کبوتر دارای سوابق تاریخی کهن بوده ودر زمان حضرت نوح یا سایر پرندگان به کشتی پناه می برد وپس از چندین روز طوفان وتلاطم دریا ماموریت حاصل می نماید تا با پرواز خود از خشکی اخباری به جانداران در کشتی بدهد. این حیوان پس از چندین روز جنگلی را یافته وبا فرود در آن وچیدن برگی از درخت زیتون به کشتی مراجعت وبا پرواز خود کشتیبان را هدایت وبه ساحل وخشکی می رساند وحضرت نوح این حیوان را دعای خیر می فرمایند. کبوتر به جهت زیبای خاص ونجات فوق العاده مورد علاقه وتوجه کلیه اقشار واجتماع بوده ودر تمام قرون و ادوار گذشته فردی از ابناء بشر یافت نگردیده که این حیوان را دوست نداشته باشد.کبوتر را جامعه بشریت مظهر صلح شناخته وجمعیت ها وسندیکاهای صلح جهانی عکس کبوتر را در پرچمها نقش داده ودر اکثر جشن ها وبزرگداشتها وپیروزیها از این حیوان استفاده نموده وبهمین منظور تعدادی از آنها را در محل برگزاری میتینگ ها به عنوان پیروزی ویا شادی پرواز می دهند.کبوتر بر حسب سوابق تاریخی در خانه انبیا نگهداری می شده بطوریکه که در کتاب تورات از علاقه پیامبرانی امثال حضرت داود وحضرت سلیمان بایت حیوان اشاراتی گردیده است.کبوتر دعا کرده حضرت محمد(ص)وحضرت صادق می باشد.کبوتر در جنگهای گذشته نقش مهمی داشته و بااصطلاح امروز نقش بی سیم ورادیو وپست را ایفا می نموده فداکاری این حیوان اغلب سپاه وکشوری را پیروز نموده وبعضی از آنها در انجام ماموریت های محوله جان خود را از دست داده اند.کبوتر دارای قوه فوق العاده فیزیکی بوده که دانشمندان انگلیسی آنرا تجربه و ثبت نموده اند. برای پی بردن به قدرت فیزیکی این حیوان چنانچه دقت فرمایید ملاحظه می نمائید زمانیکه این حیوان خود یا تعدادی دیگر در محلی که نشسته بطور ناگهانی همگی به آسمان نگاه می کنند واگر در همان لحظه به جهانی که کبوتر توجه کرده سررا بالا نمائید ملاحظه خواهید کرد مثلا”قوش یا کرکسی در منتهی الیه آسمان به سختی دیده می شوند پرواز می نمایند وکبوتر و دشمنان خود توجه دارد قدرت دیگر فیزیکی کبوتر وقوف و آگاهی این حیوان قبل از وقوع زمین لرزه می باشد بطوریکه قبل از حادثه مرتبا”ناله وبا اصطلاح قو-قو منقطع می نماید کبوتر دارای قوه دید وبینایی عجیبی است که خداوند به این حیوان عطا فرموده ودر نهایت اوج که دیده نمی شود خانه وآشیانه خود را می بیند وپس از ساعتها پرواز به لانه خود باز می گردد.کبوتر از حیوانات اهلی با صفت بوده واکثرا”اتفاق افتاده کبوتری پس از سالها مهجوری ودوری به خانه ولانه اولیه خود بازگشته ودر همان محلی که سالها پیش در آن مکان استراحت می کرد جا می گیرد وبا غریدن وبال گشودن بطریقی اظهار خوشحالی می نماید.

کبوتر های انواع مختلفی دارند یکی از این موارد کبوتر های نامه بر است .

رنگ این حیوان عموما”خاکستری و در اصطلاح کبوتر داران سبز داغدار است که از نر وماده نژاد پرقدرت آنان تکثیر نسل می نمایند این کبوتر از جوجگی پس از ۶ تا ۱۲ ماه تمرین وتربیت می تواند ۲۰۰۰ کیلومتر راه را ظرف ۲تا ۳روز طی نمایند. پرواز این کبوتر بطور افقی وقدرت سرعت در هر دقیقه۲/۱ودر ساعت ۷۰ کیلومتر می باشد عمر این کبوتران به خاطر رسیدگی های مخصوص از نظر غذا وبهداشت بیشتر از سایر کبوتران وغذای آنان انواع دانه ها بین ۲۰ تا ۲۵ گرم وقدرت پرواز فوق العاده می باشند این حیوان در قدیم حتی تا نیم قرن اخیر نقش قاصد در مسافتهای دور وطولانی را داشته وبیشتر در مناطق جنگلی از این قبیل کبوتران استفاده می شده وبهره گیری از وجود این حیوان باعث پیروزیها وتحویل وتحول های سیاسی بسیار گردیده ودر بعضی از ماموریت ها جان خود را از دست داده در واقع اگر بخواهیم حق مطلب را در مورد این حیوان ادا نمائیم باید کتابی جداگانه درج وچاپ نمود.

در این مستند علمی دانشمندان به چگونگی نبوغ کبوتر ها مبنی بر پیدا کردن مسیر ها اشاره می کند.

 ایا می دانید کبوترها چگونه جهت یابی می کنند؟

كبوترها اساسا از حس بويايي شان براي جهت يابي و هدايت مسير استفاده مي كنند. كبوترهاي جوان ياد مي گيرند بوها و رايحه هايي كه توسط باد به داخل لانه شان مي آيد از يكديگر تشخيص و تميز داده و از آنها براي يافتن راه خانه از راه هاي ناشناخته استفاده كنند.

مطالعات صورت گرفته توسط دانشمندان پرنده شناس انستيتو ماكس پلانك به همراه آنا گالياردو از دانشگاه پيزاي ايتاليا و تيمي از محققان دانشگاه Trient نشان مي دهد كبوترهايي كه سوراخ سمت راست بيني شان مسدود باشد جهت يابي ضعيف تري خواهند داشت.

اين يافته حاكي از آن است كه نيمكره سمت چپ مغز جايي كه اطلاعات مربوط به بويايي پردازش مي شوند اهميت اساسي در جهت يابي و هدايت مسير كبوترهاي خانگي دارد.

قرن هاست كه توانايي شگرف كبوترها در يافتن مسير براي برگشت به خانه توسط انسان شناخته شده است.

طبق گفته دانشمندان اين پرندگان از حس بويايي ممتازي برخوردارند. به علاوه ظرفيت تشخيص بوهاي مختلف به آنها كمك مي كند تا نوعي نقشه بويايي از محيط اطرافشان در ذهن ترسيم كنند، اگر چه به نظر مي رسد كبوترها نمي توانند با هر دو سوراخ بيني شان شبيه به هم استشمام كنند. كبوترها مانند انسان بوها را از طريق سوراخ راست بيني شان راحت تر و بهتر تشخيص مي دهند.

براي درك اين موضوع كه اگر سوراخ راست بيني كبوترها مسدود شود چه تاثيري بر جهت يابي آنها مي گذارد محققان 31 كبوتر را مورد مطالعه قرار دادند. دانشمندان يك قطعه كوچك لاستيكي را در سوراخ سمت چپ بيني تعدادي از كبوترها و در گروه باقيمانده در سوراخ سمت راست بيني شان قرار دادند. تمامي كبوترها در اطراف دانشگاه پيزا لانه داشتند. پس از نصب يك دستگاه GPS روي پشت كبوترها به روستايي در فاصله 42 كيلومتري لانه هايشان منتقل شده و در آنجا رها شدند.

كبوترهايي كه سوراخ چپ بيني شان مسدود شده بود بهتر مسير بازگشت به خانه را پيدا كردند. ضمن اين كه در طول سفر توقف كمتري داشتند. اين در حالي بود كه مسير بازگشت كبوترهايي كه سوراخ راست بيني شان مسدود شده بود پيچيده تر و سخت تر بود.

اطلاعات به دست آمده توسط GPS نصب شده روي بدن كبوترها نشان مي داد كبوترهايي كه قادر به تنفس از طريق سوراخ راست بيني شان نيستند مسير پيچيده تري را طي مي كنند و در اين مسير بيشتر توقف مي كنند. همچنين هنگام توقف زمان بيشتري را در جستجوي اطراف و كاوش كردن مسير بعدي هستند.

دانشمندان بر اين باورند كه به دليل عدم توانايي استفاده از حس بويايي اين پرندگان نياز به جمع آوري اطلاعات بيشتري دارند و ناچارا بيشتر نياز به توقف و كاوش در محيط اطراف دارند.

اين نه تنها نشان دهنده اين است كه عدم تقارن در دريافت و پردازش بو توسط سوراخ هاي سمت راست و چپ سيستم بويايي موثر است بلكه نشان مي دهد مجراي راست بيني كبوتر نقش مهمي در پردازش اطلاعات مربوط به بويايي در نيمكره سمت چپ كه مناسب هدايت و جهت يابي است، دارد.

اين كه پردازش اطلاعات مربوط به چنين دريافتي چگونه بوده و چرا اين پردازش نامتقارن است سوالي است كه تاكنون محققان جوابي براي آن نيافته اند.



چگونگی بردن کبوتران مسابقه به مسافتهای دور

                  بسمه تعالی

کبوتران مسابقه به همان دلایلی که قبلا ذکر گردید با استفاده از سه عامل مهم که نقش عمده ای در جهت یابی آنها دارند می توانند راه خود را انتخاب نمایند.۱-اولین و اصلی ترین عاملی که دو تن از دوستان با دیدن یک برنامه مستند به من یادآوری کردند قدرت جهت یابی از طریق خورشید است.توضیح:در مورد کبوترهای ایرانی بعلت قدرت جهت یابی اندک که توسط ژنهای رمز کننده حواس آنان در طول سالهای متمادی و در شرایط محیطی مختلف به آنان به ارث رسیده است مورد فوق در مسافتهای طولانی در آنها  صدق نمی کند.۲-خطوط مغناطیسی زمین:در این مورد حیوان در صورتی که هوا ابری باشدتوسط حس ششم خود از خطوط مغناطیسی زمین استفاده می نماید.اشکالی که در این مورد وجود دارد این است که هنگام عبور پرنده از مکانی که قبلا از آنجا نگذشته باشد و اصطلاحا راه بلد نباشد اگر مکانهایی از جمله:معادن فلزات-آنتن های امواج رادیویی-سنگهای معدنی که مساحت زیادی از مسیر را پوشانده باشد موجب می شوند که حیوان جهت را بعضا اشتباه کند.۳-حس بویایی:هنگامی که کبوتر به لانه نزدیک می شود بوی لانه را حس ودر راستای آن حرکت کرده تا به لانه برسد.توضیح:هنگامی که کبوتر به لانه نزدیک می شود بعضا حرکات زیگزاگی در پرواز آن دیده میشود که این امر به دلیل این است که بو را بصورت طول موج دریافت می نماید که دائما دامنه آن از صفر به سمت حداکثر سیر کرده و بالعکس.در نتیجه چون کبوتر به دنبال بو حرکت می کند با تغییرات دانه موج حرکات پرنده هم دچار تغییر می شود.۴-به خاطر داشتن مسیرهایی که قبلا آنها را طی کرده که این مورد از اهمیت کمتری نسبت به موارد فوق الذکر برخوردار می باشد.

قطب نمای پرنده !!!خلاصه : تحقیقات دانشمندان درباره قطب نمای داخلی پرندگان به گزارش رویترز، پژوهشگران آلمانی برای اولین بار نشان دادند یاخته‌های عصبی در چشم که نسبت به جهت‌یابی مغناطیسی حساس هستند از طریق یک مسیر مغزی مخصوص به ناحیه جلویی مغز که مسئول بینایی است مرتبط می‌شود.

دانشمندان سالها پیش در مطالعات رفتاری ثابت کردند پرندگان از یک قطب نما مغناطیسی داخلی برای پیمودن سفرهای سالیانه حماسی خود بهره می‌گیرند.

اما نحوه عملکرد این سامانه تاکنون ناشناخته مانده بود.

در تحقیقات جدید دومینیک هایرز و همکارانش از دانشگاه اولدنبرگ در آلمان سازوکار این سامانه را در سطح آناتومی عصبی بررسی کردند که مشخص شد راز این توانایی در چشم پرندگان نهفته است.

مولکولهای حساس به مغناطیس در چشم که ‪ cryptochromesنامیده می‌شوند ظاهرا گیرنده‌های نوری را بسته به جهت‌یابی میدان مغناطیسی تحریک می‌کنند.

این امر بیانگر آن است که پرندگان مهاجر میدان مغناطیسی را به شکل الگوی دیداری درک می‌کنند.

احتمالا این الگو به صورت سایه یا نقطه نوری در دید طبیعی پرنده قرار می‌گیرد.

این یافته‌ها براساس مطالعات آزمایشگاهی بر روی یک گونه پرنده مهاجر موسوم به سسک باغی (‪ (Garden Warblerاست.

نتایج این مطالعه در “‪”Public Library of Science journal PLoS ONE منتشر شده است.

در این مطالعه سسک باغی آلمانی و روسی به اسارت گرفته شد و الگوهای عصبی آنها بررسی شد که در این بررسی ارتباط مستقیم عملکردی بین سلولهای شبکیه و ناحیه جلویی مغز بدست آمد.

سسک باغی که تعداد آنها در سراسر جهان ‪ ۱۰میلیون قطعه برآورد می‌شود در شمال اروپا زادو ولد می‌کند و زمستان را در آفریقا به سر می‌آورد  

کبوتر هم از این قاعده مستثنی نیست و به همین طریق جهت یابی می کند.ولی باز هم قدرت جهت یابی به ذات و ژنهای کنترل کننده حواس آن وابسته می باشد. 

کبوتران حافظه تصویری دارند؟

سایر مطالب - آزمایش‌های جدید نشان می‌دهد کبوترها می‌توانند براساس مناظر آشنایی که پیش‌از این دیده‌اند، جهت‌یابی می‌کنند.

قابلیت جهت‌یابی در کبوتران یکی شگفت‌انگیزترین رازهای دنیای حیوانات است که رازهای سربه‌مهر فراوانی در خود نهفته دارد. دانشمندان برای درک بهتر این توانایی کبوتران، دستگاهی الکترونیکی طراحی کرده‌اند که می‌تواند فعالیت‌های مغزی و موقعیت مکانی کبوتران را در حین پرواز، همزمان اندازه‌گیری کند. شاید بهتر باشد این دستگاه را iPigeon (آی.کبوتر) نامید!

دانشمندان دانشگاه زوریخ با استفاده از این دستگاه که نورولاگر2 نام دارد، سعی دارند فعالیت مغزی کبوتران را در زمان جهت‌یابی بررسی کنند. نورولاگر در حقیقت از 2 دستگاه تشکیل شده، یک دستگاه جی.پی.اس بسیار کوچک که در پشت کبوتر نصب می‌شود و یک دستگاه الکتروکاردیوگراف سبک 2گرمی که فعالیت‌های مغزی کبوتر را به‌هنگام پرواز ثبت می‌کند. این اطلاعات در یک کارت حافظه بسیار کوچک ذخیره می‌شوند و بعد از پرواز کبوتر، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بررسی‌های اولیه اطلاعات بدست‌آمده، نشان داده است بسته به این‌که کبوترها به چه چیزی نگاه می‌کنند، چندین موج مختلف در مغز آن‌ها ایجاد می‌شود.

این تیم تحقیقاتی در اولین مرحله آزمایش‌ها، کبوتران را در فاصله 18 کیلومتری ساحل مدیترانه رها کردند. آن‌ها متوجه شدند زمانی‌که این کبوترها از روی دریا عبور می‌کردند، فعالیت مغزی آن‌ها فرکانس کم‌تری دارد، چرتکه سطح دریا اطلاعات خاصی در اختیار کبوتران قرار نمی‌دهد.

اما زمانی‌که کبوترها به مرز ساحلی دریا رسیدند، فرکانس موج‌های مغزی آن‌ها افزایش پیدا کرد. هم‌چنین زمانی‌که این کبوترها از روی مکان‌هایی مانند آزادراه‌های شهری عبور می‌کردند، فرکانس امواج مغزی آن‌ها افزایش پیدا می‌کرد که نشان می‌دهد مغز آن‌ها در هنگام دریافت اطلاعات بیش‌تر، عکس‌العمل نشان می‌دهد.

هم‌چنین زمانی که کبوتران گروهی پرواز می‌کنند، فعالیت مغزی آن‌ها در مقایسه با زمانی‌که انفرادی پرواز می‌کنند، به‌شدت کم‌تر است. یکی از مهم‌ترین دلایل این امر، این است که وقتی کبوترها گروهی پرواز می‌کنند، برای جهت‌یابی نیاز چندانی به نگاه کردن به سطح زمین ندارند و فقط با دنبال کردن مسیر پرواز دیگر کبوترها، راه خود را ادامه می‌دهند.

هم‌چنین دانشمدان متوجه شدند زمانی‌که کبوترها به زمین‌های ناهموار نگاه می‌کنند، فعالیت مغزی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند؛ زیرا آن‌ها مجبورند اطلاعات بیش‌تری را که برای جهت‌یابی نیاز دارند، پردازش کنند. در این بررسی‌ها مشخص شد فعالیت‌های مغزی کبوترها نقش مهمی در جهت‌یابی آن‌ها بازی می‌کند. بیشترین فعالیت مغزی کبوترها در زمانی ثبت شد که این کبوترها در هنگام پرواز قصد تغییر مسیر را دارند.

دورا بیرو، زیست‌شناس دانشگاه آکسفورد گفت: «نتایج این بررسی بسیار برای ما جالب توجه بود. این دستگاه پنجره‌های تازه‌ای راجع به فعالیت‌های مغزی پرندگان در هنگام جهت‌یابی در اختیار دانشمندان قرار داد».

البته این دانشمندان تحقیقات خود را به کبوتران محدود نکرده‌اند. آن‌ها اخیرا تیم تحقیقاتی مشترکی را با دانشمندان پاناما تشکیل داده‌اند تا فعالیت‌های مغزی حیوانی را به نام خرس تنبل بررسی کنند، اما در نهایت متوجه شدند فعالیت مغزی حیواناتی که دارای حرکت کندی هستند، چندان جالب نیست.

 پرندگان؛ سلامت سنج شهرها

محیط زیست - پرندگان بهترین نمونه از حیوانات برای مشخص کردن کیفیت محیط زیست، وضعیت زیستی انسان‌ها و گستردگی آلودگی‌ها به شمار می‌روند.

بدون شک در بین بسیاری از گونه‌های حیات وحش، پرندگان بهترین نمونه از حیواناتی هستند که برای مشخص کردن کیفیت محیط زیست، وضعیت زیستی انسان‌ها، گستردگی آلودگی‌ها و بالاخره بقای انسان‌ها، به شمار می‌روند. حتی در بعضی از فرهنگ‌ها و در بین بعضی ملل حضور یا عدم حضور آنها در یک محل، بیانگر رخداد فاجعه یا خیر و سلامت برای انسان‌هاست. در سال‌های اخیر نیز شاهد بوده‌ایم که هرگاه آلودگی در جایی انتشار می‌یابد مثلاً آلودگی‌های نفتی اولین شاخص آن، نشان دادن پرنده‌ای‌ آلوده و بیمار است.

متأسفانه، در بسیاری از کشورها همه ساله تعداد زیادی از پرندگان به علت آلودگی‌های محیط زیست از بین رفته و تعداد زیادی نیز در شرایط بسیار نامطلوبی به سر می‌برند.

این کاهش در شهر بزرگی مانند تهران، به خوبی و به سهولت قابل مشاهده است. در گذشته‌ای نه چندان دور، که شهر تهران از مجموعه شمس‌العماره، بازار، پامنار، منیریه، پیچ‌شمیران و دروازه دولت تشکیل می‌شد و دور و نزدیک آن پر از باغات مختلف و قنات‌هایی با آب جاری و پاک بود، سر و صدای شادمانه پرندگان زیادی از قبیل قناری‌ها، بلبل‌ها، سهره‌ها، توکاها، چکاوک‌ها و قمری‌ها شنیده می‌شد.

اکنون به جای تمام آن باغ‌ها، گلستان‌ها و آب‌های جاری، ساختمان‌های عظیم، جاده‌های پهن و اتوبان‌های همراه با اتومبیل‌های رنگارنگ و روبه تزاید، روز به روز عرصه را بر این حیوانات مظلوم تنگ‌تر کرده و آنقدر شهر پر سر و صدا و آلوده شده و آنها را بدون جا و پناه گذاشته‌ایم که تعداد زیادی از آنها از بین رفته‌اند یا از این محیط خفقان‌آور خود را دور کرده و دیگر بازنگشته‌اند.

اگر چندتایی هنوز باقی مانده‌اند، در حقیقت در حالت احتضارند و در عوض به جای آنها جمعیت روزافزونی از کلاغ‌ها و زاغی‌ها جای آنها را پر کرده و می‌رود که دیگر جایی برای پرندگان کوچک قبلی باقی نگذارند. اولین کتابچه‌ای‌ که در مورد پرندگان شهر تهران انتشار یافت، توسط شخصی انگلیسی به نام سایمون جرویس در اواسط دهه 30 بوده است.

این پرنده‌شناس، در بخش زیست‌شناسی دانشگاه تهران فعالیت می‌کرده و در آن زمان تعداد پرندگان شهر تهران و حومه را حدود 150 گونه تخمین زده است. حدود 40 سال بعد که بررسی پرندگان شهر تهران از طرف شهرداری به اینجانب واگذار شد، تعداد گونه‌هایی که در پارک‌ها و نواحی اطراف تهران مورد بررسی قرار گرفت، تنها 61 گونه مشاهده شد.

این تعداد نشان می‌دهد بیش از 60 درصد از تعداد گونه‌ها کاسته شده است. به نظر می‌رسد تحقیق در مورد شناسایی و وضعیت پرندگان در سطح شهر تهران کار ساده‌ای‌ باشد، ولی بالعکس بسیار مشکل و وقت‌گیر است چون جمعیت شهر تهران در سه دهه اخیر به نحو بی‌سابقه‌ای‌ افزایش یافته و به لحاظ شرایط نامناسب اقتصادی و خدمات در شهرها، اغلب ساکنان شهرها و روستاها، کسب و کارشان را رها کرده و ساکن تهران شده‌اند. می‌رود که ایران بشود تهران.

در نتیجه تنها فضاهای حیاتی که دارای آب و هوایی نه چندان پاک و سالم است، پارک‌ها هستند که از ساعات اولیه صبح تا اواخر شب مورد استفاده گروه‌های مختلف مردم قرار گرفته و شلوغ هستند.

در این صورت پرندگان کجا می‌توانند امنیت داشته باشند. متأسفانه ما هم به پرندگان نه از دید عطوفت بلکه از دید خصومت و تعیین مزه گوشت با آنها برخورد می‌کنیم. بعضی از آنها که دیگر جایی را در پارک‌ها امن ندیده‌اند، به پشت پنجره ساختمان‌های بلند پناه برده‌اند.

البته اگر شانس بیاورند و صاحبخانه برای مدتی که در آنجا هستند، برایشان مزاحمتی به وجود نیاورد وگرنه اجباراً از آنجا نیز گریزان شده و دور می‌شوند.

ویژگی بزرگ این دسته از حیوانات، امکان تحرک آنهاست. خوشبختانه این توانایی را دارند که لااقل از محل خطر بگریزند ولی آلودگی‌ها را چه کنند؟ به سادگی می‌توان گفت می‌میرند. در این صورت تنها گونه‌هایی باقی می‌مانند که نسبت به آلودگی‌ها تحمل بیشتری دارند. اینها همان کلاغ‌ها و زاغی‌ها هستند، از هزاران سال قبل پرندگان بسیاری در جوار انسان‌ها زندگی می‌کرده‌اند.

اکنون پس از هزاران سال که انسان از در طبیعت به، بر طبیعت درآمده، سرعت انقراض 50 برابر انقراض در حالت طبیعی شده است. . . و چنانچه وضع به همین منوال پیش رود تا 100 سال آینده سرعت انقراض به 500 برابر سرعت انقراض کنونی می‌رسد و این زمانی است که ما هنوز نمی‌دانیم به غیر از گوشت و پر آنها گونه‌های مختلف‌شان چقدر می‌توانند به ما انسان‌ها کمک و خدمت برسانند که هرگاه گونه‌ای‌ منقرض شود، دیگر هرگز انسان‌ها نمی‌توانند از نعمات و سودمندی آنها بهره‌ای ببرند.

اصلاح نژاد یعنی اصلاح ژنهای مفید.فرض کنیم دو کبوتر داریم که کاملا از نژاد وذات آنها بی اطلاعیم.از آنان جوجه کشی می کنیم.جوجه های آنها را جلد کرده واز راه دور پرواز می دهیم.حالت اول:مشاهده می شود که یکی از این جوجه ها بر می گردد.ودیگری باز نمی گردد.دوباره جوجه ای را که بازگشته به راه دورتر می بریم واینکار را تا فاصله ۱۵۰کیلومتری ادامه می دهیم(این مسافت تقریبا برای کبوترانی که در دست ما ایرانی ها است و اصلاح نژاد نشده اند کافی است)اگر جوجه فوق الذکر که حدودا ۳ماه از عمرش گذشته از این فاصله بازگشت.آنرا نگه داشته تا بالغ شود.حال در اینحالت نتیجه می گیریم:پدر و مادر این جوجه(یکی از آنها یا پدر یا مادر)دارای نژاد خوبی نیست یا حداقل ناقل ژنهایی است که از نظر جهت یابی کارایی ندارند.حالااگر می خواهید نتیجه مطلوبی بگیرید باید دو کار انجام بدهید:۱-یک کبوتر نر ویک ماده دیگر تهیه کنید(اگر از ذات آنها مطلع باشید و بدانید از چه مسافتهایی آمده اند که چه بهتر)و به ترتیب مورد قبلی عمل کنید واگر در حالت اول یکی از جوجه های آنها نیز از همان فاصله فوق الذکر بازگشت. آنوقت آنرا نگه دارید تا بالغ شود سپس آن دو جوجه را با هم جفت کنید در اینصورت احتمال اینکه جوجه های بوجود آمده ناقل ژن ناکارآمد از نظر جهت یابی باشند نصف می شود.مطمئن باشید به زحمتش می ارزد.۲-می توان نر وماده اولی را از هم جدا کرد ونر وماده اصلاح نژاد شده ای را با آنها جفت کرد.البته اگر از ذات نروماده دومی که می خریم با اطلاع باشیم بهتر است و به قول معروف دستمان جلوتر است.اگر هم مقدور نباشد با کمی زحمت بیشتر خودمان می توانیم به کبوترهای اصلاح نژاد شده ای دست پیدا کنیم.البته من مورد دوم را پیشنهاد نمی کنم چون زحمتش بیشتر است.اصلاح نژاد بحث گسترده ای دارد که بقیه آنرا در پستهای بعدی برایتان می نویسم.

بيماريهاي مشترك بين انسان و پرندگان

جهت خريد كبوتر به بهداشت پرنده فروشی و سلامت پرنده توجه کنید چون آلودگی در محیط به سادگی به پرندگان منتقل می‌شود. برای انتخاب هم باید چند فاکتور را مدنظر قرار دهید؛ ابتدا پرنده را خوب ارزيابي کنید؛ پرهای پرنده باید کاملا صاف، شفاف و براق باشد و هیچ‌گونه بریدگی یا ژولیدگی در آنها دیده نشود. به منقار و مردمک چشم‌های پرنده هم دقت کنید؛ منقار پرنده نباید حالت شوره داشته باشد و مردمک باید شفاف، سیاه و عنبیه اطراف آن نیز قابل رؤیت باشد. تورم چشم‌ها یا هر نوع تیرگی و شفاف نبودن مردمک از بیماری پرنده حکایت می‌کند. پاهای پرندگان شاخص دیگری هستند تا از سلامت پرنده مطمئن شوید؛ پاها باید کاملا کشیده و فاقد هرگونه لکه‌‌های قارچی یا هر نوع زخمی باشند. با دانستن همه این موارد می‌توانید با اطمینان بیشتری پرنده را به خانه بیاورید؛ ضمن اینکه باید از خرید پرندگان کسل، کزکرده و بی‌تحرک که چشمان نیمه‌باز، رفتار بی‌تفاوت و تنگی نفس دارند، خودداری کنید. به هر حال، لازم است برای این کار وقت و حوصله زیادی به خرج دهید

یکی از مسائل مهمی که در نگهداری از پرندگان مخصوصاْ كبوتر در محیط منزل باید حتماْ به آن توجه ویژه داشت این است که وجود اين پرندگان سبب انتقال بیماری به افراد خانواده نشود و به همین خاطر باید در مورد بیماریهای قابل انتقال از پرندگان به انسان تحقیق کنیم. عوامل بیماری زای قابل انتقال بین انسان و پرنده ممکن است از گروه باکتری ها، ‌ویروس‌ها، ‌انگل‌ها و قارچ‌ها باشند.

بيماري اورنيتوز

یکی از شناخته‌شده‌ترین بیماری های قابل انتقال از پرنده به انسان، بيماري اورنيتوز است که با وجود معروف و خطرناک بودن، ‌میزان ابتلای انسان به آن در مقایسه با تعداد بسیار زیاد پرندگان در طبیعت زیاد نیست. طیف وسیعی از پرندگان مانند بوقلمون، ‌کبوتر، ‌اردک، مرغابی و خانواده طوطی سانان مستعد ابتلا به این بیماری هستند. پرنده مبتلا علایمی مانند اسهال، ‌سرفه و ترشحات از چشم و بینی خواهد داشت. این بیماری در انسان علایم شبه‌آنفلوآنزا مانند تب بالا، ‌لرز، ‌سردرد شدید و تنفس سخت ایجاد می کند و در صورت درمان نشدن به موقع حتی می تواند به مرگ منجر شود. افراد دچار نقص سیستم ایمنی مانند مبتلایان به ویروس ایدز، ‌بیماران تحت شیمی درمانی، ‌نوزادان و کودکان زیر 5 سال، افراد مسن و افرادی که پیوند عضو انجام داده‌اند، بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند.

بیماری سل

از دیگر بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان، سل است که البته خطر انتقال عامل ایجاد سل از پرندگان به انسان نسبت به سایر حیوانات کمتر است و در صورت ابتلای انسان، معمولا درگیری موضعی گره‌های لنفاوی یا زخم عفونی موضعی نشانه آن خواهد بود.

آنفلوآنزای پرندگان

آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان، یک بیماری ویروسی و ‌واگیردار است که اگرچه بر اساس اعلام سازمان دام‌پزشکی، کشورمان عاری از این بیماری است، اما در صورت بروز نشانه‌های این بیماری در پرندگان، ‌معدوم کردن آنان در اسرع وقت لازم است. مهم‌ترین راه انتقال، مدفوع پرنده بیمار (به دلیل دفع میزان بالای ویروس در آن) و تماس مستقیم با پرنده، ‌مدفوع آن یا سطوح و اشیای آلوده به مدفوع پرنده است.

عفونت‌های قارچی

یکی از عوامل قارچی مشترک و مهم بین انسان‌ها و پرندگان، قارچی به نام کریپتوکوکوس است که به‌خصوص در مبتلایان به ایدز می تواند سبب ایجاد مننژیت‌های خطرناک و کشنده شود. این عامل بیماری زا معمولا به دلیل دمای بالای بدن پرنده، نشانه‌ خاص یا شدیدی ایجاد نمی کند و با این که بیشتر در کبوتر حایز اهمیت است، اما باید به یاد داشت که فضولات پرندگان خانگی می تواند مخزن این قارچ باشد. بنابراین به افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، توصیه می شود از نگهداری پرندگان، به‌ویژه کبوتر، پرهیز کنند.

بیماری های انگلی

انگل‌های خارجی مانند شپش‌ها هم ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند. گاهی ابتلای کودکان و خردسالان، به‌ خصوص دختربچه‌ها به شپش و رفتن آنها به مهدکودک یا مدرسه می تواند باعث ابتلای دیگران شود.

آلرژی یا حساسیت

احتمال ایجاد حساسیت به پرندگان نسبت به سایر حیوانات کمتر است، اما برخی افراد ممکن است به پر پرندگان، ‌ذرات جدا شده از پوست آنها، ‌بزاق یا مدفوع پرنده حساسیت داشته باشند و علایمی مانند سرخی پوست، ‌ترشح و سوزش چشم و بینی،وگلودردرا بروز دهند. از آنجا که مدفوع خشک پرنده می تواند به‌صورت گرد و ذرات معلق در فضا درآید و استنشاق گردد، لذا برای پیشگیری از ابتلا به آلرژی یا عود علایم، لازم است حتما مدفوع به‌صورت مستمر و منظم تمیز شود.

بیماری‏های دیگر

ژیاردیوزیس، سالمونلوزیس، ‌کلی باسیلوزیس، ‌کریپتوسپوریدیوزیس و کمپیلوباکتریوزیس را هم می توان پنج بیماری دیگری دانست که عامل ایجاد اسهال، ‌التهاب معدی روده‌ای، ‌تهوع، ‌استفراغ،وتب در انسان هستند و ممکن است از طریق پرندگان به انسان منتقل شوند.

بیماری سرماخوردگی کبوتر

عوامل ايجاد كننده بيماري: كثيف بودن جايگاه كبوتر ، نگهداري تعداد زيادي كبوتر در جايگاهي كه فضاي كافي ندارد ، نگهداري كبوتر در مسير كوران و عواملي كه سبب تضعيف سيستم ايمني مي شود . اين بيماري كمپلكسي از عوامل بيماريزا مي تواند باشد.

علائم این بیماری شامل:تب-آبريزش از بيني و چشم هاو تورم و ملتهب بودن آنها و بي اشتهايي و به خاطر تب كبوتر آب زيادي مي خورد لازم به توضيح است اين در حالت پيشرفته بيماري كه با عوامل ويروسي كمپلكس شده اتفاق مي افتد .

یکی از مهمترین علائم این بیماری تجمع ماده ای لزج در چشم وبینی و ورم چشم است.این بیماری می تواند با تضعیف سیستم ایمنی بدن پرنده موجب ایجاد امراض دیگر هم شود.ضمنا گاهی از بینی کبوتر آب قرمز یا زرد رنگی بیرون می آید که از طریق آن می توان پی به این بیماری برد.بعضا در این بیماری دیده شده که حیوان برای تنفس با مشکل مواجه است.

درمان: پودر تتراسایکلین بصورت یک گرم در یک لیتر آب به همراه مولتي ويتامين بمدت ۳ تا ۵ روز.استفاده از پماد چشمي اريترومايسين  اگر درمان فوق مفید واقع نگردید ۰.1 سی سی جنتامايسين  بمدت ۲ روز(هر روز ۰.1 سی سی) را در عضله پرنده تزریق نمایید.مي توان جهت رفع التهابات از داروي ضدالتهاب(يك نوبت 1/4 قرص دگزامتازون خوراكي) استفاده نمود.

مغز کبوترها بسیار پیچیده بوده و ازتوانایی‌های ذهنی بالایی نظیر حافظه بلند مدت قوی برخوردارند.

نتایج دو مطالعه جدید نشان می‌دهد مغز کبوترها بسیار پیچیده بوده و این پرندگان از توانایی‌های ذهنی بالایی نظیر حافظه بلند مدت قوی و قدرت تصمیم‌گیری جمعی در شرایط مختلف برخوردارند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،”دورا بیرو” محقق دانشگاه “آکسفورد” و همکارنش در یک مطالعه جدید دستگاه‌های مکان یابی ماهواره‌ای “جی‌پی‌اس” کوچک را به بدن به طور مثال هنگام انتخاب میان یک مسیر پرواز آشنا و از قبل آزموده شده و یک مسیر ناآشنا که کبوتر دیگر آن را انتخاب کرده، مورد بررسی قرار دادند.

نتایج این بررسی نشان داد زمانی که مسیرهای مورد انتخاب این دو کبوتر برای رسیدن به یک مقصد مشترک تقریبا مشابه یکدیگر باشد، آنها با یکدیگر در زمینه یک مسیر میانی به توافق می‌رسند، اما زمانی که مسیرهای مورد علاقه آنها تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشد، یک کبوتر سرانجام نقش رهبر را بر عهده گرفته و کبوتر دوم نیز مسیر مورد تایید او را طی می‌کند.

در همین مطالعه مشخص شد کبوترهایی که به صورت زوج سفر می‌کنند در مقایسه با کبوترهایی که تنهایی مسیرشان را طی می‌کنند، مسیرهای مناسب‌تری را برمی‌گزینند که این امر نشان می‌دهد پرواز جمعی توان جهت‌یابی کبوترها را تقویت می‌کند.

از سوی دیگر “جول فگوت” محقق موسسه “علوم عصب‌شناسی ادراکی مدیترانه” و همکارانش در مطالعه‌ای جداگانه حافظه کبوترها را با نمایش تصاویر رنگی برای آنها مورد سنجش قرار دادند و متوجه شدند این پرندگان دارای حافظه بلند مدت قدرتمندی هستند که به آنها امکان می‌دهد تجربیات و اطلاعات فراوانی را در زندگی روزمره به ذهن خود دو کبوتر که در حال پرواز به سوی خانه خود بودند متصل کرده و رفتار آنها را در زمان تصمیم‌گیری‌ها،

بسپارند.

آلودگی کبوتران به کنه

 این انگل ها  نیز جزو  حشرات طبقه بندی شده و دارای انواع بسیار متنوعی هستند که همگی فاقد سروآنتن حقیقی  بوده و معمولاً  با چشم غیر مسلح قابل مشاهده می باشند.اکثر آن ها دارای میزبان اختصاصی نمی باشند و به پرندگان مختلف  و حتی برخی مواقع به انسان نیز انتقال می یابند.  از جمله   این انگل ها که به انسان منتقل می شود , کنه آرگاس پرسیکوس می باشد که انسان را نیش زده و خونخواری می کند.از دیگر انواع رایج کنه ها می توان ایکسودس را نام برد که باز به انسان نیز قابل سرایت است. تقریباً  همه کنه های موجود در کبوتر خونخوار  بوده  و موجب ضعف  , بی قراری , خارش , کم خونی و بالاخره مرگ پرنده می شوند  . هم چنین این انگل  ها می توانند سایربیمار یهای عفونی را از پرنده ای به پرنده دیگر منتقل کنند   و موجب واگیری بیماری های  مختلف می شوند. جهت تشخیص بهتر است  که پرنده را در تاریکی و به کمک نور چراغ  قوه مورد معاینه قرا رداد , زیرا معمولاً  این انگل  ها  در شب تغذیه کرده و دارای فعالیت می باشند و بر روی پرنده قابل مشاهده هستند. حال اگر کنه ها را در لابلای پرهای کبوتران خود مشاهده کردیم چکار کنیم؟بهتر است کبوتران را از لانه خارج کرده و تمام سوراخهاو درزها را با گچ پر کنیم .لانه را نظافت و توسط وایتکس یا محلول ضدعفونی کننده طبق دستور بروشور آن ضدعفونی کنیم. 
برای درمان کبوتران مبتلا آنها را در آبی که تنباکو محلول در آن است آبتنی دهیم و یا پودر کپکس از داروخانه های دامپزشکی تهیه و طبق دستور بروشور و با دز مناسب حل کرده و کبوتران را در آن محلول آبتنی دهیم.در صورت مشاهده بی حالی و عوارضی مانند اسهال سریعا به دامپزشک مراجعه نمایید

علل پرريزي در كبوتران

پرریزی عملی فیزیولوژیک و طبیعی است که در طی آن کبوتر سالی یکبار در پایان تابستان ویا بهار اقدام به تعویض پرهای خود(بطور ژنتیکی)  می نماید.در کبوترهای مسابقه ای پرریزی در حدود۲۰روزطول می کشد.پرهای شکسته فقط در هنگام پرریزی تغییر می یابند.
عوامل موثر بر پرریزی: تا کنون عوامل کنترل کننده پرریزی و روش کار آنها کاملا مشخص نشده است.فقط این امر مشخص است که پرریزی و در آمدن پر ها توسط هورمونهای تیروئیدی کنترل می شوند.
عوامل خارجی موثر بر پرریزی عبارتند از:کمبود مواد غذایی-کمبود آب-افزایش شدید و طولانی دمای محیط-زخمها و همچنین بیماریها.میزان تابش نور طبیعی یا مصنوعی و مدت تابش آن تاثیر مستقیم بر پرریزی دارد.
مشکلات و اختلالات پرها:

۱-درهنگام رشد پرها کوچک و سخت بوده و رگهای خونی فراوان دارند در نتیجه به آسانی می شکنندكه علت آن  کمبود مواد غذایی است.

۲-گاهی اوفات در پرها شکافهایی دیده می شودکه باعث می گردد پر به آسانی بشکند.این عارضه در اثر آلودگی پرها به شپش-جرب و یا کنه اتفاق می افتد و باید درمان گردد.

۳-کبوترهای سالم یک ماده چرب ترشح می کنندکه از خیس شدن پرها جلوگیری کرده و آنها را جهت پرواز نرم می کند.بیماری و عدم رعایت بهداشت ترشح این ماده را تحت تاثیر قرار می دهد و در نتیجه پرها آسیب می بینند و پرواز پرنده را مشکل می سازند.

۴-سو تغذیه باعث غیر طبیعی شدن پرها و یا تغییر غیرطبیعی رنگ آنها  می گردداز جمله كمبود ويتامين هاي گروه ب مي تواند در غير طبيعي بودن پرها نقش مهمي داشته باشد.

کمبود ویتامین ها در کبوتر

کمبود ویتامین A با عوارضی نظیر چشم های اشک آلود ، ملتهب بودن پوست داخل
چشم و دهان ، اختلالات قوه بینایی و در صورت شدت آن با بروز لایه های روی چشم ها
همراه خواهد بود . رشد نابسامان جوجه ها ، دیر بهبود یافتن زخم ونطفه نداشتن از
جمله سایر علائم کمبود ویتامین A می باشد .

کمبود ویتامین B در مرحله اول روی سیستم اعصاب اثر می گذارد . حرکات غیر قابل
کنترل ، محدودیت قدرت پرواز و گرفتگی بالها و یا پاها از جمله عوارض کمبود ویتامین B
می باشد.

کمبود ویتامین C موجب حساسیت پوست داخلی مجاری دهان و تنفسی و احتمالا
تولید عفونت در آنها خواهد شد . 

کمبود ویتامین D می تواند در جوجه ها موجب بروز اختلالاتی در استخوان بندی نظیر
پاها و بالهایی غیر عادی گردد . نکته مهم برای تشکیل استخوان بندی صحیح آن است
که مقدار ویتامین D به تناسب صحیحی با کلسیم و فسفر قرار داده شود .

کمبود ویتامین E‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ موجب کمبود توانایی جنسی می گردد . این ویتامین علاوه بر بالا بردن
توانایی جسمی برای ساختن عضلات جوجه های در حال رشد بسیار حائز اهمیت
است .

کمبود ویتامین k موجب کاهش توانایی پایین آوردن غلظت خون می گردد . کمبود این
ویتامین می تواند موجب آن شود که انعقاد خون به هنگام زخم شدن به سختی میسر
شود . دانه هایی با چربی بالا نظیر شاهدانه مملو از این ویتامین است .

ارائه بیش از اندازه ویتامین های محلول در آب نظیر ویتامین C و B کمپلکس زیان آور
نیستند ، زیرا که مازاد آنها توسط ارگانها دفع می شوند . اما در مورد ویتامینهای محلول
در چربی نظیر A و D و E و ترکیب آنها باید به دقت مطابق دستور بسته دارو عمل شود .
ارائه زیاد ویتامین های محلول در چربی می تواند آثار نامطلوبی روی ارگانها داشته
باشد . ارائه زیاد ویتامین D ممکن است به مرگ پرنده منتهی گردد . تمامی ویتامین ها
را باید در یخچال نگهداری گردد. 

.