
در صورت استفاده از سیستم های خنک کننده تبخیری مانند پوشال ، قبل از شروع گرما نسبت به تعویض پوشالهای فرسوده و نیز کنترل سیستم توزیع آب اقدام فرمائید .
آبخوریهای اضافی جهت مصرف در زمان استرس گرمائی تهیه نمائید .
در طی فصلی که توقع گرمای زیادی دارید از جوجه ریزی با تراکم بالا بپرهیزید . لازم به ذکر است که تراکم و تعداد جوجه ریزی تنها بر اساس مساحت سالن انجام نمی شود بلکه عواملی مانند سیستم های تهویه سالن ، مدیریت و تجهیزات نیز در این مسئله نقش اساسی دارند .
با توجه به کاهش برداشت دان در طی استرس گرمائی ، شرایط لازم جهت جبران این مسئله و توزیع مناسب و گستردهتر دان در طی ساعات خنک و نیز روشنائی کافی جهت تحریک و برداشت دان را در شب فراهم نمائید
ب) راهکارهای مقابله با استرس گرمائی در زمان اوج گرما:
تهویه باید به حداکثر برسد تا از این طریق علاوه بر خنک کردن بدن طیور با استفاده از جریان هوا ، گاز آمونیاک و رطوبت و دی اکسید کربن تولید شده نیز از سالن خارج شود . در شرایطی که رطوبت محیط زیر 70% باشد می توان از لایه های پوشال جهت خنک کردن سالن در پنجره های هواده استفاده کرد .همانطور که گفته شد طیور بطور طبیعی در طی استرس گرمائی میزان مصرف دان را کاهش می دهد ، بنابراین طبیعی است که پرورش دهندگان به دنبال راهکارهائی جهت تحریک مصرف دان در طی استرس گرمائی باشند . به یاد داشته باشید هر راهکار مدیریتی که مصرف دان را تشدید کرده یا موجب ازدیاد فعالیت بدنی در طی اوج دوران گرما شود اثرات منفی اقتصادی و تولیدی به همراه خواهد داشت زیرا ازدیاد مصرف دان تولید حرارت ناشی از متابولیسم را افزایش داده و احتمالاً میزان تلفات را نیز افزایش خواهد داد . در مقابل توصیه می شود در طی ساعت اوج گرما طیور را با محرومیت از غذا مواجه نموده تا علاوه بر کاهش انرژی متابولیسمی ناشی از هضم و جذب مواد غذائی ، تحرک و فعالیت طیور برای برداشت دان را نیز کاهش داده و با ایجاد آرامش و به حداقل رساندن تحرک بدنی انرژی تولید شده از فعالیت عضلانی را نیز به حداقل برسانیم . پیشنهاد می شود یک ساعت قبل از اوج گرما از طریق بالا بردن دانخوریها یا جمع آوری دان ، مصرف دان را متوقف نمائید . در نظر داشته باشید بعد از افت دمای محیط از طریق ازدیاد تعداد دانخوریها و استفاده از محرکهائی مانند روشنائی می توان این کاهش برداشت دان را جبران نمود .
تدارک آب خنک و کافی برای جوجه هائی که در شرایط استرس گرمائی هستند بسیار ضروری است . در این رابطه ازدیاد تعداد آبخوریها می تواند بسیار مؤثر باشد . به یاد داشته باشید طیور در دوران گرما تمایل کمتری به تحرک داشته و باید آبخوریها در کمترین فاصله از آنها قرار بگیرند . از سوی دیگر با توجه به برهم خوردن توازن الکترولیت ها در طی استرس گرمائی افزودن الکترولیت ها به آب می تواند مؤثر واقع شود . بعضی از محققان معتقدند دریافت بعضی املاح مانند بی کربنات پتاسیم ، کلرید پتاسیم ، کلرید سدیم و کلرید آمونیم از طریق آب مصرفی در شرایط استرس گرمائی می تواند مفید باشد .
ازدیاد انرژی از طریق ازدیاد میزان چربی در جیره امکان پذیر است . میزان ویتامین ها و مواد معدنی جیره باید بر اساس حجم دان مصرفی جوجه ها مجدداً محاسبه شود . پروتئین ها در مقایسه با کربوهیدراتها و چربی ها در طی فرآیند متابولیسمی گرمای بیشتری تولید می کنند ، بنابراین مصرف دانی که اسید آمینه آن متعادل و مناسب نباشد استرس گرمائی را افزایش خواهد داد . یاد آور می شویم در این شرایط بالانس میزان اسیدهای آمینه جیره باید با دقت بسیار انجام شود و در این رابطه باید تلاش شود که جیره با پروتئین کمتر و با استفاده از اسیدهای آمینه سنتتیک خصوصاً متیونین و لیزین بسته شود بر طبق این تحقیق کارخانه شیرین دانه در ایام گرم سال میزان روغن جیره و تراکم بقیه موارد را افزایش می دهد .
از سوی دیگر در طی شرایط گرم و مرطوب انتخاب و مصرف داروهای ضد کوکسیدیوز مناسب در کنار انتخاب و مصرف ضد قارچ های افزودنی به دان باید با دقت فراوان انجام گیرد . که در صورت سفارش مرغداران گرامی این داروها به دان افزوده می شود
برای پرورش بوقلمون به روش صنعتی نیاز است كه پاره ای از موارد مد نظر قرار گیرد تا با اعمال آنها نتیجه مطلوبی عاید سرمایه گذاران گردد . در این مقاله سعی شده تا به پاره ای از این نكات كه جهت شروع پرورش مفید و ضروری هستند اشاره شود .
برای پرورش بوقلمون به روش صنعتی نیاز است كه پاره ای از موارد مد نظر قرار گیرد تا با اعمال آنها نتیجه مطلوبی عاید سرمایه گذاران گردد . در این مقاله سعی شده تا به پاره ای از این نكات كه جهت شروع پرورش مفید و ضروری هستند اشاره شود :
آشیانه بوقلمون :
پرورش گله های كوچك باید در ماه های گرم سال آغاز شود تا نیاز به وسایل پر خرج برای گرم كردن به حداقل برسد . آشیانه جوجه ها باید چنان بنا شود كه به سهولت و بدون هیچگونه ناراحتی بتوان آنرا تهویه نمود .اگر یك ساختمان خوب و كوچك قابل حصول نباشد می توان در یك سالن بزرگ یك آشیانه كوچك ساخت . كف آشیانه باید بگونه ای ساخته شود كه بسهولت قابل تمیز كردن باشد . محل پرورش بوقلمونهای جوان باید به حد كافی گرم و فاقد رطوبت اضافی باشد . همچنین یك آشیانه با امكانات تهویه خوب و به خوبی عایق بندی شده در مناطق با شرایط اقلیمی سرد از اهمیت خاص برخوردار است . پنجره آشیانه جوجه ها باید چنان باشد كه وقتی باز می شود به طرف پایین سر بخورد و یا چنان از پایین لولا شود كه هنگام باز شدن ، هوای تازه و احتمالا سرد مستقیما روی بدن جوجه ها نوزد بلكه پس از برخورد به سقف وارد آشیانه شود كه این امر بهترین نوع تهویه را ممكن می سازد . پنجره ها باید در جلو و عقب آشیانه مستقر شوند . برای هر متر مربع آشیانه یك دهم متر مربع پنجره منظور می شود . بعضی پرورش دهندگان محوطه پرورش را با پرچینی محصور می كنند و از آشیانه بعنوان سر پناه استفاده می كنند . همچنین می توان از سایه بانها نیز استفاده نمود. هنوز هم تعدادی از پرورش دهندگان از سایه بان استفاده می كنند كه اغلب به آشیانه یا سر پناه متصل اند. كف سایه بانها از نرده های تخته ای یا سیم ساخته می شود و با فاصله كمی از زمین مستقر می گردند تا مدفوع زیر آن و بر روی زمین بریزد كه این امر تمیز كردن آنرا آسان می كند . البته توجه داشته باشید كه بوقلمونهای نژاد درشت را در سایه بانهایی با كف نرده ای و سیمی نباید نگهداری كرد زیرا دچار طاول و پینه و همچنین اختلالات كف و ساق پا می شوند كه این عوارض در بوقلمونهای نژاد سبك بروز نمی كند .
در واحدهای بزرگ از روش پنجره بسته (windowless ) استفاده می كنند كه این گونه آشیانه ها باید كاملا عایق بندی شوند . باید در هر دقیقه حدود 03/0 متر مكعب هوا با فشار حدود 5/0 سانتی متر بر هر كیلو وزن بوقلمونهای بالغی كه در معرض تهویه هستند وارد شود .
مساحت كف آشیانه :
تا هشت هفتگی برای هر ده جوجه بوقلمون یك متر مربع كافی است . از 12-8 هفتگی برای هر ده جوجه بوقلمون دو متر مربع و برای بوقلمونهای بین 16-12 هفتگی برای هر ده بوقلمون جوان 5/2 متر مربع باید در نظر گرفته شود .
برای بوقلمونهای جوان ( نر و ماده ) در حال رشد به ازا هر بوقلمون 4/0 متر مربع فضا در نظر می گیرند . البته اگر تمام گله بوقلمون نر باشد برای هر بوقلمون 5/0 متر مربع و چنانچه ماده باشد به ازا هر بوقلمون 3/0 متر مربع فضا لازم است . برای بوقلمونهای سبك و آنها كه در سیستم بسته پرورش داده می شوند مساحت آشیانه باید كمتر از ارقام فوق باشد .
دستگاه مادر مصنوعی :
چند نوع دستگاه مادر مصنوعی وجود دارد . مادرهای گازی و الكتریكی بهترین نوع جهت پرورش در گله های كوچك هستند . دستگاههای مادری كه برای 250 جوجه مرغ كافی است برای 125 جوجه بوقلمون كفایت می كند .
باید 24 ساعت قبل از ورود جوجه ها دستگاههای مادر را به كار انداخت تا آشیانه گرمای لازم را كسب كند . اگر از دستگاه های مادر گرد استفاده شود درجه حرارت برای طیور سفید 40 درجه سانتی گراد و برای طیور زرد و قهوه ای 35 درجه سانتی گراد در نظر گرفته می شود . این درجه حرارت از داخل در فاصله 18 سانتی متری لبه خارجی دستگاه مادر و در 5 سانتی متری بستر یا در حد ارتفاع پشت جوجه بوقلمون در نظر گرفته شود . باید هر هفته حدود 3-2 درجه حرارت را پایین آورد تا به میزان مناسب 20 درجه سانتی گراد برسد . اگر منطقه پرورش جوجه گرم باشد می توان در طول روز دستگاه ها را خاموش كرد . پس از هفته ششم هیچ گونه منبع حرارتی نه برای شب و نه برای روز لازم نیست .
دستگاههای گرما ساز باید به فاصله 45 سانتی متری از سطح بستر آویزان گردند . حرارت دستگاه های مادر در ابتدا حدود 35 درجه سانتی گراد است كه در ادامه دوره پرورش و به تدریج هفته ای 5/3 – 3 درجه كاهش پیدا می كند كه این امر تا 6 هفتگی ادامه دارد . در حین پایین آوردن درجه حرارت باید رفتار جوجه ها را مد نظر قرار داد . درجه حرارت خارج از منبع حرارتی یعنی محیط اطراف و بیرون از دستگاه مادر باید حدود 21 درجه سانتی گراد باشد تا جوجه ها احساس راحتی كنند . تهویه باید به نحو احسن انجام گیرد . میزان رطوبت برای جوجه های بوقلمون در داخل سالن 65% است . دستگاه های مادر باید دارای حفاظ باشند تا جوجه ها از اطراف منبع حرارتی دور نشوند . حفاظی به ارتفاع 45 سانتی متر برای هر دستگاه توصیه می شود .در شرایط آب و هوایی گرم ، حفاظی به اندازه 30 سانتی متر كافی خواهد بود . حفاظ مادر باید در فاصله 65-60 سانتی متری لبه دستگاه مادر مستقر شود و به تدریج این فاصله به 120-90 سانتی متر برسد و پس از گذشت 10-7 روز می توان حفاظ را برداشت . اگر جوجه ها در فصل سرما ریخته شوند و آشیانه به قدر قابل ملاحظه ای وسیع باشد می توان بوسیله پاراوان قسمتی از آشیانه را جدا كرد و به تدریج كه جوجه ها بزرگ می شوند فاصله پاراوان را بیشتر كرد .
وسایل دانخوری :
در اولین روزها می توان غذای جوجه ها را در ظرف های ساده قرار داد ولی چون اشكالاتی در درك دارند و حیوانات كودنی به حساب می آیند ، بهتر است در كنار هر آبخوری و دانخوری ، وسیله و مواد بی ضرر و براق قرار داد تا توجه جوجه ها را به خود جلب كند . ریختن مقدار جزئی آرد یا ریزه های سنگ خارا روی دان روزی دوبار برای سه روز اول زندگی ، بوقلمونها را تشویق به خوردن می نماید . نباید دانخوری ها را مملو از دان كرد زیرا دان روی بستر می ریزد و جوجه ها به هوای دان روی بستر آنرا می خورندمگر اینكه روی بستر را با كاغذ بپوشانند . برای جوجه های هفت روزه تا سه هفتگی دانخوری كوچك به اندازه حدود 7-5 سانتی متر برای هر جوجه مناسب است . از سن 3 هفتگی به بالا تا سن عرضه به بازار از دانخوری های با سایز بزرگ استفاده می شود به طوریكه عمق دانخوری 10 سانتی متر و طول دانخوری 8-7 سانتی متر برای هر قطعه بوقلمون مناسب است . اگر دانخوری عریض باشد و بتوان از دوطرف آن استفاده كرد بدین ترتیب یك متر از این دانخوری را دو متر محسوب می كنیم .
نور رسانی :
در دو هفته اول زندگی نور باید به قدر كافی در اختیار جوجه ها باشد تا بتوانند آب و غذا را ببینند . لامپهای 200 واتی با فواصلی در حدود 3 متر مستقر شوند . یك چراغ 15-7/5 واتی باید در داخل و زیر هر دستگاه مادر قرار داده شود . پس از دو هفته اول می توان نور را كاهش داده تا در این سن از بروز استرس ، روی هم ریختن جوجه ها و اضطراب جلوگیری شود .
تغذیه :
برای پرورش بوقلمون دو برنامه غذایی اساسی باید در نظر گرفته شود . یكی غذای تمام نرم یا آردی و دیگری دانه ای یا پلت . نیازهای تغذیه ای بوقلمون بر اساس سن متغیر است . همچنانكه بر سن بوقلمون افزوده می شود ، نیازهای پروتئین ، ویتامین و مواد معدنی این پرنده كاهش می یابد و بر نیاز آن به انرژی افزوده می شود . مواد غیر قابل حل مانند سنگ ریزه ( گرانیت ) باید در سنین 10-8 هفتگی به غذای بوقلمون اضافه شود . دان بوقلمون باید حتما حاوی یك ماده مقابله كننده با كوكسیدوز باشد و همچنین وجود یك ماده پیشگیری كننده بیماری سیاه سر ( black head ) نیز در غذای بوقلمون ضروری است . باید همیشه غذا و آب در اختیار پرنده باشد . غذای غیر نرم یعنی با ذرات درشت ( pellet ) را می توان ار هفته چهارم زندگی برای جوجه های بوقلمون در نظر گرفت . می توان برای تغذیه بوقلمون از یونجه تازه و ترد ، شبدر خوب ، علوفه سبز تازه یا جوانه سبز غلات كه به خوبی خرد شده و فاقد رشته های بلند باشد استفاده كرد . همه اینگونه مواد را می توان روزی یك یا دوبار به بوقلمون های جوان داد . هرگز نباید علوفه پژمرده یا خشكیده و سایر مواد غذایی مشابه را در اختیار پرنده گذاشت . در فرمول غذایی بوقلمون می توان از كنجاله سویا ، ذرت آسیاب شده و مشابه آنها استفاده و دان تهیه كرد . غذای بوقلمونهای در حال رشد را از سن هشت هفتگی تا عرضه به بازار باید در اختیار بوقلمون های جوان قرار داد . پروتئین موجود در آرد سویای پوست كنده برای بوقلمون های بالغ بسیار قابل هضم ولی مواد هیدروكربنه موجود در آن زیاد قابل جذب نیست .
میزان غذای بوقلمون :
جوجه بوقلمون تا 24 ساعت و یا حتی بیشتر احتیاج به خوردن و آشامیدن ندارند زیرا از زرده ذخیره بدن استفاده می كنند ولی بعد از این مدت باید غذا و آب كافی در اختیار آنها قرار داد . مقدار غذایی كه توسط جوجه بوقلمونهای در حال رشد خورده می شود در اولین ماه زندگی 460-450 گرم است . اصولا بوقلمون حیوانی است كه مخصوص گوشت پرورش داده می شود از اینرو بیشتر انتخاب در بوقلمون از نظر تبدیل غذایی صورت می گیردبدین ترتیب كه هر چه بوقلمون در ازاء غذای كمتر گوشت بیشتری تولید كند بهتر است . بوقلمون از نظر ضریب تبدیل پرنده خوبی به شمار می رود زیرا به طور متوسط میزان ضریب تبدیل غذایی در آنها در اوایل زندگی حدود 3 به 1 است . در برخی مزارع از غذای تمام آردی و در برخی دیگر از غذای آردی- دانه ای استفاده می شود اما در گروهی از مزارع نیز تا 8 هفتگی غذای تمام آردی و از 8 هفتگی به بعد غذای دانه ای – آردی در اختیار پرنده قرار می دهند . اگر بوقلمون به طریقه محدود نگهداری شود ، اضافه نمودن علف سبز به جیره غذایی جوجه ها سبب بهتر شدن رشد می شود . 4 هفته پیش از رسیدن بوقلمونها به سن عرضه به بازار باید مواد بودار مانند روغن ماهی یا پودر ماهی را حذف كرد تا گوشت بوی نامطبوع نگیرد . غذای بوقلمونهای تخمگذار شبیه مرغهای تخمگذار است ولی باید توجه داشت كه بوقلمونهای تخمی را نباید بیش از حد غذا داد زیرا سبب چربی گرفتن آنها می شود و تولید تخم را پایین می آورد . جوجه ها را پس از خارج شدن از تخم به مدت 24 ساعت باید در استراحت غذایی قرار داد و سپس به تغذیه آنها در 20 – 15 روز اول توجه كرد .
برای فربه ساختن بوقلمون باید همه روزه خوراك دانه به آنها داد و هر چه هنگام بردن به بازار و كشتن بوقلمون نزدیك شود باید بر خوراك دانه آنها افزود . تركیبات كلی جیره را ذرت ، گندم ، جو و یولاف تشكیل می دهد . ذرت را نباید تنها به بوقلمونهای پرورشی داد زیرا بیش از حد پرنده را فربه می سازد . می توان در زمستان از برگ چغندر و یولاف نیز در تركیبات جیره استفاده كرد . در اختیار گذاشتن زغال چوب ، شن و آهك هم مناسب است . همچنین در موقع جفتگیری باید خوراك قویتری هم مانند آرد ماهی ، پودر خون و ... در اختیار پرنده قرار داد . همیشه در هنگام تغذیه نكات زیر را مد نظر قرار دهید :
از دادن خوراك بسیار و خوراك نامرغوب و كپك زده دوری كنید .
علوفه سبز خرد كرده و چراگاه باید در دسترس جوجه بوقلمون قرار گیرد .
گاهگاهی در آب آشامیدنی پرنده از یك قاشق چایخوری سولفات مس دو سود در یك لیتر آب استفاده كنید .
آشیانه و خوراك و در صورت وجود چراگاه باید كاملا پاكیزه باشد .
نوك چینی :
نوك بوقلمونهای جوان بین 5 – 2 هفتگی چیده می شود . چنانچه دیرتر از این سنین اقدام به نوك چینی نماییم ، گرفتن و مهار حیوان بدلیل سنگینی جثه دشوا خواهد بود . ممكن است بوقلمون دچار پر ریزی گردد . پیش از اینكه بوقلمونها دچار كانیبالیسم شوند بهتر است عمل نوك چینی انجام شود . نوك چینی نباید در یك روزگی و در جوجه كشی انجام شود زیرا ممكن است این عمل باعث بروز استرس و بی میلی جوجه ها به غذا و آب و در نتیجه نزاری و بی آب شدن بدن حیوان ( دهیدراسیون ) گردد .
باید دقت شود سوراخهای بینی چیده نشوند . همچنین دقت شود كه پس از این عمل غذا در دانخوری در سطحی باشد كه جوجه های نوك چیده شده براحتی بتوانند آنرا بخورند .
قطع تاج و ریش :
تاج و ریش از اعضایی هستند كه اغلب در نزاعهای بین پرندگان به خصوص بوقلمونها از هر عضو دیگری آسیب پذیرتر می باشد . تاج و ریش را می توان در جوجه بوقلمونهای یكروزه به سادگی با قرار دادن بین انگشت سبابه و شست با ناخن شست قطع نمود . حتی تا سن سه هفتگی نیز می توان آنها را با ناخن گیر و قیچی براحتی قطع نمود .
قطع ناخن :
قطع ناخن معمولا برای جلوگیری از ایجاد خراش روی پوست بدن و پهلوی بوقلمون انجام می شود . این عما بیشتر در محیط هایی كه تعداد در سطح بوقلمون زیاد و بیش از حد متراكم است انجام می شود ولی حتی در پرورش در چراگاه نیز بسیار مفید است . برای این منظور بایستی ناخن ها به كلی قطع شوند . قطع ناخن باید در روز اول زندگی در موسسه جوجه كشی انجام شود .
قطع پر :
چنانچه بوقلمون در چراگاه پرورش داده شود ، با قطع پرها به سهولت می توان جلوی پرواز این پرنده را گرفت . قطع پر از قسمت انتهایی یك بال با یك نوك چین از اقداماتی است كه جلوی پرواز را در چراگاه خواهد گرفت . قطع پر با نوك چین برقی در یك تا ده روزگی می تواند انجام شود . عمل قطع پر در حال حاضر كم تر از سابق انجام می گیرد زیرا در بوقلمونهای گوشتی موجب بد شكلی لاشه می گردد .
حرکت به سوی بهبود و تعالی یک سفر بی¬پایان است. تعالی همیشه قله¬ای است که ما از جایی که ایستاده¬ایم در افق دید خود می¬بینیم. هرچه افق دید ما وسیع¬تر و اندیشه ما متعالی¬تر می¬گردد قله¬های جدیدتری نیز در منظر دیده¬گان ما ظاهر می¬شوند.
