یاس تم

قالب وبلاگ رتبه ی گوگل
زندگی از نو



پرورش جوجه گوشتی بدون استفاده از آنتی بیوتیک

پرورش جوجه گوشتی بدون استفاده از آنتی بیوتیک

خلاصه مقاله: امروزه پرورش جوجه گوشتی بدون استفاده از آنتی بیوتیک مقرون به صرفه نیست.صنعتی شدن پرورش طیور اگرچه راهکارهایی از قبیل ریشه کنی بیماری ها ، امنیت زیستی و واکسیناسیون را در جهت کنترل و پیشگیری بیماری ها بکار برده است اما با محصور کردن پرندگان در یک مکان خطر انتقال بیماری ها را افزایش داده است.آنتی بیوتیک ها نیز سهم مهمی در برنامه های پیشگیری دارند.
با توجه به در معرض قرار گرفتن پرندگان به عوامل عفونی کشنده آیا می توان بدون استفاده از آنتی بیوتیک همچنان یک منبع پروتئینی ارزان قیمت داشته باشیم؟
ابزارهای متفاوتی که بتواند استفاده از آنتی بیوتیک را کاهش دهد در دست بررسی است اما هنوز به مرحله تجاری نرسیده است.
مقاومت آنتی بیوتیکی مسئله جدی دیگری است که با محدود کردن و استفاده بهتر از آنتی بیوتیک ها و آگاهی از فارماکوکنتیک داروها رفع خواهد شد.
مقدمه:
از سال ها قبل صنعت طیور نقش مهمی در تامین نیازهای تغذیه ای بشر داشته است.سال ها قبل تولید جوجه 25/2 کیلو گرم 90 روز زمان می برد، درحالیکه از سال 1999 این زمان به 41 روز کاهش یافته است.این تغییرات مستلزم اصلاح ژنتیک ، تغذیه بهتر و روش های مدیریتی کنترل بیماری ها می باشد.
صنعتی شدن پرورش طیور ، رشد مناسب ، کاهش ضریب تبدیل غذایی و کاهش فضای پرورش را به دنبال داشته است اما همین مسئله می تواند سبب انتقال سریع بیماری ها گردد.با توجه به این مسئله و این که بسیاری از عوامل عفونی در منطقه اندمیک هستند، پیشگیری به خصوص درسنین پایین تر الزامی است.
ضد کوکسیدیوزها که به جیره طیور اضافه می شود در جلوگیری از کوکسیدیوز موثر است.همچنین جهت پیشگیری از سایر عوامل عفونی مثل انتریت نکروتیک ار آنتی بیوتیک استفاده می شود.در آزمایشی جوجه ها ی گوشتی سه روزه علیه کوکسیدیوز واکسینه شدند و در طول دوره پرورش با یک جیره بدون دارو تغذیه شدند.در جوجه هایی که دارو دریافت نکرده بودند در 10 روزگی مرگ و میر به علت انتریت نکروتیک افزایش یافت.با تجویز پنی سیلین مرگ و میر کاهش یافت.در کل میزان مرگ و میر8/11 درصد بود در حالیکه در یک دوره ی 6 هفته ای انتظار 5/1-2 درصد تلفات را داریم.بنابراین با افزایش موارد انتریت نکروتیک استفاده از آنتی بیوتیک های داخل آب ضرورت می یابد.
استفاده از آنتی بیوتیک جهت پیشگیری دوز درمانی داروها را افزایش می دهد بنابراین در هنگام بیماری استفاده از دوزهای بالای آنتی بیوتیک منجر به کاهش کیفیت گوشت و ضررهای اقتصادی می شود.
راه های کاهش بیماری در پرندگان:
الف) ریشه کنی:
بیماری هایی که انتقال عمودی دارند باید ریشه کنی شوند.در حال حاضر برنامه ریشه کنی برای سالمونلا گالیناروم(s.gallinarum)، پلوروم(s.pullorum)، مایکوپلاسما گالیسپتیکوم (m.gallisepticum)و سینوویه(m.synovia) و ملاگریدیس (m.meleagridis) در نظر گرفته شده است.M.synovia بندرت در گله های تخم گذار مطرح است.گله هایی که از لحاظ این نوع سالمونلاها مثبت هستند باید حذف شوند و چون این برنامه از سال 1997 اجرا می شود هیچ مورد انسانی ناشی از آلودگی تخم مرغ به سالمونلا انتریت وجود ندارد.
ب) پیشگیری:
روش های مختلفی برای پیشگیری از بیماری ها و جود دارد از جمله کاهش بار میکروبی محیط پرورش.برای این منظور از سیستم all in_all out استفاده می کنند.یعنی پرندگان همسن در یک مکان نگهداری می شوند و در یک زمان هم برای کشتار از سالن خارج می شوند.بعد از خالی شدن سالن وسایل شسته و ضدعفونی می شوند.تعویض آبخوری و دانخوری ها ، امنیت زیستی(بیوسکوریتی) و مکانیزه کردن سیستم های تهویه و بستر مناسب می تواند در کاهش بار میکروبی سالن موثر باشد.
ج) واکسیناسیون:
آنتی بادی های مادری تنها تا 2 هفته می تواند جوجه ها را در مقابل بیماری ها محافظت کند. بیماری های ویروسی با واکسیناسیون قابل پیشگیری است.به عنوان مثال جوجه های تخم گذار در هچری علیه مارک واکسینه می شوند .همچنین علیه کوکسیدوز واکسن وجود دارد که ایمنی بالایی ایجاد می کند.با این حال در برخی بیماری ها مانند برونشیت به دلیل پدیده نوترکیبی و ایجاد سروتیپ های جدید ، واکسن راه موثری در جهت پیشگیری از بیماری نمی باشد و واکسن تنها می تواند از تلفات بالا جلوگیری کند.
د) آنتی بیوتیک:
آنتی بیوتیک در صنعت طیوربیشتر جهت پیشگیری استفاده می شود.بسیاری از جوجه ها در 18 روزگی جنینی یک دوز آنتی بیوتیک تزریقی مان ceftiofur و جنتامایسین دریافت میکنند.عامل مهم عفونت بند ناف رطوبت در طی ساعت های ائلیه پس از هچ می باشد.زمانی که بند ناف بدرستی بسته نشود و بدنبال آن با یک سطح آلوده در تمکاس قرار گیرد عفونت بند ناف شکل می گیرد. بنابراین جوجه های یکروزه جهت جلوگیری از عفونت بند ناف یک دوز آنتی بیوتیک دریافت می کنند.
در طی دوره رشد ضدکوکسیدیوز به جیره اضافه می شود که علاوه بر پیشگیری از کوکسیدیوز مشوق رشد نیز می باشد.آنتی بیوتیک virginamycin نیز مشوق رشد می باشد که در برخی مرغداری ها استفاده می شود.جهت جلوگیری از انتریت نکروتیک نیز از آنتی بیوتیک استفاده می شود.
زمانی که در سالن شروع بیماری را با علایم گوارشی و تنفسی می بینیم بدون توجه به عامل از آنتی بیوتیک از طریق آب یا غذا استفاده می کنیم.از طرفی دوز دارویی بر حسب آب مصرفی و یا خوراک روزانه کل گله محاسبه می شود، بنابراین کل گله آنتی بیوتیک دریافت می کنند.در سیتم های ریلی و nipple به ندرت پس از درمان شستشو صورت می گیرد در این صورت بعد از دوره درمانی مقداری آنتی بیوتیک از طریق آبخوری ها به جوجه ها می رسد.دوز موثر دارو توسط هر شرکت تععین می شود که برای رسیدن به درمان باید چندین روز درمان ادامه یابد.اما رسیدن به غلظت ممانعت کننده(MCI) در درمانها ی گروهی مانند دادن دارو با آب یا غذا مشکل است.
از طرفی اطلاعات راجع به فارماکوکنتیک داروها کم است،اینکه با چه دوزی، چه موقع و تا چه زمانی به دوز موثر دارو در خون می رسیم هنوز مورد بحث است.برای مثال آیا می توان با دوز بالا اما در یک دوره کوتاه به دوز موثر آنتی بیوتیک در خون برسیم؟
راه های کاهش مصرف آنتی بیوتیک:
1) یکی از راه های کاهش مصرف آنتی بیوتیک کاهش بار میکروبی در محیط پرورش می باشد.این عمل با مواد شیمیایی و پروبیوتیک ها صورت می گیرد.
در سالهای اخیر جهت کاهش باکتری های E.coli و سالمونلا در آب از مواد شیمیایی کاهش دهنده PH استفاده می کنند.متاسفانه این محصولات گران قیمت و کوتاه اثر می باشند.
استفاده از حذف رقابتی یک راه جانبی جهت کاهش استفاده ار آنتی بیوتیک ها محسوب می شود.استفاده از میکروفیلر غیر بیماریزای دستگاه گوارش (پروبیوتیک) می تواند از تکثیر عوامل پاتوژن جلوگیری کتد.
2) راه دیگر استفاده از واکسن داخل آب است که بداخل آب اسپری می شود و با عوامل پاتوژن رقابت می کند.
3) راه دیگر که هنوز در حال بررسی است، مکمل های غذایی مثل آنزیم ها، اسیدهای ارگانیک و اولیگوساکاریدهای غیر قابل هضم می باشد.برای مثال اولیگوساکاریدهای خوراکی کبد را جهت ترشح پروتئین متصل به مانوز تحریک می کند که به عوامل پاتوژن متصل می شود و سیستم ایمنی را تحریک می کند.اولیگوساکاریدها باید در یک دوز مناسب و به صورت پیوسته در جیره وجود داشته باشند اما این برنامه هنوز مطمئن نیست و هزینه های زیادی در بر دارد.
4) راه دیگر، شناسایی نقاط بحرانی انتقال عوامل بیماریزا می باشد.این عوامل می تواند از طریق کشتارگاه، هچری، انبار غلات و آب و غذا منتقل شود.بنابراین سلامت این محیط ها می تواند در کاهش بار میکروبی و در نتیجه کاهش استفاده از آنتی بیوتیک ها موثر باشد.
نتیجه:
استفاده از آنتی بیوتیک می تواند سبب مقاومت آنتی بیوتیکی در انسان ها هم شود.اگرچه انتقال مقاومت از باکتری های حیوانی به انسان کم است اما نمی توان از این مسئله براحتی گذشت.استفاده از آنتی بیوتیک در بیماری های ویروسی نا به جا است بنابراین اگر بتوان با امنیت زیستی از کمپله شدن عوامل ویروسی جلوگیری کرد، دیگر احتیاجی به استفاده از آنتی بیوتیک نخواهیم داشت.همچنین با تهیه پروفایل شیمیایی در آخر دوره پرورش می توان به عوامل خطر ساز محیط پی برد و اقدامات مدیریتی و واکسیناسیون را بر اساس آن ها تنظیم کرد.اینکه از کدام سویه ی واکسن و در چه سنی واکسیناسیون صورت گیرد بر اساس این برنامه ها تنظیم می گردد.این برنامه خطر ابتلا به بیماری ها را کاهش می دهد و به صورت غیر مستقیم می تواند مصرف آنتی بیوتیک در صنعت طیور را کاهش دهد.بیوسکوریتی یا امنیت زیستی مهم ترین عامل در کاهش بروز بیماری ها و در نتیجه کاهش مصرف آنتی بیوتیک می باشد.

  توسط   |

 

عوامل تغذیه ای موثر در بروز مشکلات پا در طیور

عوامل تغذیه ای موثر در بروز مشکلات پا در طیور

امروزه به دلیل انتخاب جوجه‌های گوشتی جهت افزایش سرعت رشد باعث شده که مشکلات مربوط به پا افزایش یابد علاوه بر عوامل ژنتیکی و سرعت رشد ترکیب جیره غذایی، مدیریت، عفونت‌ها و سموم قارچی نیز باعث بروز مشکلات پا می‌گردند یکی از رایج‌ترین این مشکلات دیسکندر و پلازیای درشت نی است. علت این عارضه نقص در کندرویست‌های در حال تکثیر در صفحه رشد است. از نظر بافت‌شناسی دیسکندر و پلازیا تجمع غضروف فاقد عروق و عمدتاً شامل کندرویست‌های در حال تقسیم است.
عوامل مؤثر در بروز مشکلات پا :
1- مواد معدنی :
مواد معدنی گروهی از مواد مغذی می‌باشند که ضرورت وجود‌ آنها در جیره طیور تشخیص داده شده است. املاح معدنی فقط 4% از وزن بدن حیوانات را تشکیل می‌دهند ولی بعلت نقشهای مختلف در واکنش‌های بیوشیمیایی بدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. مواد معدنی فاقد انرژی و پروتئین بوده ولی برای مصرف انرژی و پروتئین و نیز متابولیسم مواد غذایی در بدن طیور لازم می‌باشند. سطح نامناسب کلسیم به فسفر بر رشد و تکامل استخوانها تأثیر می‌گذارد یا کمبود هر یک از مواد معدنی فوق باعث اختلال در رشد استخوانها خواهد شد. کمبود کلسیم حتی با وجود فسفر کافی جیره باعث غیرطبیعی شدن استخوان می‌شود. افزایش غلظت کلسیم جیره غذایی درصد جذب کلسیم را کاهش می‌دهد کلسیم اضافی جیره با فسفر تولید فسفات کلسیم کرده و سبب بروز آثار کمبود فسفر می‌شود. کلسیم اضافی همچنین باعث افزایش نسبی PH دستگاه گوارش به 5/6 یا بالاتر می‌شود در این PH منگنز تشکیل یک کمپلکس غیر قابل حل را می‌دهد که قابل جذب در دستگاه گوارش نیست و همین کاهش جذب منگنز یکی از دلایل بروز پروزیس می‌باشد در ضمن روی نیز با اسید فیتیک تشکیل کمپلکس می‌دهد که برای جوجه غیر قابل دسترس می‌باشد. از طرف دیگر کلسیم در همان مکان‌های جذب روی، مس و منگنز با آنها به رقابت پرداخته و باعث کاهش جذب آنها می‌شود. میزان جذب فسفر جیره بوسیله نوع ترکیب فسفر در غذا، PH روده، سن حیوان، ویتامین D و چربی جیره، نسبت کلسیم به فسفر، سن و سویه و میزان غلظت سایر مواد معدنی نظیر کلسیم، آلومینیوم، آهن، منگنز، پتاسیم و منیزیوم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. مقادیر بالای آهن، آلومینیوم، و منیزیوم با تشکیل کمپلکس فسفاتهای نامحلول می‌تواند سبب کاهش جذب فسفر گردند. فیتات نیز فسفر را غیر قابل دسترس نموده فسفر را کاهش می‌دهد. ویتامین D در جذب فسفر نیز ایفای نقش می‌کند ویتامین D با دخالت سدیم باعث جذب فسفر در جهت خلاف گرادیان غلظت در دستگاه گوارش می‌شود.
PH حدود 5 باعث حلالیت بیشتر فسفر شده و جذب آنرا زیاد می‌کند. افزایش چربی جیره و یا عدم هضم آن سبب ایجاد صابون کلسیم که نامحلول است شده و در نتیجه جذب کلسیم کاهش پیدا می‌کند و لذا با کاهش نسبت کلسیم در مقابل فسفر جذب این عنصر کاهش می‌یابد. با افزایش سن طیور فعالیت آنزیم 25 هیدروکسی کوله کلسیفرول اهیدروکسیلاز افزایش می‌یابد این آنزیم باعث تبدیل 25 هیدروکسی کوله کلسیفرول به او 25 دی هیدروکسی کوله کاسیفرول شده که فرم فعال ویتامین D بوده و در جذب فسفر نقش دارد. تحقیقات زیادی اثر سویه طیور را بر جذب و متابولیسم کلسیم و فسفر نشان داده‌اند هرچه احتیاج به فسفر بیشتر باشد بازده جذب آن در بدن بیشتر می‌گردد و در جذب فسفر با افزایش مقدار فسفر در جیره کاهش می‌یابد. نسبت کلسیم به فسفر در جذب آنها از روده تأثیر می‌گذارد اگر این نسبت بیشتر از 2 باشد مقدار رشد کاهش می‌یابد.
علاوه بر نسبت کلسیم بر فسفر بایستی مقدار دقیق این عناصر، غلظت ویتامین D در جیره منبع و مقدار کلسیم و فسفر قابل دسترس(1) مورد توجه قرار می‌‌گیرد. چنانچه نسبت کلسیم به فسفر در جیره در حد معمول باشد نیاز به ویتامین D را کاهش خواهد داد و در صورت کمبود ویتامین D هیچ نسبت از کلسیم به فسفر قادر نیست تشکیل استخوانها را در حد کفایت تأمین نماید. نسبت کلسیم به فسفر در جیره می‌تواند با نتایج رضایت بخشی بین 1:1 تا 2:1 متغیر باشد. نسبت 5:1/2 یک نسبت مرزی بوده درحالیکه افزایش این نسبت به 3:1/3 خطرناک بوده و باعث کاهش مصرف خوراک و کاهش رشد و کاهش خاکستر استخوان می‌شود. استخوان از یک قالب آلی محکم تشکیل شده که بوسیله رسوب املاح کلسیم تقویت می‌شود.
املاح متبلوری که در ماتریس استخوان رسوب می‌کنند از کلسیم و فسفات تشکیل شده و بصورت هیدروکسی آپاتیت می‌باشند یونهای منیزیوم، پتاسیم، سدیم و کربنات نیز درمیان املاح استخوانی وجود دارند که جذب سطوح کریستالهای هیدروکسی آپاتیت می‌شوند هورمون پاراتورمون موجب جذب املاح کلسیم از استخوانها و در نتیجه هیپرکلسیمی در مایع خارج سلولی می‌شود ویتامین D نیز اعمال مهمی در جذب استخوان و تشکیل استخوان دارد. تجویز مقدار زیاد ویتامین D موجب جذب استخوان می‌شود. همچنین در نبود ویتامین D اثر هورمون پاراتومون در جذب استخوان شدیداً کاهش می‌یابد. تحقیقات نشان داده که افزایش نسبت کلسیم به فسفر قابل استفاده جیره موجب افزایش مقدار کلسیم در استخوان درشت نی شده مقدار ذخیره فسفر را در استخوان کاهش می‌دهد. درحالیکه محدود کردن نسبت کلسیم به فسفر قابل استفاده در جیره باعث بالارفتن مقدار فسفر در استخوان و کاهش نسبت کلسیم به فسفر در استخوان درشت نی گردید. تحقیقات نشان داده که در پرندگانی که از جیره حاوی کلسیم بالا تغذیه کردند. خاکستر ساق پا پایین‌تر و نسبت کلیسم به فسفر بالاتر بود اما با افزایش فسفر جیره تا سطح 5/8 گرم در کیلوگرم جیره خاکستر ساق پا افزایش یافته و نسبت کلسیم به فسفر نیز افزایش یافت. افزودن ویتامین D به جیره باعث افزایش معنی‌دار نسبت کلسیم به فسفر ساق پا در ران گردید.
معمولاً اولین علامت کمبود فسفر کاهش آن در پلاسما است. در هنگام کمبود فسفر کلسیم خون و آنزیم فسفاتاز در پلاسما افزایش می‌یابد. به تدریج ذخیره و ابقاء کلسیم در استخوانها کاهش و سبب عارضه‌ای بنام نرمی استخوان می‌شود همچنین در حالت بیماری نرمی استخوان ذخیره و ابقاء کلسیم و فسفر به مقدار کافی در غضروفها نبوده و یا بعلت کمبود در جیره غذایی مقدار قابل توجهی از این دو عنصر از استخوانها برداشت می‌شوند. علائم نرمی استخوان عموماً عبارتند از تورم و شکنندگی مفاصل، بزرگ شدن انتهای استخوانها، وجود برجستگیهای مهره مانند برجستگی بر سطح قدامی دنده‌ها خشکی پاها می‌باشد چنانچه سندرم نرمی استخوان در اثر تغییر شکل در ساختمان طبیعی استخوان حادث می‌شود. پوکی استخوان (استئومالسیا) عارضه‌ای است که در حیوانات بالغ در اثر کمبود کلسیم و فسفر رخ می‌دهد. در پرندگان بالغ در صورت عدم جبران کلسیم و فسفر برداشت شده از استخوانها این بخش ضعیف و شکننده می‌شود و تحت فشار وزن بدن ممکن است به طور ناگهانی شکنندگی استخوان عارض گردد. در اثر کمبود فسفر، سرعت افزایش وزن، مصرف غذا و خاکستر استخوان کاهش می‌یابد و ضریب تبدیل غذائی افزایش می‌یابد. همچنین کمبود روی تشکیل استخوان را متوقف کرده و با کاهش تقسیم و تکثیر سلول‌های غضروف در صفحه رشد همراه است. آلکالین فسفاتاز استخوان و تراکم استخوان هم کاهش می‌یابد. اگر جوجه‌ها با جیره‌هایی که از نظر روی کمبود دارند تغذیه شوند اختلالی شبیه پروزیس را از خود نشان می‌دهند. تشکیل «کمپلکس روی» یا «فیتات» یک ترکیب نامحلول و غیر قابل جذب را بوجود می‌آورد. تورم عمومی مفاصل نیز از علائم کمبود روی می‌باشد البته اگر میزان روی جیره غذایی نیز زیاد باشد مانع از جذب املاح معدنی بویژه کلسیم می‌شود.
مس: برای تشکیل طبیعی استخوان از راه تقویت کردن کل ساختمان کلاژن استخوان مورد نیاز است.
منگنز: برای تشکیل سولفات کندروتین که از موکوپلی ساکاریدهای ماتریکس الی استخوان می‌باشد ضروری است در اثر کمبود منگنز عارضه پروزیس دیده می‌شود. اثر کلسیم و فسفر در جیره غذایی بیش از اندازه باشد از جذب منگنز جلوگیری می‌کند همچنین زیادی منگنز در جیره باعث تورم مفصل خرگوشی و کوتاه شدن استخوان‌های طویل می‌باشد.
2- اسیدوز متابولیکی ناشی از رشد سریع :
رشد سریع سبب اسیدوز متابولیکی احتمالاً به خاطر افزایش تولید محصولات فرعی متابولیکی مثل اسیدلاکتیک و دی‌اکسیدکربن می‌شود. طیور برای تعادل اسید و باز بدن له‌له می‌زنند تا با از دست دادن بیشتر دی‌اکسیدکربن اسیدیته خون را کاهش می‌دهند به عبارت دیگر اسیدیته خون را به سمت قلیایی شدن پیش‌می‌برند.
3- پروتئین و اسید آمینه جیره :
اگر جیره غذایی حاوی پروتئین زیاد باشد در متابولیسم اسید فولیک ایجاد اختلال کرده و از این راه باعث افزایش ناهنجاری‌های پا می‌شود. در کمبود اسید فولیک استخوان‌های درشت نی کوتاه و خمیده شده و مفصل خرگوشی بزرگ می‌شود و در موارد خیلی شدید لغزش وترها را به همراه دارد.
4- توازن الکترولیتی :
در اثر عدم تعادل الکترولیتها دیسکندروپلازیای درشت نی (TD) ایجاد می‌شود اگر نسبت Na+K-CL 250 میلی اکی والان نباشد بسته به میزان تفاوت اسیدوز یا آلکالوز ایجاد می‌شود که هر دو بر روی استخوان تأثیر منفی دارد. مقدار زیاد CL نیز ممکن است سبب افزایش دیسکندروپلازیای درشت نی گردد. با جایگزین نمودن بی‌کربنات سدیم به جای بخشی از نمک طعام جیره می‌توان دیسکندروپلازیای درشت نی را کاهش داد.
5- سموم :
سموم قارچی در غذا می‌توانند میزان TD را افزایش دهند. به نظر می‌رسد کبالت و سموم قارچی مانع از دسترسی و 25 دی هیدروکسی کوله کلسیفرول شوند. همچنین زیر النون با ویتامین D3 ترکیب می‌شوند و سبب کمبود این ویتامین و در نتیجه سبب مشکلات اسکلتی می‌شود.
6- ویتامین‌ها :
کمبود ویتامین A موجب کاهش ذخیره شدن کلسیم و توقف در رشد استخوانها و غضروفها می‌شود. ویتامین A برای فعالیت طبیعی استئوبلاست و استئوکلاست ضروری است. این ویتامین جذب روده‌ای روی را افزایش می‌دهد. مقدار زیاد ویتامین A نیز منجر به کاهش استحکام استخوان و شکستگی خود‌به‌خودی استخوان و نازک شدن قشر استخوان می‌شود.
ویتامین B2 : کمبود آن باعث فلجی و پیچیدگی پنجه پا می‌شود.
بیوتین: کمبود بیوتین باعث بروز تغییر شکل ساق پا و یا پروزیس می‌شود و همچنین کمبود آن باعث تورم پوست پا ولنگش می‌شود.
اسید پانتونتیک: کمبود آن باعث ایجاد پروزیس و ترک پا می‌شود.
نیاسین: کمبود نیاسین باعث بزرگ شدن مفصل خرگوشی و زخم کف پا می‌شود.
کولین: کبود کولین باعث بروزپروزیس می‌شود همچنین زیادی کولین جذب ویتامین D را کاهش داده و باعث بروز مشکلات پا می‌شود.
ویتامین C : در ساخته شدن ماتریکس استخوان و ایجاد متابولیت فعال ویتامین D نقش دارد ساخته شدن ماتریکس در اثر کمبود ویتامین C دچار وقفه شده و کلسیم و فسفر نمی‌توانند در آن ذخیره شوند.
علاوه بر آنها پلت کردن غذا باعث ازبین‌رفتن برخی از ویتامین‌ها از قبیل اسید فولیک می‌شود و کمبود اسید فولیک نیز باعث بروز عوارض استخوانی می‌شود. همچنین به نظر می‌رسد که با انجام برنامه‌های محدودیت غذایی در سنین اولیه و برنامه نوری متناوب توسعه استخوان را ادامه داد. بنابراین طیور قادر خواهند بود که با اسکلت قویتر افزایش وزن زیاد تحمل کنند بدون آنکه وزن نهایی بدن تحت تأثیر قرار گیرد. در تحقیقی که انجام گرفت مشاهده شد که جوجه‌هایی که تحت محدودیت قرار نگرفته‌اند بیشتر از جوجه‌های تحت محدودیت (یک روز درمیان) استراحت کردند. فقدان فعالیت در شیوع اختلالات پا سهیم است همچنین برنامه‌های نوری متناوب به خاطر افزایش فعالیت جوجه‌ها سبب کاهش اختلالات پا می‌شود تولید آندروژن در اثر تحریک نوری ممکن است سبب خاتمه زود هنگام صفحه اپی‌فیزیال یا رشد استخوانهای طویل شود و بنابراین سبب افزایش تحمل استخوان شود البته انسداد عروق خونی نیز می‌تواند یکی از دلایل بروز دیسکندرو پلازیا باشد.

  توسط   |

 

راهنمای مدیریت پرورش جوجه گوشتی (نژاد آرین) 2

راهنمای مدیریت پرورش جوجه گوشتی (نژاد آرین) 2

بهداشت و پیشگیری از بیماریها



انتخاب محل مرغداری:
محل مزارع گوشتی باید به نحوی انتخاب شود که در اطراف آن تراکم واحدهای مرغداری کم باشد. این مطلب نه فقط در مورد مزارع مرغداری بلکه در مورد مراکز جوجه کشی، کارخانه‌های ساخت دان، کشتارگاهها و دیگر اماکنی که بنحوی در ارتباط با این فعالیت می‌باشند نیز صادق است.
به درستی نمی‌توان فاصله ای مناسب و مطمئن جهت احداث واحدهای مختلف مرغداری پیشنهاد نمود، چون بعضی از بیماریها مثل نیوکاسل و برونشیت از مسافتهای بسیار دور و از طریق هوا به راحتی از یک واحد به واحدی دیگر منتقل می شوند. بعضی از عوامل بیماریزا نیز مثل MG از طریق تماس مستقیم وتوسط انسان و یا مواد مختلف منتقل می‌شوند. معذالک حداقل فاصله پیشنهادی دو کیلومتر می‌باشد. اقداماتی از قبیل نصب توری (حصارکشی)، درختکاری و دیوارکشی می‌تواند از عبور و مرور بی رویه و بی‌اجازه افراد و یا حیوانات جلوگیری نماید.
لازم به ذکر است که سازمان دامپزشکی کشور در مورد تعیین فاصله مرغداریها دارای ضوابط و آئین نامه‌های خاصی است که قبل از تأسیس هر واحد مرغداری بایستی استعلام شود.


اقدامات بهداشتی:
با توجه به اینکه انسان یکی از عوامل مهم انتقال بسیاری از بیماریها می‌باشد میتوان به منظور کاهش این امکان، اقداماتی از قبیل تعویض اجباری کفشها، لباس و شستن دستها، بهنگام ورود افراد به مزرعه را مد نظر قرار داد. مخصوصاً باید توجه داشت این گونه اقدامات بهداشتی در مورد افرادی که بسته به شغلشان به مزارع مختلف رفت و آمد می‌کنند حتماً انجام شــود‌. (مانند دامپزشکان و کارکنان امور خدماتی)
برای کارکنان مرغداریها، نگهداری انواع طیور و پرندگان در منزل اکیداً ممنوع است. این افراد باید از رفت و آمد به سایر مرغداریها نیز پرهیز نمایند. در صورتیکه اینگونه کنترلها ممکن نباشد می‌توان اقدامات بهداشتی را با شدت بیشتری به مرحله اجرا در آورد. مثلاً باید کلیه افراد را قبل از ورود به مزرعه ملزم به استحمام و تعویض لباس نمود. انواع وسایط نقلیه و دیگر تجهیزات که به مزارع مختلف رفت و آمد می‌کنند نیز از عوامل دیگر انتقال بیماریها می باشند که قبل از ورود به مرغداری، باید ضدعفونی شوند.

آشیانه ها باید بنحوی طراحی و عایق بندی شوند که هیچگونه پرنده و یا جانوری (سگ، گربه...) امکان ورود نداشته باشد. در این مورد حتی حشرات و دیگر جانوران موذی هم خطر بسیار جدی محسوب می‌شوند.


از نظر بهداشتی معدوم نمودن تلفات در مزرعه با روش مناسب بسیار با اهمیت است. برای از بین بردن تلفات بهترین روش نصب کوره لاشه سوز و یا سیستمی است که بتوان در آن لاشه‌ها و تلفات را بخوبی سوزاند.


برای حفظ موازین بهداشتی بهترین شیوه نگهداری گله استفاده از روش تک سنی است. اگر نگهداری یک سن گله در مزرعه امکان‌پذیر نباشد، باید آشیانه‌ها نسبت به هم فاصله‌ای مناسب داشته باشند و هر گروه سنی را در یک آشیانه جدا نگهداری نمود.
استفاده از بستر مناسب و عاری از هر گونه آلودگی به قارچ و کپک در آشیانه از موارد بسیار مهم و قابل توجه می‌باشد.
کارکنان هر آشیانه می‌بایستی از رفت و آمد به آشیانه‌های دیگر خودداری نموده و ضمناً از نقل و انتقال وسایل و تجهیزات نیز جلوگیری شود.
بعد از پایان هر دوره پرورش، کود موجود در آشیانه را بطور کامل خارج نموده و نسبت به شستشوی آشیانه، تجهیزات و وسایل با آب فراوان و مواد پاک کننده اقدام گردد. در طی مراحل مختلف ضدعفونی سعی گردد از تجهیزات ایمنی از قبیل ماسک استفاده شود.


قرنطینه:
بهترین روش قرنطینه، استحمام همراه با تعویض لباس و کفش در بدو ورود به مزرعه می‌باشد. در محل قرنطینه حتما باید دو قسمت که اصطلاحا آنها را آلوده (قبل از استحمام و تعویض لباس و کفش) و غیر آلوده (بعد از استحمام وتعویض لباس و کفش) می‌نامیم، وجود داشته باشد. این دو قسمت باید کاملاً و بنحو مشخصی از هم جدا باشند. برای این منظور میتوان از تخته‌های چوبی بصورت دیواره‌های کوتاه در عرض اتاق استفاده نمود تا افراد برای عبور از بخش آلوده به غیر آلوده مجبور به عبور از روی آن باشند.
تعویض کفش باید بطور جدی مورد توجه قرار گیرد. این امر بخصوص از نظر کنترل بیماری کوکسیدیوز و همچنین جلوگیری از انتقال اُاُسیت‌ها (Oocyst) بسیار مهم است.
توصیه می شود که جهت ورود به آشیانه بجز تعویض کفش از روپوش وکلاه نیز استفاده شود.
یکی از نکات بسیار مهم در طراحی قرنطینه قرار دادن حوضچه و یا تشت محتوی آب کاملاً تمیز و ضدعفونی کننده مناسب در محل درب ورودی می‌باشد. بهتر است که حوضچه یا تشت را در نقطه‌ای قرارداد که افراد به راحتی به آن دسترسی داشته و قبل از ورود به اتاق قرنطینه ملزم به عبور از آن باشند. در این مورد توصیه می‌شود که حوضچه کوچک بتونی در محل ورودی درب اتاق قرنطینه ساخته شود.
نصب دستشوئی و شیر آب به‌ همراه صابون ضدعفونی کننده به نحوی که افراد قبل از ورود به اتاق قرنطینه یا اتاق سرویس دستهای خود را بشویند.
قرار دادن کفش یا چکمه مخصوص جهت ورود به آشیانه که قبلاً شسته و ضدعفونی شده باشد الزامی است.
بمنظور جلوگیری از هر گونه اشتباه می توان کفش یا چکمه مخصوص آشیانه را با رنگی متفاوت و یا علامتی واضح مشخص نمود.
برای نگهداری لباسهای کار داخل آشیانه که الزاما تمیز و ضدعفونی شده هستند باید از کمدهای مناسب استفاده نمود.

واکسیناسیون:
واکسیناسیون در گله بایستی طبق یک برنامه مدون صورت گیرد باید توجه داشت که یک برنامه واکسیناسیون مناسب بر اساس واکسیناسیون گله مرغ مادر و چگونگی شیوع بیماریها در محل متغیر می‌باشد، بنابر این نمی‌توان برنامه عمومی و مشخصی را پیشنهاد نمود. در این مورد می‌توان با کسب اطلاع از وضعیت گله مادر و همچنین مشاوره با دامپزشک اقدام به تهیه برنامه واکسیناسیون نمود.

نکات قابل توجه در مورد واکسیناسیون:

در زمان واکسیناسیون باید گله از نظر سلامتی در شرایط مطلوب باشد.
کلیه آمار و اطلاعات هر واکسیناسیون باید ثبت شود مثل تاریخ، نوع واکسن، تعداد، شماره سریال واکسن، روش واکسیناسیون.
افزایش درجه حرارت آشیانه به میزان 1 تا 2 درجه در واکسن های آشامیدنی و بالعکس در واکسن های قطره ای و تزریقی
اطمینان از یکنواختی دریافت واکسن در گله و رعایت (دُز) واکسن
استفاده از مولتی ویتامین + الکترولیت


دارو:
بطور کلی استفاده از آنتی بیوتیکها و دیگر داروها بمنظور جلوگیری از مقاوم شدن عوامل بیماریزا در برابر آنها، باید تا حدامکان محدود شود. با رعایت کردن این امر در صورت بروز بیماری و ضرورت مصرف دارو نتیجه بهتری در جهت کنترل بیماری بدست خواهد آمد.
باید توجه داشت که مصرف بی رویه آنتی بیوتیکها باعث تجمع آنها در گوشت تولیدی شده و مخاطراتی برای مصرف کننده بدنبال خواهد داشت. بدیهی است مصرف بی‌رویه داروها باعث افزایش هزینه‌های تولید نیز خواهد شد.

چنانچه ناگزیر به مصرف دارو هستید باید موارد زیر مورد توجه دقیق قرار گیرد:


اطمینان از انتخاب داروی صحیح.
اطمینان از مقدار صحیح داروی مصرفی.
اطمینان از زمان صحیح مصرف دارو.
اجتناب از تغییرات در طرز عمل، نحوه اجرا و قطع نا بهنگام.


کنترل سلامت گله:
بمنظور بررسی وضعیت سلامت گله و مشاهده رفتار و حرکات آنها و همچنین برای مشخص نمودن میزان مصونیت و ایمنیت در گله انجام آزمایشات سرمی بسیار مهم و ضروری است.


نکات مهم در تعیین وضعیت سلامت گله:
تغییرات ناگهانی در رفتار گله و یا تغییر در مقدار مصرف آب و غذا می‌تواند نتیجه بروز یک بیماری باشد.
میزان تلفات گله و همچنین روند تغییرات آن باید به دقت تحت نظر باشد. لازم است آمار و ارقام مربوط به تلفات بطور جداگانه برای هر آشیانه ثبت شود.
کالبد گشائی تلفات باید همواره انجام شده و نتایج آن ثبت گردد.
نمونه گیری خون و انجام تستهای مربوط به آن می‌تواند نتایج واکسیناسیونها و همچنین وجود بیماری در گله را بخوبی نشان دهد.



تغذیـــه


برای رسیدن به رشد سریع همیشه باید دان در دسترس جوجه‌های گوشتی قرار گیرد. با توجه به این امر بطور آزاد تغذیه می‌گردند. بخش قابل ملاحظه‌ای از هزینه‌ها در پرورش طیور گوشتی مربوط به هزینه خوراک می‌باشد، به همین دلیل کارآیی خوراک (ضریب تبدیل) نقش عمده‌ای در هزینه‌های تولید دارد. باید توجه داشت فقط با فرمولهای مناسب غذایی و استفاده از مواد مرغوب می‌توان به حداکثر بهره‌دهی خوراک در گله دست یافت.
با توجه به متغیر بودن کیفیت مواد اولیه خوراک همواره از میزان این تغییرات از طریق ارسال نمونه به آزمایشگاه اطلاع حاصل گردد. بدیهی است تنظیم فرمول جیره غذایی می‌بایست با توجه به کیفیت مواد اولیه خوراک صورت گیرد در غیر اینصورت نمی‌توان جیره متعادلی را از لحاظ میزان مواد مغذی تنظیم و تهیه نموده و در اختیار گله قرار داد. در چنین حالتی اگر مواد مغذی بیشتر از نیاز در خوراک باشد، علاوه بر افزایش فشار متابولیکی بر جوجه، در واقع یک نوع دور ریختن سرمایه نیز محسوب می‌گردد از طرف دیگر بدیهی است کمبود مواد مغذی در خوراک باعث کاهش رشد و عملکرد گله می‌گردد. در ضمن مقاومت گله بسته به نوع و میزان کمبود مواد مغذی ، نسبت به عوامل محیطی استرس‌زا و بیماریزا کمتر می‌شود. توصیه می‌شود در این زمینه از مشاورت متخصصین تغذیه استفاده شود.
به منظور استفاده بهینه از مواد غذایی در جیره پیشنهاد می‌شود که در سه هفته اول دان به صورت پلت خرد شده (کرامبل Crumble) و پس از آن به صورت پلت (Pellet) با قطر چهار میلیمتر استفاده شود. پلت نمودن دان کیفیت و ارزش غذایی آن را 2 تا 3 درصد افزایش می‌دهد، به عبارت دیگر با مصرف دان پلت گله زودتر به وزن مورد نظر خواهد رسید. پلت شدن دان باعث کاهش ریخت و پاش و ضایع شدن آن می‌گردد (بطور مثال در آبخوریها). پلت نمودن دان بار میکروبی آن را کاهش داده و شرایط میکروبیولوژیکی بهتری در خوراک فراهم می‌گردد.

از اقدامات ضروری در تغذیه طیور، ثبت اطلاعات مربوط به مصرف دان می‌باشد. این کار از طریق وزن کردن دان مصرفی قابل اجرا است.

بعنوان یک قاعده کلی پائین آمدن اشتها در گله که نتیجه آن کاهش مصرف دان می‌باشد، به عوامل زیر بستگی دارد:
بروز بیماری
ضعف مدیریت
تغذیه نامطلوب از نظر کمی وکیفی
عدم کنترل مناسب عوامل محیطی

دانخوریهای ناودانی دستی:
در این قبیل دانخوریها مقدار ریخت و پاش دان توسط جوجه‌ها بیشتر می‌باشد، خصوصا اگر مقدار زیادتری دان در آنها ریخته شودکه متعاقبا از لبه دانخوری بیرون خواهد ریخت. استفاده از دانخوریهای مناسبتر از قبیل دانخوری سطلی آویز با توجه به صرفه‌جویی که در ریخت و پاش دان می‌شود، کاملا توجیه اقتصادی دارد.


نگهداری دان:
روش مناسب برای نگهداری دان استفاده از مخزن برای هر آشیانه می‌باشد. ظرفیت این مخزن باید به اندازه‌ای باشد که بتوان برای حداکثر تا یک هفته دان مورد نیاز آشیانه را در آن ذخیره نمود. مخزن مربوطه باید به راحتی قابل بازدید و شستشو باشد. جهت حمل دان داشتن وسیله نقلیه مخصوص برای هر واحد مرغداری توصیه می‌شود. اگر دان در کیسه نگهداری و حمل می‌شود باید محل مناسبی را برای آن در نظر گرفت. کیسه‌های دان را به دلیل امکان جذب رطوبت نباید مستقیماً بر روی زمین قرار داد و حتی الامکان باید دور از دسترس جانوران موذی قرار گیرد.

میزان نیاز به مواد مغذی:
نیاز به مواد مغذی با توجه به شرایط آب و هوائی و سن گله متفاوت می‌باشد. بنابراین وظیفه متخصص تغذیه این است که فرمول دان را بگونه‌ای تنظیم نماید که تحت هر شرایط، مواد مغذی مورد نیاز به طور کامل در اختیار گله قرار گیرد. برای این امر در وهله اول باید اطلاع کافی از کیفیت مواد اولیه و میزان مواد مغذی در آنها در دست باشد، سپس با توجه به میزان احتیاج گله به مواد مغذی، بهای مواد اولیه و قیمت تمام شده محصول نهائی (گوشت مرغ) نسبت به تنظیم فرمول خوراک اقدام نمود.

در این راهنما برای این منظور دو سطح تراکم مواد مغذی (تراکم زیاد و کم) پیشنهاد شده است که می توان با توجه به موارد ذکر شده در بالا از ارقام آنها در جهت تنظیم فرمول مناسب دان استفاده نمود.

توصیه هایی در مورد خوراک دادن:
دسترسی به غذا در ساعات اولیه ورود جوجه برای رسیدن به رشد مطلوب ، مهم است. عدم دسترسی به مواد مغذی، مانع از پاسخ مناسب سیستم ایمنی به واکسیناسیون می گردد و نهایتاً در میزان مقاومت بدن نسبت به بیماری ها در تمام طول زندگی تأ ثیر می گذارد، به همین دلیل توصیه می شود که از دان کامل استفاده گردد و با اتخاذ روش های مناسب و برنامه صحیح در نوبتهای توزیع دان و چگونگی کار دقت کافی جهت تحریک اشتهای جوجه ها بعمل آید.

  توسط   |

 

روشهای کنترل پرندگان وحشی در مزارع پرورش طیور .

روشهای کنترل پرندگان وحشی در مزارع پرورش طیور .

نام مقاله :

روشهای کنترل پرندگان وحشی در مزارع پرورش طیور .



تهیه ،
منصور سعادتمند



تاریخ :آذر۱۳۸۹







مقدمه :

مبارزه با پرندگان وحشی و همچنین آفات از مهمترین مراحل برنامه های امنیت زیستی در مزارع پرورش طیور میباشد . از سوی دیگر نحوه مبارزه با هریک از موجودات متفاوت بوده و نیاز به مهارت های خاص دارند . از این رو بر آن شدیم تا طی مجموعه مقالاتی شما را با این موجودات آشنا نموده و نحوه مبارزه با آنها را با ارائه راهکارهایی ذکر کنیم . در این شماره به بررسی دو گونه پرنده که مشکلات عدیده ایی را در مزارع مرغداری پدید می آورند پرداخته شده است .



توصیف :

کبوتران بالغ تقریبا به اندازه کلاغها میباشند . این پرندگان رنگهای مختلفی داشته و رنگ آنها از سفید تا خاکستری نزدیک به سیاه تغییر پیدا می کند . رنگ پرهای سر این پرندگان اغلب خاکستری تیره و در تضاد با سایر قسمتهای بدن آنها میباشد . این پرندگان در هر دوره بین 1 تا 2 تخم می گذارند . تخمها حدود روز هجدهم هچ شده و پرندگان جوان آشیانه خود را در 4 تا 6 هفتگی ترک میکنند .

گنجشکها اندازه کوچکتری داشته و 14 تا 16 سانتی متر طول دارند . گنجشکهای نر بالغ ، گردنی سیاه رنگ داشته و سینه های بزرگتری دارند . این دسته از گنجشکها ، دارای تاجهای خاکستری رنگ بوده و خط باریک خرمایی رنگی از اطراف چشم های آنها شروع شده و هرچه این خط به سمت پشت سر آنها میرود پهن تر میشود .

گنجشکهای ماده بالغ گردن سیاه رنگ نداشته و رنگ سر آنها خاکستری مایل به قهوه ایی میباشد . این پرندگان درخشش سیاه رنگی نیز در پشت خود دارند . گنجشکها در هر دوره تخمگذاری ، بین 4 تا 5 تخم میگذارند که 11 روز هچ آنها بطول می انجامد . پرندگان جوان نیز پس از حدود دو هفته آشیانه را ترک می کنند . این پرندگان در هر سال 2 تا 5 جوجه را پرورش میدهند .



علاقه مندیها :

کبوتران و گنجشکها قادر به ساخت لانه در تمامی نقاط میباشند . این پرندگان قادر هستند که آشیانه خود را در باریکترین لبه ها ساخته و در آن زندگی کنند . هر دو گونه ذکر شده از مواد مختلفی مانند غلات ، غذای حیوانات ، زباله ها و حشرات تغذیه میکنند و در فضولات نیز بدنبال مواد هضم نشده میگردند . گنجشکها سبب بروز خسارت فراوانی بر روی سطوح سخت عایق ها در خلال جمع آوری مواد برای آشیانه ها ، بازکردن منافذی برای ورود به ساختمانها و یا جستجو برای حشرات میشوند .



بیماریها و انگلهای مرتبط :

پرندگان وحشی از ناقلها و همچنین میزبانان بیماریهای مختلفی محسوب میشوند . نقش آنها در بروز آنفلوآنزای پرندگان نیز به اثبات رسیده است . این پرندگان در بروز بیماریهای مختلفی چون :

ý NewCastle Disease .

ý Mycoplasma Gallisepticum .

ý Fowl Cholera .

ý Salmonela .

ý Psuedotuberculosis .

و سایر بیماریها نقش دارند . این پرندگان همچنین میزبان :

ý Northern Fowl Mites .

ý Chicken Mites .

ý Bird Lice .

و سایر انگلهای خارجی که پرندگان را دچار میکنند ، میباشند .



روشهای کنترل :

1 . ایجاد مانع و همچنین ممانعت از ورود پرندگان وحشی به مزارع پرورش طیور ، موثرترین روش برای جلوگیری از آشیانه سازی این پرندگان میباشد .

2 . استفاده از توریهای فلزی یا پلاستیکی ( 1.35 سانتی متر یا کمتر ) برای جلوگیری از ورود این پرندگان به حفره ها و همچنین دستیابی آنها به سطوح بالا ، موثر میباشند .

3 . نصب حفاظهای مناسب در بلندی ها و سطوح خارجی سالنهای پرورش طیور میتوانند از ورود کبوترها به این سالنها جلوگیری نمایند.

4 . همچنین تعبیه درهایی که از بالا و پائین به خوبی پوشیده باشند ، از ورود این پرندگان به سالنهای پرورش طیور جلوگیری می کند .

5 . با استفاده از سیمهای خاردار و همچنین وسایل مشابه ، میتوان از نشستن این پرندگان بر روی سطوح مختلف جلوگیری کرد .

6 . بکار بردن مواد چسبناک و همچنین محلولهای AviCide در محلهای مختلف میتوانند تاثیر زیادی داشته باشند . اما این مواد را هر چند وقت یکبار بایستی تعویض نمود . علت آن نیز پوشیده شدن این مواد با گرد و غبار میباشد .

7 . در برخی از مجموعه ها نیز استفاده از دود دادن میتواند سبب دور شدن این پرندگان از مزرعه پرورش شوند .

8 . تیراندازی نیز از روشهایی است که در شرایط خاص قابل استفاده است .



نتیجه گیری :

در نهایت این نکته را متذکر میشویم که کبوترها و گنجشکها گونه های حفاظت شده نیستند ، اما نقش آنها در اکوسیستم و حیات وحش غیرقابل انکار است . بنابراین نابودی این پرندگان در جهت دورسازی آنها از مزارع پرورش طیور را بایستی در آخرین مرحله قرار داده و در شرایط خاص بکار برد .



منبع :

American Egg And Poultry Association .

  توسط   |

 

مديريت بيماري تورم پوست قانقاريايي در طيور

مديريت بيماري تورم پوست قانقاريايي در طيور

درماتيت گانگرنوز (1 ) عفونت كلستريديايي كشنده است كه بطور اوليه جوجه هاي جوان (3-7 هفته) با رشد سريع را مبتلا مي نمايد و علائم آن شامل وقوع ناگهاني، افزايش تلفات و بروز جراحات چركي، گازدار و همراه با خونريزي در پوست، بافتهاي زيرجلدي و عضلات مي باشد. اين بيماري همچنين به نامهاي" درماتيت نكروتيك ، “ درماتيت كلستريديايي، “ درماتيت عفوني ، “ سلوليت گانگرنوز" ، "درماتوميوزيت گانگرنوز " و " ادم بدخيم پرندگان " ناميده شده است. بيماري براي اولين بار بوسيله نيمان( 2 )در سال 1930 در ماكيان شرح داده شده است . از آن زمان به بعد موارد زيادي در نيمچه هاي گوشتي و تخمگذار و همچنين بوقلمونها گزارش شده است.



سه عامل شناخته شده براي اين بيماري وجود دارد كه شامل كلستريديوم سپتيكوم( 3 ) كلستريديوم پرفرنجنس تيپ A (4 ) و استافيلوكوكوس اورئوس(5 ) مي باشد. هر كدام از اين عوامل به تنهايي و يا همراه با يكديگر اغلب از نواحي مبتلا در پيكر پرندگان تلف شده از بيماري جدا مي شوند.



تمامي اين باكتريها داراي يك وجه مشترك بوده و آن اين است كه همگي باكتريهاي گرم مثبت هستند و بنابراين پاسخ مناسبي با درمان بوسيله پني سيلين و تتراسيكلين مشاهده شده است. همچنين جهت پيشگيري از بيماري آنتي بيوتيكهاي مختلفي كه داراي طيف اثر برروي باكتريهاي گرم مثبت هستند مانند ويرجينيامايسين، لينكومايسين و باسيتراسين مورد استفاده قرار مي گيرند.



وضعيت فعلي بيماري

اگر چه در ماتيت گانگرنور بطور سنتي بعنوان يك بيماري با وقوع كم و بدون ارزش اقتصادي در نظر گرفته مي شود اما گزارشات اخير دلالت بر اين دارد كه بيماري در مرحله بازگشت بوده و در بسياري از مناطق پرورش طيور ايالات متحده از اهميت فراواني برخوردار شده است.



بدليل تشخيص نسبتاً آسان بيماري كه بر اساس الگوي مرگ و مير، جراحات كالبد گشايي و پاسخ به درمان (معمولاً به پني سيلين وتتراسيكلين) حاصل مي شود، پرندگان بندرت جهت تأييد تشخيص به آزمايشگاه ارسال مي شوند. بنابراين ميزان واقعي بروز بيماري و اهميت اقتصادي آن بطور دقيق مشخص نيست.



افزايش ميزان وقوع بيماري در ساليان اخير احتمالاً بواسطه افزايش حساسيت نژادهاي جديد طيور گوشتي بوده است، اگر چه هيچ دليل مشخص براي اين امر وجود ندارد. با ادامه پيشرفت در انتخاب ژنتيكي جهت رسد سريعتر، بهبود ضريب تبديل و افزايش ميزان گوشت عضله سينه، پاسخ دستگاه ايمني در برابر بيماريها كاهش يافته است. همچنين افزايش سهم بازار نژادهاي پر بازده كه قابل تعيين جنسيت از روي پر هستند و در نتيجه ازدياد تعداد خروس هاي سنگين با “پردرآوري آهسته” ممكن است موجب افزايش آسيب پذيري پوست شده و يكي از دلايل زياد شدن وقوع بيماري درماتيت گانگرنوز باشد.



مكانيسم ايجاد بيماري

باكتريهاي عامل بيماري كه اغلب بصورت انفرادي يا جمعي از پرندگان مبتلا جدا مي شوند، معمولاً در روده و پوست طيور يافت مي شوند و علاوه بر اين كلستريديومها بطور طبيعي در خاك نيز وجود دارند. بنابر اين حذف اين عوامل از محيط زندگي يا فلور طبيعي پرنده بسادگي امكان پذير نيست. اين باكتريها تحت شرايط عادي موجب بروز بيماري نمي شوند.كلستريديومها باكتريهاي بي هوازي اجباري هستند به اين مفهوم كه آنها فقط در بافتهايي كه بطور كامل فاقد اكسيژن باشند امكان تكثير دارند اين شرايط بافتي اغلب در جراحات، زخمها و كوفتگي هاي ايجاد شده در اثر عوامل مختلف پديد مي آيد. براي مثال پس از اتمام خوراك و به هنگام ورود خوراك جديد به آشيانه، پرندگان بسمت دان خوريها هجوم آورده و سبب زخمي شدن يكديگر مي شوند و اين امر موجب فراهم آمدن شرايط لازم جهت تكثير اين باكتريها و ترشح توكسين بوسيله آنها مي گردد. اگر شدت نور بسيار زياد باشد و يا پرندگان به هر دليلي عصبي و هيجان زده شوند نتايج حاصل مشابه بوده و موجب افزايش جراحات و فراهم شدن شرايط بي هوازي مورد نياز براي جايگزيني عفونت كلستريد يايي مي گردد.



جهت شروع بيماري بوسيله كلستريديومها وقوع آسيب بافتي ضروري است زيرا احتمال دارد اين باكتريها از كبد طيور سالم نيز جدا شوند. اين امكان كه كلستريديومها از طريق روده وارد جريان خون شده و ايجاد باكتريمي (6 ) نمايد قابل پذيرفتن است. به هر ترتيب جهت ايجاد بيماري بوسيله اين باكتريها مرگ بافت (نكروز) در اثر خراشيدگي، كوفتگي و ساير جراحات الزامي است.



عوامل مستعد كننده

مطلب ديگري كه موجب پيچيدگي بيشتر بيماري درماتيت گانگرنوز گرديده و آنرا بصورت يك مسئله چالش پذير در آورده اين مي باشد كه تحت شرايط تجربي و نيز در مزرعه نشان داده شده است كه عوامل تضعيف كننده سيستم ايمني از قبيل عفونت با ويروس بيماري عفوني بورس (گامبورو ) ، ويروس بيماري مارك، عامل كم خوني ماكيان، ويروس رتيكولواند وتليوز (7 ) و يا آفلاتوكسيكوز موجب افزايش معني دار وقوع بيماري مي گردد. بنابر اين تمامي شرايط ذكر شده بعنوان عوامل مستعد كننده اين بيماري در نظر گرفته مي شوند.



همچنين كمبود مواد مغذي كه موجب ابتلاي پوست مي شوند از قبيل كمبود ويتامين (بيوتين، اسيدپانتوتنيك و ويتامين E ) و كمبود عناصر كم مصرف (روي و سلنيوم) و نيز تغذيه محصولات با منشأ حيواني كه حاوي مقدار زيادي باكتري كلستريديوم هستند از ساير عوامل مستعد كننده طيور نسبت به اين بيماري مي باشند.



توصيه هايي در مورد مديريت بيماري درماتيت گانگرنوز

* مطمئن شويد تمامي عواملي كه ممكن است موجب آسيب پوستي گردند از قبيل ميخ يا ساير اشياء كه از ديوار بيرون زده اند و نيز وسايل بجا مانده از كار روزمره (مانند نردبان و فرغون) از آشيانه تخليه شده و وسايل پرورش همگام با رشد گله تنظيم شوند.



* مطمئن شويد كه تراكم گله بيشتر از حد نيست(بويژه جهت خروسهايي با پردرآوري كند كه جداگانه پرورش مييابند) زيرا اين امر موجب افزايش آسيب رساني پرندگان به يكديگر مي شود.



* مطمئن شويد كه پرندگان جيره مناسب حاوي مقادير كافي ويتامين و عناصر كم مصرف دريافت نموده و همچنين از مصرف مواد خوراكي كه ممكن است موجب عدم استحكام طبيعي پوست شوند خودداري نماييد.



* اطمينان حاصل نماييد جيره مصرفي محتوي ميزان كافي سديم، فسفر، پروتئين، و اسيدهاي آمينه ضروري (بويژه اسيدهاي امينه گوگرددار) جهت رشد مناسب پر و ممانعت از كاني بالسيم باشد.



* سعي نماييد ساعت روشنايي و شدت نور را كاهش داده و مطمئن شويد پرندگان هيجان زده نشده و حالت تهاجمي (همانند كاني باليسم) به خود نمي گيرند و همچنين از خوراك و استراحت هر چه ممكن برخوردار هستند زيرا اين امر علاوه بر ممانعت از بروز بيماري موجب بهبود ضريب تبديل و كم شدن عوارض پا مي شود.



* در مورد مرغهاي مادر و بوقلمون از نوك چيني صحيح اطمينان حاصل نماييد زيرا اين امر موجب كاهش احتمال آسيب پوستي در اثر پركني مي شود.



* با استفاده از كوكسيدوستات هاي مؤثر و داروهاي آنتي كلستريديال مناسب در جيره از سلامت جدار روده و انجام حداكثر اعمال گوارشي و اطمينان حاصل نماييد. كوكسيدوستات مانع از تخريب جدار روده شده و اين امر از دسترسي كلستريديومها به جريان خون جلوگيري مي نمايد. همچنين داروهاي آنتي كلستريديال باعث كاهش (نه حذف كامل) كلستريديويها در بدن طيور و بستر مي شوند.



* اطمينان حاصل نماييد كه جيره مصرفي عاري از مقادير خطر آفرين آفلاتوكسين يا چربي فاسد شده است. زيرا خاصيت تضعيف ايمني آفلاتوكسين به اثبات رسيده و چربي فاسد(تندشده) موجب افزايش نياز ويتامين E و سلنيوم مي شود.



* استرس را تا حد ممكن كاهش دهيد زيرا استرس خود موجب تضعيف سيستم ايمني مي شود. بنابراين محيط پرورش و شرايط مديريتي مناسب در آشيانه فراهم نماييد. اين موارد شامل تهويه خوب، دماي مناسب، فضا و تعداد كافي دانخوري، آبخوري و غيره مي باشد.



* مطمئن شويد كه برنامه تحويل خوراك بطور منظم اجرا شود تا هيچ زمان پرندگان بدون خوراك نمانند. دقت در سفارش خوراك و ايجاد مخازن اضافي جهت ذخيره مي تواند مفيد باشد.



* كليه اشخاصي كه در آشيانه كار مي نمايند بايد به آهستگي رفت و آمد نموده بنحوي كه پرندگان دچار استرس نشوند. اين امر مانع از آسيب هاي پوستي مي شود.



* در صورت امكان از نژادهاي با سرعت پردرآوري مناسب استفاده نماييد. پردرآوري سريع موجب پوشش كامل بدن شده در صورتيكه پردرآوري كند موجب افزايش خطر آسيب پوستي و متعاقب آن بروز درماتيت مي شود.



* اطمينان حاصل نماييد برنامه واكسيناسيون مارك و گامبورو مناسب بوده و از عملكرد صحيح آن مطمئن شويد. همچنين مطمئن شويد كه تمامي جوجه هاي وارده از ايمني كافي مادري بر عليه عامل كم خوني ماكيان بهره مند هستند. اين انتظار وجود دارد كه جوجه هاي مبتلا به ويروس لكوز پرندگان تحت گروه j (8) بواسطه اثرات زيان بار اين ويروس برروي دستگاه ايمني جهت ابتلا به درماتيت گانگرنوز مستعد تر باشند اگر چه تا كنون تحقيقات علمي در اين زمينه صورت نپذيرفته است. بنابراين بهتر است جوجه ها از گله هاي مادر عاري از ويروس لكوزماكيان تحت گروه j تهيه شوند.



* آشيانه ها را كاملاً شستشو و تميز نماييد و تا حد امكان از نظر اقتصادي آنها را خالي نگه داريد. هميشه از مواد ضد عفوني با اثر قوي بر عليه كلستريديويها و اسپور آنها مانند مواد ضد عفوني كننده كلردار و يددار استفاده نماييد. بخاطر داشته باشيد جهت حصول حداكثر فعاليت اين مواد سطوح مورد ضد عفوني بايد عاري از هر گونه مواد آلي باشند. بدليل ماهيت كف اغلب آشيانه هاي طيور، ضد عفوني فقط مي تواند موجب كاهش تعداد باكتريها و اسپور آنها گرديده و هرگز موجب نابودي كامل تمامي آنها نمي گردد.



* جهت تغيير PH خاك و كاهش تعداد كلستريديويها و اسپور آنها از موادي مانند نمك و يا بيسولفات سديم استفاده نماييد.



* با مشاهده اولين علائم بيماري گله مبتلا را با يك داروي مناسب ( آكسي تتراسيكلين و پني سيلين) از طريق آب آشاميدني درمان نماييد. در اين زمان برنامه هاي خود را مرور نموده تا عامل ايجاد بيماري مشخص و هر چه سريعتر در رفع آن بكوشيد تا از پيدايش موارد بيشتر جلوگيري نماييد اگر شيوع بيماري روبه افزايش است يك آنتي بيوتيك آنتي كلستريديال همانند ويرجينيا ياسين و لينلومايسين و يا باسيتراسين به خوراك اضافه نماييد. اگر آنتي بيوتيك مؤثر قبلاً مورد استفاده قرار گرفته است ميزان مصرف آن را تا حد مجاز قانوني افزايش دهيد.



* در طي شيوع بيماري تلفات را چند بار در روز جمع آوري نماييد و به اين ترتيب مطمئن شويد كه پرندگان تلف شده بعنوان منبع ديگري جهت عفونت باقي گله عمل نمي نمايند.



منبع :

Cervantes, H.” Managing Gangrenous Dermatitis”.Poultry Digest, January 1999,20-26



پي نوشت ها :

1-Gangrenous Dermatitis

2-Niemann

3-Clostridium septicum

4-Cl.perfringens Type A

5-S-Staphylococcus aureus

6-Bacteremia

7-Reticuloendotheliosis

8-Avian Leu***is Viurs-Subgroup j

  توسط   |

 

نقرس در طيور

نقرس در طيور

نقرس احشايي طيور يك بيماري متابوليكي است كه بيش از 30 سال است كه تشخيص داده شده است. بدليل ضايعات بارز اين عارضه، نام هاي متعددي براي توصيف نقرس احشايي مانند نفريت سمي حاد، نقرس كليوي، سنگ هاي كليوي، نقرس تغذيه اي ، نفروزيس و … استفاده شده است.نقرس احشايي از طريق ضايعات سفيد رنگ گچ مانندي كه سطح اندام هاي مختلف شكمي بعلاوه ي كيسه اطراف قلب را بصورت رسوبي مي پوشاند ، متمايز مي شود.

نقرس حالتي است كه باعث اختلال و افت عملكرد كليه بصورت تجمع اسيد اوريك ( ازت دفعي ) در خون و مايعات بدن مي شود. در نتيجه اسيد اوريك بصورت كريستال هاي اورات كلسيم – سديم در بخش هاي مختلف بدن؛ بويژه در كليه ها و غشاء هاي سروزي كبد، قلب، كيسه هاي هوايي و مفاصل رسوب مي يابد. كليه هاي آسيب ديده از طريق بخش هاي تحليل رفته لب هاي كليوي ، سنگ هاي ميزناي و كليه و بافت هاي كليه اي متورم و سفيد شده با اورات مشخص مي شود.

بافت هايي از كليه كه در جريان نقرس، طبيعي باقي مي مانند، فعاليت آنها براي حفظ و جبران عملكرد مناسب و طبيعي كليه زياد شده كه اين امر منتج به بزرگ شدن بافت كليوي مي شود.اگرچه نقرس مدت هاست كه به عنوان يك عامل تلفات بيش از حد در مرغان تخمگذار و پولت ها شناخته شده است، اما به نظر مي رسد كه آن به عنوان يك چالش تشخيصي مطرح شود. گله مي تواند توليد كاملي داشته و چندين علايم خارجي تا زمان كوتاهي پيش از مرگ از خود نشان دهد.جوجه هايي كه مبتلا به آسيب هاي كليوي هستند مي توانند تا زمانيكه عملكرد يك سوم بافت كليوي آنها فعال باقي بماند مي توانند به توليدشان ادامه دهند. نقرس يك بيماري منفرد (تك عاملي ) نمي باشد ، اما بيشتر نتيجه ي آسيب كليوي حاصل از عوامل بالقوه اي است كه مي توانند عفوني، تغذيه اي، سمي، يا تركيبي از آنها باشند.



آناتومي و وظيفه كليه:

كليه هاي دراز مانند جوجه، در حفره هاي استخوان لگن در محوطه ي شكمي بصورت يك جفت قرار گرفته است. رنگ طبيعي كليه ها قرمز متمايل به قهوه اي مي باشد و داراي سه لب متمايز يا تقسيم شده است. وظيفه ي اوليه ي كليه ها حفظ و نگهداري تركيب شيمياي مايعات بدن ( خون ) است. كليه ها علاوه بر وظيفه بالا، اعمال ديگري نيز در بدن ايفا مي كنند؛ از جمله: دفع مواد زائد متابوليكي و محصولات سمي، حفظ و نگهداري مايعات و الكتروليت هاي حياتي بدن، تنظيم حجم خون ، توليد هورمون هاي تنظيم كننده ي فشار خون و توليد گلبول هاي قرمز خون.

كليه، در واقع يك اندام حياتي است. وقتي كه عملكرد كليه ها دچار اختلال مي شود، دفع اسيد اوريك كه بايستي بطور طبيعي از طريق ادرار از كليه ها صورت پذيرد دچار اختلال شده و در هر اندامي از بدن كه خون در آن جريان مي يابد انباشته مي شود. پرنده اي كه فاقد هر گونه فعاليت كليوي است احتمالاً در مدت 36 ساعت تلف خواهد شد.



علل نقرس:

تشخيص علل نقرس اغلب مشكل است. در نقرس،آسيب اوليه كليوي ممكن است پيش از شروع تلفات بطول بينجامد.عوامل ممكن كه مي توانند در وقوع نفرس نقش داشته باشند عبارتند از: عوامل تغذيه اي، عفوني، سمي و ….



عوامل تغذيه اي: عوامل تغذيه اي يا متابوليكي شناخته شده كه مي توانند كليه ها را تحت تاثير قرار دهند عبارتند از:



1- تغذيه نيمچه هاي نابالغ با جيره هاي حاوي كلسيم بيش از حد براي مدت زمان طولاني. اين امر، ممكن است ناشي از موارد زير باشد:

1-1 اشتباه در تهيه و آسياب كردن فرمول خوراك مرحله رشد

2-1 دريافت تصادفي و اشتباهي جيره مرحله تخمگذاري بجاي جيره مرحله رشد

3-1 استفاده زود هنگام از جيره هاي پيش تخمگذاري.



2- استفاده از جيره هاي حاوي سنگ آهك با اندازه نامناسب( گرانوله درشت ) در زمان پرورش. اين امر بدليل عادت تغذيه انتخابي پرندگان از ذرات درشت، باعث مصرف بيش از حد كلسيم مي شود. براي حصول اطمينان از مصرف يكنواخت دان و از بين بردن عمل انتخاب، در جيره هاي زمان پرورش بايستي صرفاً از سنگ آهك پودر مانند ريز به عنوان منبع كلسيم استفاده نمود.سنگ آهك گرانوله ممكن است در جيره ها ي مرحله ي پيش توليد استفاده شود.



3- نشان داده شده است كه فسفر جيره تا حدي كليه ها را در برابر آسيب هاي ناشي از انباشت كلسيم محافظت مي كند. فسفر به عنوان يك اسيديفاير ادراري عمل كرده و در پيشگيري از تشكيل سنگ هاي كليوي مؤثر است. نهايتاً ؛ فسفر قابل دسترس پايين در جيره هاي رشد، در وقوع نقرس بطور زيادي دخالت دارد.



4- از بيكربنات سديم ( جوش شيرين ) گاهي اوقات براي بهبود كيفيت پوسته تخم مرغ يا مقابله با اثرات ناشي از استرس گرماي استفاده مي شود. بيكربنات سديم مي تواند در وقوع نقرس از طريق ساخت ادرار قليايي مؤثر باشد كه همراه با سطوح بالاي كلسيم مي تواند يك واسط مناسب براي تشكيل سنگ هاي كليوي باشد.



5- محروميت از آب آشاميدني، بدليل خوب عمل نكردن مكانيكي سيستم آبخوري، ممكن است بر فعاليت كليه ها تاثير بگذارد، اما تحقيقات اثر مستقيم آنرا در وقوع نقرس بخوبي بيان ننموده است.



6- کمبود ويتامين A ، براي يك دوره طولاني مي تواند مسير ميزناي را مورد آسيب قرار دهد، اما اين مورد با وجود استفاده از جيره هاي غذايي جديد و متوازن، كمتر اتفاق مي افتد.



7- استفاده از جيره هاي غذايي حاوي درصد پروتيين خام بيش از حد ( 40-30 % ).

عوامل عفوني:



عوامل ويروسي شناخته شده اي كه در وقوع نقرس دخالت دارند عبارتند ار: ويروس برونشيت عفوني و نفريت پرندگان. برونشيت عفوني يك بيماري ويروسي با قدرت سرايت بالا در جوجه ها است كه بطور طبيعي دستگاه تنفسي را در گير مي كند، اما مي تواند سيستم هاي توليد مثلي و ادراري را نيز تحت تاثير قرار دهد. سويه هاي مشخصي از برونشيت كه بصورت نفروپاتوژنيك ( سويه هاي بيماريزاي نفروني ) عمل مي كنند تمايل خاصي براي درگير كردن بافت كليه ها دارند.

يكي از مكانيسم هايي كه برونشيت ممكن است از طريق آن كليه ها را تحت تاثير قرار دهد مقاومت ويروسي حاد است كه منتهي به التهاب نفرون ها ( نفريتيت ) و اختلال كليوي طولاني مدت مي شود. از آنجاييكه پرندگان جوان بيشترين استعداد را براي آسيب هاي كليوي ناشي از برونشيت دارند، عفونت اوليه ممكن است پيش از آنكه عمل كليه ها بطور جدي كاهش يابد و تلفات رخ دهد، بطول بينجامد. زماني كه پولت ها به بلوغ جنسي مي رسند، به آنها جيره هاي حاوي سطح كلسيم بالا براي تامين نياز هاي توليد تخم مرغ اختصاص داده مي شود. اگر كليه ها از قبل دچار آسيب شده باشند، ممكن است عملكرد طبيعي آنها در مورد دفع سطوح بالاتر كلسيم، زمان زيادي طول نكشد و اين امر احتمالاً منتج به نقرس شود.

ويروس نفريت پرندگان، كه يك انتروويروس بوده و كليه ها را تحت تاثير قرار مي دهد، در ايجاد بيماري كليوي و شيوع جدي تلفات ناشي از آن در اروپا و آسيا دخالت داشته است. آزمايش هاي سرولوژيكي نشان مي دهد كه آنتي بادي هاي توليدشده در برابر ورود ويروس نفريت پرندگان مي توانند در سرم جوجه ها و بوقلمون ها در سرتاسر جهان تشخيص داده شوند. اگرچه بيشتر اطلاعاتي كه در حال حاضر در اين زمينه وجود دارد ؛ اما فقط يك نقش تحت باليني براي ويروس نفريت پرندگان پيشنهاد مي شود. تحقيقات نشان داده است كه ويروس نفريت تلقيح شده به بدن جوجه هاي سالم، باعث التهاب كليه ها شده و منتهي به نقرس مي شود.



عوامل سمي ( توكسين ها )



مواد سمي (توكسين ها ) از آنجاييكه پراكندگي وسيعي در طبيعت دارند، به عنوان عوامل اصلي افت توليد يا ايجاد بيماري در طيور در بيشتر كشور ها مورد توجه قرار نمي گيرند؛. با اين وجود، مشكلاتي وجود دارد كه مي تواند ناشي از وجود مواد مسموم كننده ي نفرون هاي كليوي ( نفروتوكسين ) باشد. بعضي از اين مواد سمي بطور بالقوه و معمول در مواد خوراكي استفاده مي شوند ، در حاليكه بعضي ديگر از اين مواد سمي،پرندگان بطور تصادفي در معرض آنها قرار مي گيرند.

محصولات معمول استفاده شده كه داراي استعداد ايجاد مسموميت براي انسان هستند عبارتند از: آنتي بيوتيك ها، ضد كوكسيديوز ها، مواد معدني، ويتامين ها، مواد شيميايي مصنوعي و آفت كش ها

1-آنتي بيوتيك ها مانند سولفاز و آمينوگليكوزيدها، در بدن از طريق كليه ها دفع مي شوند و بطور بالقوه بويژه زماني كه مصرف آب محدود شده است، خاصيت نفروتوكسيكي دارند.

2-مواد معدني و ويتامين ها مانند كلسيم ، فسفر ، سديم و ويتامين D3 براي جوجه ها خاصيت سميت بالقوه اي دارند. با اين حال؛ جوجه ها بيشتر حساس به مسموميت هستند ؛ كه اين احتمالاً ناشي از عدم تكامل كافي كليه هاي آنها است.

3-مواد ضد عفوني كننده و حشره كش ها ، زماني كه مطابق با دستورالعمل كارخانه هاي سازنده ي آنها استفاده مي شوند، ايمن و مؤثر تر مي باشند ، اما اشتباه در محاسبه ميزان دز مورد استفاده، مي تواند موجب مسموميت شود.

4- خوراك هاي آلوده به سموم قارچي ( مايكوتوكسين ) و گياهي ( فيتوتوكسين ) نيز ممكن است باعث مسموميت شوند. سيترينين، اكراتوكسين و اوسپورئين (Oosporein) مايكوتوكسين هايي هستند كه خاصيت نفروتوكسيكي دارند. اگرچه، اين سموم مي توانند باعث ايجاد تغييراتي در عمل كليه ها شوند، اما آنها ممكن است الزاماً باعث ايجاد نقرس نشوند.



كنترل و پيشگيري نقرس:

نقرس يك اختلال متابوليكي چند عامله مي باشد كه تشخيص يك علت مخصوص براي بروز آن دشوار مي باشد. دليل ديگر براي دشواري در تشخيص عامل نقرس اين است كه آسيب هاي كليوي بوقوع پيوسته در طول دوران رشد تا زمان توليد گله و تغذيه با جيره هاي داراي درصد كلسيم بالا، اغلب علائم مشخصي ندارد. موارد مزرعه اي و تحقيقات ، اهميت اثرات متقابل بين دو يا عوامل بيشتر (بخصوص تغذيه و برونشيت عفوني) دخيل در ايجاد نقرس را روشن و تشريح نموده اند.





پيشگيري نقرس از طريق تغذيه:

1- تغذيه ي پولت هاي تا سن 16 هفتگي با جيره هاي پودر مانندي كه بيشتر از 1% كلسيم نداشته باشند. مصرف كلسيم بالا در پولت هاي نابالغ مي تواند موجب آسيب هاي كليوي جدي شود.

2- سطوح فسفر قابل دسترس جيره بايستي 0.5-0.45 درصد در جيره هاي دوره رشد باشد. سطح نامناسب فسفر جيره، بروز آسيب هاي كليوي را مستعد مي كند.

3- از جيره ي پيش توليد نبايد پيش از 16 هفتگي يا زمانيكه گله در حال نشان دادن علائم بلوغ جنسي است (تكامل تاج ها) استفاده شود.ميزان كلسيم 2.75-2.5 درصد در جيره زمان توليد بايستي كافي باشد.

4- در صورت استغاده از بيكربنات سديم در جبره براي بهبود كيفيت پوسته تخم مرغ، استفاده از حداقل آن در صورت نياز توصيه مي شود. نبايستي به گله مبتلا به نقرس بيكربنات سديم يا جيره هايي كه حاوي مواد آلكاليني بالايي ( سطوح بالاي سديم يا پتاسيم ) هستند، داده شود

5- كنترل متوالي سطوح كلسيم و فسفر در برنامه هاي تغذيه اي.درصد كلسيم و فسفر جيره هاي غذايي مرحله ي تخمگذاري و پولت (رشد ) بايستي بطور معمول و مرتب آناليز شيميايي شوند.

6- نمونه هاي خوراك بايستي براي مايكوتوكسين هاي سيترينين، اكراتوكسين و اوسپورئين مورد آزمايش قرار گيرند.

7- اجتناب از محروميت آب آشاميدني در گله هاي در حال رشد و توليد.



به تنهايي نشان داده نشده است كه برونشيت عفوني بتواند در شرايط تحقيقاتي باعث ايجاد نقرس شود، اما در صورت ايجاد آسيب هاي كليوي ناشي از بالا بودن سطح كلسيم جيره، مي تواند تا حد زيادي تلفات حاصل از نقرس را افزايش دهد. بدليل امكان نقش برونشيت عفوني در ايجاد نقرس بايستي موارد پيشگيري كننده ي زير مورد توجه واقع شود:

1- واكسن هاي برونشيت بايستي مطابق با توصيه ها و دستور العملهاي شركت سازنده آن تجويز شود. بمنظور ايجاد ايمني مناسب در پرنده، برنامه واكسيناسيون بايستي شامل چندين واكسيناسيون زنده برونشيت ( مي تواند بصورت تركيبي با نيوكاسل باشد ) در حدود 3 ، 8 و 14 هفتگي به روش هاي اسپري و آشاميدني انجام شود.ميزان واكنش واكسيناسيون از سطح پايين شروع شده و سپس بتدريج هر بار بصورت جانشيني يا با استفاده از ويروس تخفيف حدت يافته و يا بوسيله ي تجويز واكسن با يك روش واكنش دهنده بيشتر؛ مانند روش اسپري بجاي آب آشاميدني افزايش داده مي شود. واكسن هاي كشته شده يا بوستر هاي زنده به حفظ بالاي ايمني پرنده در برابر برونشيت در تمام دوران تخمگذاري كمك مي كند.

2- سويه هاي واكسن استفاده شده بايستي از سويه هاي شناخته شده و بومي منطقه باشد. عموماً؛ استفاده از چندين سروتيپ واكسن برونشيت باعث بهبود حفاظت متقابل پرنده عليه ديگر سويه هاي مزرعه اي و سويه هاي نفروپاتوژنيك خواهد شد.

3- بدليل علائم باليني پيچيده برونشيت ، آزمايشگاه هاي تشخيصي بايستي در كمك به تشخيص و جداسازي ويروس حمايت شوند. آزمايش سرولوژيكي معمول، مي تواند نشانه هاي اوليه چالش هاي برونشيت را تهيه نمايد.



درمان:

زمانيكه تلفات مربوط به نقرس تشخيص داده مي شود،آسيب هاي اساسي كليوي نمي توانند درمان شوند؛ اما ممكن است بتوان بعضي از پرندگان زنده ي ديگر را كه فعاليت كليوي آنها كاهش يافته است مداوا نمود.تكنيك هاي متداول براي كاهش تلفات نقرس در پولت ها و مرغان تخمگذار بر اساس اسيدي نمودن ادرار جهت محلول نمودن سنگ هاي كليوي و محافظت بافت كليوي فعال پرندگان درگير شده، مي باشد.

جيره هاي آزمايشي حاوي كلريد آمونيوم، سولفات آمونيوم،DL- متيونين و آنالوگ هيدروكسي متيونين (Alimet) همگي بطور موفقيت آميزي باعث اسيدي نمودن ادرار مي شوند. استفاده از سولفات آمونيوم يا كلريد آمونيوم در جيره غذايي گله هايي كه تلفات نقرس را تجربه نموده اند بصورت جدول زير توصيه مي شود:


درمان نقرس با استفاده از سولفات يا كلريد آمونيوم
هفته
%
كيلو گرم/تن

اول
0.25
2.5

دوم
0.5
5

سوم
0.75
7.5

چهارم
1
10




مدفوع آبكي ممكن است از اثرات جانبي استفاده از كلريد آمونيوم باشد، اما سولفات آمونيوم باعث ايجاد چنين وضعيتي نمي شود. 4 تا 6 هفته پس از درمان با حداكثر سطح آن، اگر نتايج مطلوب حاصل شد، ممكن است سطح درمان بتدريج كاهش داده شود. با اين حال؛ بعضي از سطوح درماني نقرس (حدود 0.5 درصد) احتمالاً براي حفظ حيات گله ضروري باشد. هم هيدروكسي و هم DL – متيونين مي توانند تا 6 كيلوگرم در تن دان براي اين منظور استفاده شوند.



خلاصه:

بروز تلفات نقرس در پولت ها و مرغان تخمگذار، بيانگر وقوع بعضي از اشكال آسيب هاي كليوي در يك مرحله ي زماني زودتر، در حيات گله بوده است. تحقيقات، ارتباط زيادي را بين بيماري برونشيت و استفاده از جيره هاي نامتوازن ( از نظر نسبت كلسيم به فسفر ) به عنوان علل عمده تلفات نقرس ثابت و حمايت مي كنند. از آنجاييكه احتمالاً مساله ي مذكور ، علت اصلي وقوع بيشتر موارد نقرس باشد، عوامل ديگري مانند تغادل الكتروليت ها، مايكوتوكسين ها و محروميت گله از آب نيز مي توانند در ايجاد و تشديد نقرس دخالت داشته باشند.علاوه بر اين؛ استفاده از هر نوع جيره اي كه باعث افزايش ميزان قليايي شدن ادرار شود همراه با درصد بالاي كلسيم، مي تواند موجب ايجاد نقرس و تلفات حاصل از آن در پولت ها و مرغان تخمگذار شود. ميزان تلفات در گله ي مبتلا به نقرس را مي توان از طريق افزايش اسيديته ي ادرار به منظور محلول نمودن سنگ هاي كليوي موجود يا پيشگيري از تشكيل سنگ هاي كليوي اضافي، كاهش داد.



تهيه وترجمه: مهندس عثمان مرادي- كارشناس ارشد تغذيه دام و طيور شركت مرغ واروك سنندج


منبع علمي:



Beckman, B. Technical Bulletin of Hy-line International. Cited in internet website: www.HYLINE.COM.

  توسط   |

 

كانی باليسم در پرندگان، حيوانات و انسان

كانی باليسم در پرندگان، حيوانات و انسان


كانی باليسم (Cannibalism) به معنای همجنس خواری است. اين نام از يك قبيله جزيره‌نشين كه كانی ‌بال ناميده می ‌شد گرفته شده است. از رسوم اين قبيله اين بود كه برای دشمنان كشته يا دستگير شده خود در جنگ جشن می ‌گرفتند و اعضای بدن آنها را می خوردند. اين نام برای هر حيوانی كه گونه همنوع خود را بعنوان غذا می ‌خورد بكار گرفته می ‌شود.

كانی باليسم يك مشكل رفتاری با عاملهای گوناگون بين گونه‌های مختلف حيوانات، پرندگان و انسان است. ابتلا به اين عادت در جمعيتهای حيوانی اهلی و وحشی و پرندگان اهلی، زينتی و پرندگان شكاری در سرتاسر دنيا گزارش شده است.



كانی ‌باليسم در پرندگان

كانی ‌باليسم در پرندگان بدليل شيوع بيشتر آن و خسارت اقتصادی ناشی از آن از اهميت ويژه‌ای برخوردار است. ماكيان، بوقلمون، اردك، قرقاول، بلدرچين و شترمرغ بعنوان پرندگانی كه بيشتر مصرف انسانی دارند مطرحند و كانی ‌باليسم می ‌تواند در تمامی آنها به شكلهای مختلف بوقوع بپيوندد. قرقاولها نسبت به ساير پرندگان بيشتر مستعد اين رفتار هستند.



علل

عوامل ساختاری و زيربنايی كانی ‌باليسم به واقع شناخته نشده‌اند، اما بعضی از عوامل مسبب اين عادت عبارتند از:

1. تراكم بيش از حد

2. فقدان يا كمبود آب و غذا و كمبود آبخوری و دانخوری: اين عوامل باعث تحرك پرندگان بطور مداوم جهت جستجوی آب و غذا و آسيب‌رساندن به يكديگر می ‌شود.

3. نوردهی نامناسب (معمولاً نور خيلي زياد)

4. دماي بيش از حد محيط ؛ پرندگان در گرمای بالا فوق‌العاده مستعد به كانی ‌باليسم می ‌گردند.

5. رژيم‌های غذايی نامتعادل و انرژی زياد و كاهش فيبر باعث فعال شدن و مهاجم‌شدن پرندگان مي‌شود. همچنين فقدان پروتئين غذايی، متيونين يا عدم تعادل در ميزان پروتئين و يا سديم ميتواند عامل مهم تهاجمی شدن پرندگان باشد. (بايستی توجه شود بر حسب سن و نوع پرنده از تعادل غذايی مناسب استفاده شود).

6. نگهداری پرندگان با سنين, رنگها و يا گونه‌های مختلف با هم

7. تغيير ناگهانی در محيط پرورش پرنده و يا برنامه‌های مديريتی

8. هيجانی و عصبی بودن گله (ممكن است وابسته به نژاد باشد).

9. مشكلات حركتی پرنده‌ها (لنگش) در گله و وجود پرندگان تلف شده در گله كه بدليل كنجكاوی در پرندگان باعث ايجاد نوك زدن می‌شود و به سرعت تشديد می‌يابد.

10. تهويه ضعيف و رطوبت كم

11. انگلهای خارجی كه پرندگان را برای نوك زدن و صدمه به پوست تحريك می ‌كنند.

12. آسيب‌ديدگی كلواك در طيور تخم‌گذار بويژه با عبور تخم بزرگ كه باعث پرولاپس (بيرون زدگی) مخرج می ‌شود و مورد اصابت و حمله پرندگان ديگر قرار می ‌گيرد.

13. تخم‌گذاری در بستر و كف‌ سالن بجای آشيانه تخم‌گذاری در مرغهای تخم‌گذار

14. خراش يا پارگی قسمتی از بدن كه ممكن است نتيجه جنگ و ستيز يا جفت‌گيری باشد.

15. بعضی بيماريها بخصوص بيماريهای اثرگذار بر سيستم عصبی و حركت پرنده

16. كسل شدن پرنده

17. شكل غذا : با مصرف غذای پلت چون پرنده سريع غذای مورد نياز خود را مصرف می ‌كند فرصت زيادی برای نزاع و جنگيدن پيدا می كند و لذا شيوع كانی ‌باليسم بيشتر است.

18. معمولا ترکيبی از اين فاکتورها علل شيوع کانی باليسم است.



علائم بالينی

شكل های رفتاری كانی ‌باليسم در طيور صنعتی می ‌تواند به چند فرم باشد:

1. نوك زدك به ناخنها (بخصوص بين جوجه‌ها)

2. نوك زدن به مخرج (بويژه بين مرغهای تخم‌گذار بالغ و پولتهای بوقلمون) كه ممكن است در بعضی موارد باعث خروج روده از مخرج گردد.

3. نوك زدن به سر، صورت و بالها

4. ريزش پرها

5. _ايجاد زخم و استرس ناشی از نوك زدن

6. كاهش توليد تخم‌مرغ در مرغهای تخم‌گذار



علائم پس از مرگ

زخمهای پوست بجامانده از نوك زدن
كم خونی
تشخيص تفريقی اين مشكل بايستی از درماتيت باكتريايی و كانی ‌باليسم پس از مرگ صورت گيرد.



درمان

كانی ‌باليسم در شرايطی ايجاد می ‌گردد كه ممكن است نتوان علت حقيقی آنرا دريافت ولی استرس بعنوان فاكتور عمده ايجاد آن مطرح است .اين رفتار بيشتر يك مشكل مديريتی محسوب می ‌شود بنابراين در درجه اول بايستی مشكلات مربوط به نگهداری و مديريت را برطرف نمود.

جداسازی پرندگان درگير، كاهش شدت نور و يا خاموشی در خلال نوردهی در روز (مدت نوردهی در مرغهای بستر نبايد كم شود)،استفاده از نور قرمز نيز از اشاعه مشكل جلوگيری می ‌كند زيرا تمام محيط را قرمز كرده و پرنده قادر به تشخيص خون از ساير مواد موجود نيست، استفاده از مولتی ويتامين و متيونين و ميزان كافی نمك و كاهش اندك درجه حرارت سالن در صورت امكان از مواردی است كه می ‌تواند كمك به درمان كند.



كنترل و پيشگيری

بهترين روش كنترل كانی ‌باليسم جلوگيری از شروع آن است زيرا وقتی شروع شد توقف آن خيلی مشكل است.اولين قدم در برنامه‌ كنترل كانی ‌باليسم مديريت صحيح و ايجاد بهترين شرايط نگهداری براي پرنده است. جهت كنترل و پيشگيری از مشكل رعايت موارد زير لازم است :

1. تراكم مناسب :در روش بستر در هر مترمربع 5 تا 6 مرغ تخم‌گذار از نژاد سبک و 3 تا 4 مرغ از نژادهای سنگين و 10 تا 15 جوجه گوشتی پرورش داده می ‌شود. (طبق راهنمای پرورش)

2. نوردهي مناسب: نبايستی لامپهای بالاتر از 40 وات را براي روشنايی سالن بكار برد. در پرندگان از 12 هفتگی به بعد لامپهای 15 يا 25 واتی را بالای دانخوريها و آبخوريها بكار می ‌برند. (طبق راهنمای پرورش)

3. تغذيه صحيح پرندگان بطوريكه تمام وقت غذا در اختیارشان باشد. همچنين اطمينان از وجود فضای كافی جهت تغذيه كه همگی بتوانند در يك زمان تغذيه كنند. اگر اين امكان نباشد، برای غذا خوردن و يافتن مكان جهت تغذيه شروع به نزاع خواهند كرد. با نزاع و درگيری خون نمايان می ‌شود و شروع كانی ‌باليسم را خواهيم داشت.

4. بالانس رژيم غذايی

5. اگر طرحی برای جابجايی پرندگان جوان به محل جديد وجود دارد بهتر است جهت سازگار شدن پرندگان با محيط جديد در درجه اول مقداری از آب و غذای آنها را منتقل كرده و يا زمانی كه لازم است دانخوری يا آبخوريها را بزرگتر كرد خارج كردن تجهيزات كوچكتر در زمان اندك بسيار مضر است.

6. تغذيه آردی بجای پلت

7. مشغول نگهداشتن و سرگرم كردن پرنده‌ها، بعنوان مثال آويزان كردن دستجات پربرگ يا علف و كاه جهت نوك‌زدن پرنده‌ها به آنها

8. كنترل انگلهای خارجی

9. استفاده از وسايل مكانيكی مثل حلقه‌های فلزی كه در بالای نوك پرنده ثابت می ‌شود و بيشتر در پرندگان شكاری كاربرد دارد.

10. نهايتاً نوك چينی كه بعنوان رايجترين و مؤثرترين راه استفاده شده جهت پيشگيری از كانی ‌باليسم مطرح است. نوك چينی در هچری (روز آخر) يا بعد از آن انجام می ‌گيرد، در غير اينصورت در دو هفته اول زندگی اين عمل انجام می ‌شود. در مرغهای تخم‌گذار اگر نوك چينی انجام نشده باشد بهتر است اين كار قبل از شروع تخم‌گذاری و انتقال مرغها به سالنهای تخم‌گذار انجام‌گيرد زيرا استرس ناشی از نوك چينی ميزان تخم‌گذاری را كاهش می ‌دهد. در اين روند معمولا يك سوم جلويی نوك بالا با چاقوهای الكتريكی قطع می ‌گردد. اين كار كل رفتارهای غيرنرمال پرنده را رد نمی ‌كند ولی پرندگان توانايی کمتری برای آسيب‌ رساندن به يکديگر را دارند.



كانی باليسم در حيوانات

اين رفتار در حيات وحش ويژگی غيرطبيعی محسوب نمی ‌شود. ذكر شده حدود 140 گونه مختلف در شرايط متفاوت تمايل به اين رفتار را نشان داده‌اند. در بين حيوانات كانی ‌باليسم بيشتر بين مهره‌داران كوچك و بي‌مهره‌گان شايع است. كانی ‌باليسم ممكن است تنها آسيب‌رسان بنظر رسد در حاليكه بين حيوانات بخصوص گونه‌هايی كه زاد و ولد زياد دارند مثل قورباغه، موش و موش صحرايي (Rat) مي‌تواند سودمند نيز باشد كه در پاسخ به تراكم اتفاق می ‌افتد. افزايش جمعيت با سرعت زياد و بدون محدوديت می تواند تهيه غذا را با مشكل مواجه كند، بخصوص در طول يك زمستان سخت و شديد يا خشكسالی اين مسئله بيشتر آشكار می ‌شود و كانی ‌باليسم تا حدودی می ‌تواند آنرا رفع كند.

اين رفتار بيشتر در حيواناتی كه در شرايط غيرطبيعی مثل قفس نگهداری می ‌شوند مشاهده می ‌گردد. كانی ‌باليسم در بعضی گونه‌ها حتی بعنوان يك روش ارثی مطرح است. كلاغها ممكن است جهت افزايش شانس موفقيت توليد مثلی خود تخم و جوجه‌های رقيبان خود را بخورند . خرگوشها ممكن است بدليل مشكلات عصبی، ناتوانی در پرستاری و سرمای شديد بچه خرگوشها را بكشند و بخورند. كاني باليسم خرگوشهای مرده بعنوان غريزه طبيعی و پاك كردن محل زندگی خود انجام مي‌گيرد. اگر در پرورش خرگوش تمام امكانات مديريتی و پرورشی فراهم باشد ولی خرگوش ماده دوزايش خود را بكشد بايستی حذف گردد.

كانی ‌باليسم در بعضی گونه‌ها بعنوان قسمتی از چرخه زندگی محسوب می ‌شود، بعنوان مثال عنكبوت پشت قرمز ماده بعد از جفت‌گيری، جفت نر خود را می ‌خورد. همچنين شكار اختاپوسهای كوچك توسط همنوعان بزرگتر خود بطور معمول در حيات وحش مشاهده شده ،اين رفتار حتی ممكن است در بين بسياری حيوانات دربند انسان نيز گسترش داشته باشد، برای مثال خوك ممكن است نوزادان كوچك خود را بخورد اگر چه اين رفتار در حيات وحش مشاهده نشده است.





بچه‌كشی (Infanticide)

اين رفتار بيشتر در ميان پستانداران رخ می ‌دهد. شيرها بيشترين تمايل را برای آن دارند. گزارشهای بسياری وجود دارند كه شيرهای نر، بچه شيرها را كشته‌اند و گاهی خورده‌اند. در بيشتر موارد شير نه بخاطر گرسنگی و يا تراكم جمعيت بلكه بخاطر مواظبت كردن از فرزندان خويش برای كشتن بچه شير برانگيخته می ‌شود. در اكثر موارد بچه‌ها كشته مي‌شوند اما خورده نمی ‌شوند. در اينجا بهتر است بجای كانی ‌باليسم از واژه بچه‌كشی استفاده شود.

در ارتباط با بچه‌كشی شيرها،اين مورد بيشتر به حقيقت نزديك است كه شير ماده خيلی آهسته توليد مثل می ‌كند و تنها بعد از اينكه بچه‌هايش مستقل شدند دوباره وارد فصل توليد مثلی می ‌شود. شير نر نيز يك دوره كوتاه توليد مثلی تنها در حدود 3 سال دارد. شير نر با كشتن نوزادان و بچه‌شيرها، شيرهای ماده را تشويق می ‌كنند كه وارد فصل توليد مثلی شوند. مشاهده شده كه بابونها (نوعی از ميمونها) نيز مانند شيرها، بچه‌ها را می ‌كشند و معمولاٌ آنها را نيز می ‌خورند.



كانی باليسم در انسان

بدون شك كانی ‌باليسم تا زمانهای اخير در ميان انسانها وجود داشته و قبايل مختلف بصورتهای متفاوت اين عادت را داشته‌اند. در بعضی قبايل گوشت و عضلات بچه‌های تازه متولد شده برای قويتر شدن خورده مي‌شد. خوردن گوشت انسانها در بين بعضی قبايل علامت احترام به مرده بوده، بعضی قبايل افراد كشته شده را برای غذا نمی ‌خوردند، بلكه بخاطر بعضی عقايد خرافاتی كه داشتند می ‌خوردند. اگر يك مرده شايسته و لايق در نبرد و نزاع كشته می ‌شد قلب او را می ‌خوردند بدليل اينكه اعتقاد داشتند شجاعت و قدرت او را به ارث می ‌برند و يا مغزش را می‌خوردند بدليل به ارث بردن دانش او. اگر يك دونده كشته می ‌شد پاهای او را می ‌خوردند به اميد اينكه بوسيله آن سرعت او را كسب كنند.

در دهه 1930 بدنبال گسترش قحطی و گرسنگی در اوكراين، كانی ‌باليسم خيلی شايع بود. طبق گزارش BBC بچه‌ها توسط والدين خود خورده می ‌شدند، گاهی اوقات همسران همديگر را بخاطر غذا می ‌كشتند. حدود 7 ميليون نفر در طول دو سال از بدترين سالهای قحطی و گرسنگی اوكراين مردند، اما در واقع بسياری از مرگها بعلت كانی ‌باليسم بود. اوكراين هنوز هم كشوری با بالاترين تعداد افراد كانی ‌بال است.



كانی ‌باليسم مدرن

جالب توجه است كه ال- سيستئين از موی انسان استخراج می ‌گردد و مو يك منبع ارزان قيمت برای غذاهای حاوی ال-سيستئين است كه بطور رايج در سراسر دنيا استفاده می ‌شود. بعضی معتقدند كه مصرف ال-سيستئين با منشأ موی انسان كانی ‌باليسم واقعی نيست. بيان می ‌كنند كه هر زمان قسمتی از بدن بطور عمدی برداشت شود و بعنوان غذا مصرف شود كانی ‌باليسم خطاب می ‌شود.



منابع:

University of Virginia: Virginia Cooperative Extension July 2004

http://www.agric.nsw.gov.au/reader/poultry/

http://cannibalism.brainsip.com/

the Merck veterinary manual

  توسط   |

 

نوسانات حرارتي در طيور

نوسانات حرارتي در طيور


دماي بدن طيور نسبت به پستانداران نوسان بيشتري را نشان مي­دهد، بطوري كه دماي مطلقي در مورد آنها وجود ندارد. در مورد يك پرنده بالغ دامنه اين نوسان از 6/40 تا 7/41 درجه سانتي­گراد مي­باشد. علل اين نوسان دماي بدن در طيور به شرح زير است:

1- دماي بدن يك جوجه تازه از تخم خارج شده حدود 7/39 درجه سانتي­گراد بوده، سپس روزانه افزايش مي­يابد و در حدود سن 3 هفتگي به حد ثابت يك پرنده بالغ مي­رسد.

2- دماي بدن خروس در مقايسه با دماي بدن مرغ نسبتاً نژادهاي بزرگ مي­باشد.

3- دماي بدن خروس در مقايسه با دماي بدن مرغ نسبتاً بالاتر بوده و اين امر احتمالاً بخاطر فعاليت بيشتر ماهيچه­اي و متابوليكي خروس است.

4- فعاليت و جنب و جوش دماي بدن را افزايش مي­دهد. بطور مثال: دماي بدن طيوري كه در سيستم بستر نگه­داري مي­شوند بالاتر از دماي بدن طيوري است كه در سيستم قفس پرورش مي­يابند.

5- طيوري كه در دوران تولك رفتن هستند، دماي بدنشان بالاتر از طيوري است كه پركامل دارند.

6- دماي بدن مرغهاي كرچ نسبت به دماي بدن مرغهاي غيركرچ پائين­تر است، زيرا فعاليت ماهيچه­اي و متابوليكي در آنها پائين مي­باشد.

7- بعد از اينكه غذا وارد دستگاه گوارش مي­شود، دماي بدن نيز بالا خواهد رفت.

8- هنگاميكه شدت نور زياد باشد، دماي بدن طيور بالاتر است.

9- زماني كه درجه حرارت محيط افزايش يابد، دماي بدن طيور نيز ميل به افزايش پيدا مي­كند.

  توسط   |

 

اسيدهاي چرب ضروري در تغذيه طيور


اسيدهاي چرب ضروري در تغذيه طيور



تحقيقات براي تعيين نياز طيور به اسيدهاي چرب ضروري (efa) در سال 1950 انجام شده است و در سال 1960 نياز اسيد لينولئيك مشخص شد. مقدار اسيد لينولئيك جيره براي رشد كافي جوجه ها، بوقلمون و بلدرچين 1% كل جيره توصيه شده است. (1984 ؛ Nrc) اگرچه احتياجات Efa شناخته شده است اما در مورد متابوليك و اهميت فيزيولوژيكي اسيدهاي چرب ضروري طيور اطلاعات كمي وجود دارد. بعضي اسيدهاي چرب با چند پيوند دوگانه (pufa) كه مشتقي از Efa هستند فعاليت بيولوژيكي دارند. بعلاوه ايكوسانوئيدها كه شامل پرستو گلاندينها، لئوكوترينزها و ليپوكسينها مي باشند، از اسيدهاي چرب با چند پيوند دوگانه مخصوصي بيوسنتز مي شوند. ايكوسانوئيدها در واكنش هاي شيميايي و فيزيولوژيكي، رشد و توسعه اندام ها و متابوليمس نقش دارند. اطلاع از اين فعاليت زيستي ليپيدها در طيور بدليل نقش آنها در توسعه و رشد جنين، توليد مثل و رشد استخوانها گسترش يافته است.

  توسط   |

 

بيماريهاي قابل انتقال طيور به انسان

بيماريهاي قابل انتقال طيور به انسان

مقدمه :

كساني كه با پرندگان سر وكار دارند چه صاحبان پرندگان زينتي وچه توليد كنندگان صنعتي بايستي آگاه باشند كه برخي بيماريهاي طيور قابل انتقال به انسانند.البته بايد توجه داشت كه اين بيماريها غير مشترك هستند ونبايد باعث دلسردي ازجهت نگهداري طيور شود.براي بيشتر مردم اين بيماريها مشكل جدي بوجود نمي آورند ولي نگهدارندگان طيور بايستي از اين بيماريها آگاهي داشته باشند ودر صورت لزوم روش مقابله پزشكي با اين بيماريها را بدانند.

زئونوزها(Zoonoses) بيماريهاي عفوني حيواني هستند كه قابل انتقال به انسانند.عوامل عفوني ميتواند:پروتوزوا،قارچي،با� �تريايي،شيميايي وياويروسي باشد.ميزان حدت واستعداد ابتلا به بيماري به عواملي نظير :سن،وضعيت بهداشت،وضعيت سيستم ايمني واقدامات اوليه درماني بستگي دارد.توانايي ميكروارگانيسم براي بيماريزايي به ميزان حدت واگيرداري آن ودزي كه شخص در ابتلا به آن قرار دارد ونيز مسير بيماري بستگي دارد.

ازمعروفترين اين بيماريهامي توان به :كلاميديوزيس،سالمونلوزيس،� �ريزونوزيس ،كلي باسيلوز،انسفاليت شرقي اسبي وتوبركلوزيس پرندگان اشاره كرد.اين بيماريها جدي وحتي تهديد كننده حيات هستند.



كلاميديوزيس(Chlamydiosis)

كلاميديا پسيتاسي(Chlamydia psittaci) يك ارگانيسم شبه باكتري غير معمول مي باشد كه در كل جهان ديده شده وبيش از 100 گونه از پرندگان را مبتلا مي سازد.سبب بروز بيماري پسيتاكوزيس(Psittacosis) يا تب طوطي در پرندگان طوطي سان ميشود.در ساير پرندگان يا در انسان سبب بروز بيماري اورنيتوزيس(Ornithosis) ميشود.

در آمريكا اين بيماري در بوقلمون،كبوتر وطوطي سانان سبب ساز مشكل است.در اروپاپرندگان اصلي درگير با اين بيماري اردكها وغازها مي باشند.برخي پرندگان مثل بوقلمون به اين بيماري حساسند وبرخي نظير مرغ مقاومند.

كلاميديوزيس بطور اوليه توسط استنشاق گرد وغبار آلوده به مدفوع پرندگان ناقل ، كه به عنوان منبع اصلي بيماري هستند،انتقال مي يابد.عامل بيماري هم از طريق مدفوع وهم از طريق ترشحات تنفسي دفع مي شود . اين عمل با استرس تشديد مي شود.حالت انتقال بيماري ميتواند براي ساليان زياد باقي بماند.عامل بيماري با خشك شدن از بين نمي رود كه سبب سهولت انتقال گوارشي وانتقال از طريق البسه وتجهيزات آلوده ميشود.اين بيماري از پرنده به پرنده واز مدفوع آلوده به پرنده واز پرنده به انسان ميتواند انتقال يابد.انتقال از انسان به انسان مخصوصا از طريق بزاق ميسر مي باشد.

كلاميديوزيس يك خطر جدي براي كساني مي باشد كه با طوطي سانان وكبوترها سروكار دارند ونيز كساني كه در كشتارگاههاي بوقلمون كار مي كنند ويا كساني كه در آزمايشگاههاي تشخيص بيماريهاي طيور مشغول بكارند.

دوره كمون اين بيماري 15-4 روزولي بطور معمول 10روز است .در پرندگان مبتلا علائمي نظير: اسهال،سرفه،ناراحتي مجاري تنفسي ديده مي شود.اگر بيماري تشخيص داده نشده ودرمان نگردد مرگ ومير بالاست.در بوقلمونها كاهش توليد تخم مشاهده مي گردد.در انسان اين بيماري بصورت بيماري تنفسي توام با تب مشاهده مي گردد.بيماري با شروع ناگهاني واحساس سردي ودرد عضلات ومفاصل، سردرد،سرفه،كاهش اشتها ودرد سينه آغاز مي شود.بزرگ شدن طحال،تورم عضله قلب وكاهش ضربان ميتواند مسئله را پیچیده نمايد.

براي درمان پرندگان مبتلا از كلر تتراسايكلين ويا ساير آنتي بيوتيكهاي وسيع الطيف براي مدت 45 روز وبيشتر تا ازاله كامل آلودگي استفاده مي شود.در كبوترها وبوقلمون شايد روش درمان طويل المدت گله براي حذف ناقلين استفاده گردد.

براي درمان انسانهاي مبتلا از تتراسايكلين به مدت حداقل 21روز استفاده مي شود.چون اين آنتي بيوتيك بطور برگشت ناپذير با برخي مواد معدني باند مي شود لذا در طول دوره درمان بايستي ميزان كلسيم پايين نگه داشته شود.

در فلوريدا اين بيماري بايد به مقامات رسمي هم در بخش دام وطيور وهم در بخش بهداشت گزارش گردد.اگر در انسان وبصورت اورنيتوزيس مشاهده شود بايد تا 48 ساعت گزارش گردد.



سالمونلوزيس(Salmonellosis)

حدود 200 سروتيپ متفاوت از گونه هاي سالمونلا وجوددارد.اغلب حيوانات به سالمونلا حساسند.اين بيماري باكتريايي بيشتر در حيوانات تحت استرس پديدار ميگردد.بسياري از آلودگيها غير قابل تشخيص اند.درتمام گونه هاعلايم مشترك باليني شامل :اسهال،استفراغ وتب خفيف مي باشد.با پيشرفت آلودگي از دست رفتن آب بدن،ضعف وگاهي بويژه در سن خيلي كم يا خيلي بالا مرگ رخ ميدهد.در حالات وخيم بيماري تب بالا ،عفونت خوني ،سردرد وتورم درد آور طحال مشاهده مي شود.آلودگيهاي كانوني در هر عضو ميتواند پديدار گردد مثل:قلب ،كليه،مفاصل،پرده مننژ،پريواستئوم(غشاي فيبري بافت پيوندي كه استخوانها را بجــــز مفاصل مي پوشاند).

دوره كمون 72-6 ساعت ميباشد،گرچه 36-12 ساعت معمولتر است.سالمونلا از طريق بلع مواد غذايي آلوده به مواد حاوي مدفوع(مدفوع،مسيرگوارشي)منت قل ميشود.ترشح ودفع باكتري از چند روز تا چنــد هفته طول مي كشد.در برخي حالات(سالونلا تيفي،تب تيفوئيد)افراد آلوده بطور مادام العمر باكتري را دفع ميكنند.سالمونلا انتريديتيس ((S.enteriditisدر مواد آغشته به مدفوع پرندگان مي تواند به درون پوسته تخم نفوذ كند وشايد در تخم نپخته پرندگان وجود داشته باشد.

در اغلب حالات درمان به كمك مايعات والكتروليتها صورت مي گيرد.آنتي بيوتيكهايي نظير كلرامفنيكل،نيتروفورانها يا آمپي سيلين هنگامي كه باكتري در مناطق پيرامون روده جايگزين شده باشد ،استفاده مي گردد.درفلوريدااين بيماري نيزبايستي گزارش گردد.

ادامه دارد...

  توسط   |

 

نقش اسید چرب در کنترل سالمونلا

نقش اسید چرب در کنترل سالمونلا
اسیدهای چرب با زنجیره متوسط (MCFA) در کنترل عفونت سالمونلایی در جوجه ها مؤثرند.سالمونلا یکی از باکتری های بیماری زا و عامل مسمومیت غذایی در انسان می باشد.

که یکی از منابع مهم آلودگی آن فرآورده های طیور است. در تحقیقات قبلی ، اثرات مثبت اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه در کنترل سالمونلا مورد بررسی قرار گرفته ولی محققین دریافته بودند که این ترکیبات بطور کامل مؤثر نمی باشند. در یک آزمایش اثر کاپریلیک اسید و اسید کاپریک در جوجه هایی که با سالمونلا انترتیدیس آلوده شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. در این آزمایش رشد سالمونلا متوقف شده و در مقایسه اسید کاپریک مؤثرترین ترکیب بود. باید اشاره شود که اسیدهای چرب با زنجیره متوسط(MCFA) بدون خطر بوده و در ادویه جات و سبزیجات یافت می شوند.

(Poultry Internationl , vol 43 , no.9)

  توسط   |

 

راهنماي پاكسازي و شستشو و طريقه ضد عفوني مرغداري

راهنماي پاكسازي و شستشو و طريقه ضد عفوني مرغداري
الف : شستشو و ضدعفوني كردن سالن هاي مرغداري
مرحله 1-تخليه كود حاصل و حمل و نقل آن با توجه به دستورالعمل (بخشنامه شماره 29771-9/7/ 74 ) سازمان دامپزشكي كشور بايد انجام پذيرد .
مرحله 2-پاكسازي سالن ها در محوطه مرغداري از بقاياي كود و پر و لاشه و ساير بقاياي آلودكننده از دور قبل صورت پذيرد .
مرحله 3-كليه تجهيزات و لوازم از قبيل دانخوري ، آبخوري و غيره ...... از سالن ها خارج و جهت شستشو و ضدعفوني به محوطه خارج از سالن منتقل شود .
مرحله 4-با استفاده از آب گرم (با فشار قوي ) كليه قسمتهاي سالن ها از قبيل كف – سطوح داخلي و خارجي ديوارهاي سالن – پشت بام و ساير تاسيسات (كارخانه تهيه دان – انبار ها – دفتر كار – اتاق نگهباني و .......) در مرغداري از كود – پر – و گرد و خاك كاملا پاكيزه شود .
مرحله 5-شستشوي بعدي با استفاده از ديتر جنت ها (صابون مايع – محلول هاي پاك كننده و .......) انجام گيرد و سپس با آب گرم و فشار مناسب كليه قسمتها پاكيزه شود .
مرحله 6-تعمير و مرمت هر گونه منفذ و برطرف كردن خرابي هاي موجود در سطح سالن ها و ساير تاسيسات رفع پارگي هاي توري پنجره ها در اين مرحله الزاميست .
مرحله 7-شعله دادن مف و ديوارهاي سالن از داخل و خارج تا ارتفاع 5/1متر .
مرحله 8-ضدعفوني كليه سطوح (كف – سقف – ديوارها – پشت بام ) با توجه به پيشنهادات مندرج در جداول شماره 1 و 2 .
مرحله 9-نظافت و ضدعفوني سيستم تهويه و سيستم هاي برق با توجه به بند 7.
مرحله 10–لايروبي و شستشو و ضدعفوني سيستم فاضلاب با توجه به بند 7 .
مرحله 11-پس از پايان مرحله 9 كليه درب ها و پنجره هاي سالن ها و اير تاسيسات تا ضد عفوني نهايي پس از نصب لوازم و تجهيزات از ورود احتمالي موش و بايد بسته شوند تا يا افراد غير مسئول بايد بسته نگهداشته شود .
ب :شستشو و ضدعفوني لوازم و تجهيزات
مرحله 1-كليه لوازم و تجهيزات مرغداري از قبيل دانخوري و آبخوري و آنهايي كه قابل شستشو مي باشند به خارج از سالن ها منتقل شود و بايد در مرحله اول در آب گرم غوطه ور گردند .
مرحله 2-لوازم فوق را مجددا با آب گرم و برس شسته و سپس با ماده ضدعفوني كننده موثر كه در جدول شماره 1 ذكر گرديده است به مدت دوساعت غوطه ور و ضد عفوني گردند و متعاقبا با آب تميز آب كشيده شود .
ج :پاكسازي و شستشو و ضد عفوني محوطه
مرحله 1-سطوح آسفالته و بتوني محوطه مرغداري پس از شستشو سالن ها با آب فشار قوي بايد كاملا تميز شود .
مرحله 2-كليه سطوح مطرح شده در مرحله 1 و همچنين سطوح خاكي و ....... بايد شعله داده شوند .
مرحله 3-اسپري ماده ضد عفوني كننده با توجه به مواد ضدعفوني كننده موثر مندرج در جداول برروي سطوح اعم از آسفالت شده و بتوني و شني و خاكي الزاميست .
مرحله 4–آهك پاشي سطوح غير قابل شستشو محوطه نرغداري پس از انتقال لوازم و تجهيزات مرغداري به داخل سالن ها با آب آهك تازه انجام پذيرد.
مرحله 5–تامين محلول ضدعفوني در مدخل درب ورودي اداري و سالن ها پس از شستشو و ضد عفوني سالن ها الزاميست .
د: شستشو و ضد عفوني شبكه آبرساني
1-كليه شبكه آبرساني محتوي آب آشاميدني طيور تخليه و لايروبي و شستشو و تميز شود .
2-مخازن و لوله ها با محل ضدعفوني كننده پر گرديده و پس از 24 ساعت محلول تخليه و سپس سيستم با آب تميز شستشو داده شود .
ه :استفاده از فرمالين جهت ضد عفوني
1-استفاده از لباس كار – ماسك و دستكش مناسب در زمان استفاده از فرمالين ضروري است .
2-قبل از شروع استفاده از فرمالين بايد كليه پنجره ها و هواكش ها و كليه نقاطي كه امكان خروج گاز از آنها وجود دارد بسته شوند .
3-پس از قرار دادن كليه وسايل و تجهيزات و ملزومات مورد نياز دوره پرورش در داخل سالن ها نسبت به توزيع بستر مناسب و سالم به نحوي كه در مسير رفت و آمد قرار نگرفته باشد اقدام و متعاقبا نسبت به گاز دادن اقدام شود .
4-در صورتي كه جهت ضدعفوني سالن ها از تركيب پرمنگنات و فرمالين استفاده شود به ميزان حداقل 10 گرم پرمنگنات و 20 سانتي متر مكعب فرمالين براي هر متر مكعب لازم مي باشد . حداقل درجه حرارت سالن كمتر از 25 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 65 درصد باشد .

بخار دادن (با غلتك 1× )
40 سي سي فرمالين +20 گرم پرمنگنات پتاسيم براي هر 8/2 متر مكعب روش

  توسط   |

 

عواقب مصرف بيش از حد غذا در گله هاي مادر گوشتي

عواقب مصرف بيش از حد غذا در گله هاي مادر گوشتي
وجود يک رابطه منفي قوي بين افزايش وزن بدن و کاهش توانايي توليد مثل در مرغهاي مادر گوشتي يکي از مشکلات عمده توليد کنندگان جوجه يکروزه مي باشد بديهي است که اگر به مرغهاي مادر گوشتي اجازه داده شود که به اندازه دلخواه غذا مصرف نمايند ميزان توليد تخم مرغ در آنها کاهش مي يابد تحقيقات اخير در دانشگاه البرتا نشان داده است که توليد سرانه جوجه در مرغهايي که به صورت آزاد تغذيه شده اند تقريبا نصف توليد سرانه مرغهايي است که تحت محدوديت غذايي قرار داشته اند اين مقاله شرحي از اشکالات ناشي از اضافه وزن بر روي فعاليت توليد مثل طبيعي مرغهاي مادر مي باشد . توليد تخم مرغ نتيجه تنظيم دقيق فعاليتهاي توليد مثل است که شامل رشد و بلوغ فوليکول ها در تخمدان و يک مرکز کنترل مي باشد چنانچه تخم مرغ با توالي زماني مشخصي توليد شود نشان دهنده عمکلرد صحيح در سيستم فوق است که وابستگي زيادي به يکديگر ندارند اولين تخم مرغ از يک کلاچ يک تا دو ساعت بعد از شروع نور گذاشته خواهد شد هرتخم مرغ دريک کلاچ کمي ديرتر از روز قبل گذاشته خواهد شد تا روزي که تواتر به پايان رسيده و مرغ يک روز استراحت نمايد مرغهايي که نسبت بالاي تخمگذاري دارندکلاچ طولاني تري دارند يک مرغ مادر ممتاز مي تواند در زمان پيک به طور پياپي 40 تخم مرغ بگذارد براي مرغ لگهورن اين عدد مي تواند به 80 برسد به طور خلاصه وقتي مرغها تخمگذاري خوب داشته و کلاچ طولاني داشته باشند مي توان مطمن بود که دستگاه توليد مثل به خوبي کار مي کند به طور طبيعي تخمدان مرغ حاوي تعدادي فوليکول مي باشد که مراحل مختلف رشد و بلوغ را مي گذارنند تخمدان طبيعي يک مرغ سالم حدودا 5 تا 7 عدد فوليکول بزرگ داشته و تعداد زيادي نيز فوليکول کوچک دارد که بعدا تبديل به فوليکولهاي بزرگ خواهندشد وقتي که مرغهاي مادربيش از حد تغذيه شوند توانايي قابل توجهي براي توليد فوليکول هاي اضافي پيدا ميکنند که مي تواند به 15 عدد فوليکول بزرگ برسد ممکن است ظاهرا تصور شود که اين پديده خوبي است در صورتي که چنين نيست وقتي که مرغهاي مادر بيش از حد تغذيه شوند شانس زيادي براي توليد تخم هاي دو يا سه زرده دارندچنين مرغهايي حتي مي توانند تخمهاي چند زرده زيادي نيز بگذارند ولي چون چنين تخم مرغهايي غير قابل جوجه کشي هستند تعداد کلي تخم مرغ قابل جوجه کشي راکاهش ميدهند همزمان با افزايش رشد تخمدان کاهشي درميزان طبيعي تخمگذاري به وجود مي ايد مرغهاي مادري که اضافه وزن داشته و فاقد محدوديت غذايي هستند تخم هاي خود را در يک کلاچ طبيعي لگن درشبها مي گذارند نامنظم شدن تخمگذاري بدين صورت يکي از آسانترين راههاي پي بردن به عملکرد نامطلوب تخمدان مي باشد وقتي مرغها در قفسهاي انفرادي نگهداري مي شوند ممکن است مرغهايي ديده شوند که در شبانه روز بيش از يک تخم مي گذارند و اين نيز به خاطر تخمگذاري غير طبيعي ونامنظم مي باشد .وقتي مرغها به طورنامنظم تخم مي گذارند تعداد تخم مرغها ي با پوسته ضعيف وتخم لمبه نيزافزايش مي يابد به نظر مي رسد اين مسئله به علت ايجاد وقفه در عمل ترشح کلسيم در محل طبيعي ترشح آن يعني اوتروس مي باشد که به دليل وجود بيش از يک تخم مرغ در اين محل است همچنين آزاد شدن زرده از تخمدان ممکن است با عمل تخمگذاري تخم مرغ قبلي تداخل نمايد اين امر نيز اثرات منفي دارد زيرا تخم مرغهاي با پوسته ضعيف به دليل از دست دادن آب در داخل انکوباتور و مرگ جنين قابل جوجه کشي نمي باشند مشکل ديگر مرغهاي سنگين وزن پايان تخمگذاري در سنين پايين است قابل ذکر است که فوليکول هاي بزرگ اين مرغها به طور کلي تحليل مي روند اين شبيه وضعيتي است که در زمان پرريزي وجود دارد در نتيجه استفاده از رژيم هاي مخصوص پرريزي تعداد فوليکولها به کمترين حد ممکن مي رسند عدم وجود فوليکول يعني عدم وجود تخم مرغ 10 روز يابيشتر طول مي کشد که توليد تخم مرغ از سطح فوليکول صفر شروع به افزايش نمايد . وقتي مرغها اضافه وزن دارند توليد جوجه نيز همانند ساير عوامل بالا ، که انعکاسي از کاهش توليد تخم مرغ است کاهش مي يابد مطالعات اخير در دانشگاه آلبرتا نشان داده است که باروري درمرغهاي واجد تغذيه آزاد به حد قابل ملاحظه اي کمتر از مرغهايي است که به صورت محدود تغذيه شده اند علت اين امر به طور قطع تعيين نشده است اما ميتواند به اين دليل باشد که افزايش چاقي مرغها سبب کاهش ذخيره سازي اسپرماتوزوئيد مي گردد و يا مي تواند به اين دليل نيز باشد که محل عبور طبيعي اسپرماتوزوئيد ها به انتهاي ديگر اويدوکت مي تواند به وسيله عبور تخم مرغهايي که در راه حرکت به طرف پايين اويدوکت هستند مسدود شوداگر باروري مرغهاي مادر که در روي بستر نگهداري مي شوند پايين آيد اين امر ممکن است ناشي از افزايش جفتگيريهاي ناموفق در اثر افزايش وزن ومشکلات فيزيکي جفتگيري باشد بايد توجه داشته باشيم که همه جفتگيريها کامل نيست و با افزايش سن ، نسبت جفتگيريهاي ناموفق افزايش مي يابد همچنين مشاهده شده است که ماندگاري جنين در مرغهاي واجد تغذيه آزاد کمتر بوده است اولين تخم مرغ يک کلاچ نسبت به تخم مرغهاي بعدي ، احتمال بيشتري براي مرگ و مير در انکورباتور دارد که اين به علت پير شدن اووسيت ماده قبل از باروري مي باشد بايد توجه داشت که تخم مرغ تازه گذاشته شده 24 تا 26 ساعت را در انکوباتور طبيعي طي کرده است لذا تغيير اين زمان در اويدوکت ميتواند يکي از عوامل مرگ جنين باشد مرغهايي که به طور نامرتب تخمگذاري مي کنند نيز وضعيتي مشابه تخمگذاري با کلاچ کوتاه نشان مي دهند تمام مشکلات فوق دررابطه با اضافه وزن مرغهاي مادر گوشتي تاکيدي بر کنترل جدي وزن اين گونه مرغها است اختلافات قابل ملاحظه وزني در گله هاي مرغ مادر بسيار مهم است لذا اگر چه ميانگين وزن گله يک هدف مهم است ولي به تنهايي کافي نيست سوال مهم ديگر اين است که چه درصدي از پرندگان دراطراف ميانگين وزني گله قرار دارند يکنواختي گله يکي از مهمترين و بحراني ترين عوامل مديريتي در گله هاي مرغ مادر مي باشد .

  توسط   |

 

پیشرفتهای سالهای اخیر در مواد افزودنی به تغذیه طیور

پیشرفتهای سالهای اخیر در مواد افزودنی به تغذیه طیور

در روشهای غذادهی مدرن به طیور ، ماده های افزودنی غذا را در جایگاه اول اهمیت قرار می دهند . مواد افزودنی به غذا فقط محرک رشد و بالابرنده بازدهی غذا نمی باشند ، بلکه سلامتی طیور نیز میتواند بواسطه این مواد بهبود یابد . پروبیوتیکها ، آنزیمها ، مکمل های آمینواسید و مواد معدنی موجود ، افزودنی های جدید برای استفاده متخصصان تغذیه در جیره های طیور میباشند که اگر بصورت مناسبی بکار برده شوند ، اثرات مثبتی در بهره گیری از مواد غذایی دارند .



پروبیوتیکها :

پروبیوتیکها مکملهای برجسته زنده میکروبی هستند که اثرات مثبتی را با بالانس کردن روده حیوانات میزبان دارند . ریشه کلمه پروبیوتیک یونانی میباشد که بمعنای زندگی است و نقطه مقابل کلمه آنتی بیوتیک است که بمعنای ضد زندگی میباشد . تقریبا تمامی پروبیوتیکها از فروشگاه ها قابل تهیه میباشند که شامل :

Lactobacilli و Streptococci و مقدار کمی باکتری بیفیت ، مخمر و همچنین قارچ است . افزودنیهای باکتریایی دیگری که در تجارت از آنها استفاده میشوند عبارتند از :

Lactobacillus Acidophilus .
L.bulgaricus .
L.planatarum .
L.casei .
Bifidobacterium bifidum .
Aspergillus oryzae .
Saccharomyces cerevisae .
محصولات و پروبیوتیکهای متعدد تجاری زیادی در مغازه ها موجود میباشد که به برخی از آنها اشاره شد . این مواد در خارج از بدن کارآمد نیستند . پروبیوتیکها پس از ورود به بدن در دستگاه گوارش و بخصوص در روده کوچک شروع به تکثیر کرده و در تعداد زیاد وضعیت خود را به اثبات میرسانند .

استفاده از میکروارگانیسمهای زنده در تغذیه طیور که ممکن است شما آنها را بنام پروبیوتیک بشناسید در سالهای اخیر پیشرفت زیادی کرده است و مقدار زیادی از اینگونه فرآورده ها توسط سازمانهای تجاری مختلفی به بازار عرضه شده است . برای بدست آوردن سودهای بزرگ اقتصادی ، صنعت طیور تحت یک سیستم تولیدی متمرکز و فشرده رشد کرده است . حتی در این سیستم کوتاه و فشرده نیز انواع استرسهای مختلف و مرگ و میرهای گوناگون وجود دارد که بطور نامطلوبی بر روی عملکرد آنها تاثیر می گذارد . استفاده غذایی از پروبیوتیکها قدرت پیشرفت طبق برنامه را به طیور داده است و حتی استرس آنها را خنثی میکند . پروبیوتیکها همچنین اثرات مفیدی در افزایش وزن زنده ، کم شدن تلفات در برویلرها ، افزایش تولید تخم مرغ و تبدیل غذایی در لایرز دارد .



آنزیمها :

آنزیمها کاتالیزورهای طبیعی هستند که واکنشهای بیوشیمیایی را دچار تغییر میکنند ، بدون آنکه خودشان دستخوش تغییری بشوند . آنزیمها در طبیعت بصورت پروتئین میباشند که از آمینواسیدهای متوالی که بدنبال هم آمده اند تشکیل شده اند . فعالیت آنزیمها بستگی به رفتار متغیر و یا یک محل اختصاصی در محلول دارد. آنزیمها زنده نمی باشند ولی محصول ارگانیسمهای زنده ایی مانند : باکتریها ، مخمرها ، قارچها و بافتهای نباتی میباشند . آنزیمهای تجاری مختلف که مورد استفاده قرار می گیرند یک آنزیم را شامل نمی شوند . مقدار زیادی از فرآورده های مولتی ویتامین توسط سازمانهای تجاری مختلفی تهیه و به بازار عرضه شده است . برخی از آنزیمها که در فروشگاه ها قابل تهیه هستند شامل :

· Novozymes Sp243 .

· Beta glucanase .

· Cellulase .

· Lipase .

· Pectinase .

· Nutrizyme .

· Amylase .

· Protease .

· And …

طیور آنزیمهایی مانند : سلولاز ، همی سلوز ، بتاگلوکاناز که برای هضم دیواره سلولی گیاهان لازم دارند را نمی سازند . حدود هشتادوپنج تا نود درصد غذای طیور ، تشکیل شده از غذای گیاهی که شامل مقادیر زیادی فیبر میباشد . بیشترین اثرات امیدبخش آنزیمها در رژیمهایی با ذرت ، گندم و دانه های غلات میباشد زیرا آنزیمها فعالیتهای ضدغذایی آنها را تا حد زیادی خنثی میکند . دلیل فعالیتهای ضدغذایی اینگونه محصولات وجود خاصیت (Non Strach Polysaccarides) در آنها میباشد . اثرات مفید استفاده از آنزیم در جیره هایی که بر اساس جو ، جوی دوسر ، گندم و چاودار میباشند بر اساس NSP این محصولات مشخص میشود . با دقت در انتخاب آنزیم از میان آنزیمهای گسترده و متنوع تجاری قابل دسترس و موجود در بازار میتوان بخوبی عملکردها را در طیور بهبود بخشید . افزایش استفاده از آنزیم در غذا ، گمان میرود که فقط بخاطر منافع اقتصادی صورت نگیرد ، بلکه ویژگیهای محیطی بهبود ذرات غذا توسط آنزیمها مورد نظر میباشد . آنزیمها سبب کاهش دفع کود و کاهش دفع مواد غذایی و بخصوص فسفر ، نیتروژن ، مس و روی میشود .



آمینواسیدهای تجاری :

آمینواسیدهای خاص که در صنعت طیور مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :

· ال - لیزین .

· دی ال – متیونین .

· ال – ترئونین .

· ال – تریپتوفان .

استفاده از آمینواسیدهای تجاری در فرمول رژیم غذایی طیور به فرمول نویسان این امکان را میدهد که بصورت دقیقتر آمینواسید ایده آل را بالانس کنند تا به این وسیله نیتروژن کنستانتره رژیم غذایی را با کاهش کاتابولیسم آمینواسید کاهش بدهد تا آلودگی ناشی از نیتروژن را کم کند . این محصولات همچنین یک انعطاف پذیری به فرمول رژیم غذایی می دهند و یک پیش بینی منسجم در مورد قابلیت اسید آمینه در جیره را ممکن میسازد . بدین ترتیب میتوان یک عمل منسجم شبیه آنچه در بالا اشاره شد را توسط آنزیمها بخوبی اجرا کرد . موادی شبیه آمینواسیدها نیز میتوانند ساخته شوند ، مانند متیونین هیدروکسیل آنالوگ که تاثیرات کمتری از آمینواسیدها دارد ، ولی مزیت آن اینست که حالت مایع دارد و پوشش بیشتری به غذای پراکنده میدهد .



مواد معدنی با کیفیت بالا :

مواد معدنی با کیفیت بالای قابل دسترس مانند :

· Chelates .

· Proteinates .

· Copper lysine comlex .

· Chelated iron .

· Zinc proteinates .

میتوانند جایگزین منابع طبیعی که نیازهای متخصصان تغذیه را برآورده می کنند بشوند . مواد تشکیل دهنده سلنیوم زمانی که بصورت Seyeast فراهم شده و آماده میشود می تواند اثرات مشخصی را بر روی متابولیسم داشته باشند و بنابراین کمک به افزایش وضعیت سلامتی پرنده می کند .



نتیجه گیری :

بزرگترین دلیل اثرات مثبت بر وضعیت سلامت ، عملکرد رشد استفاده از مواد مغذی و مطلوب میباشد. پس علت استفاده گسترده از مکملهای غذایی و افزودنیها چیست؟ اگرچه آنزیمهای غذایی و آمینواسیدها جنبه تجاری پیدا کرده اند ولی در ناحیه پروبیوتیکها پیشرفت کمتری حاصل شده است . بنظر میرسد که تلاش و ممارست بیشتری برای تاثیرگذاری بر روی کیفیت محصولات طیور لازم است .

به امید آنروز .





منبع :

Featured Poultry Articles At Poulvet.com

  توسط   |

 

فاکتورهای موثر بر تولید تخم مرغ درگله های تخمگذار

فاکتورهای موثر بر تولید تخم مرغ درگله های تخمگذار
سته به نژاد وفصل شروع تولید تخم مرغ در طیور تخمگذار از 18-22 هفتگی آغاز می گردد وسیکل تخمگذاری 12 ماه طول می کشد 6-8 هفته بعداز شروع تولید گله به پیک 90 درصدی می رسد تولید گله بعد از 12 ماه به 65 درصد خواهد رسید در طول تغییرات مرحله تولید و کاهش تدریجی تغییراتی دروزن تخم مرغ نیر حاصل میگردد هرآنچه که بتواند برتولیدگله تاثیربگذارد بایستی موردبررسی قرار گیرد مطالعه سابقه گله نیز در این امر مهم است مصرف غذا کیفیت وکمیت مصرف آب شدت و مدت روشنایی ، آلودگی های انگلی ، بیماری ها ، مدیریت و فاکتورهای محیطی ، همگی بر تولید یک گله موثر می باشند .



الف – دلایل غیر عفونی موثر در تولید

1- سن مرغ :

طیور می توانند سال ها زنده مانده و به تولید خود ادامه دهند به طور کلی بعد از 2 یا 3 سال بسیاری از مرغ ها به طور معنی داری تولیدخود را کاهش می دهند و این کاهش از پرنده ای که به پرنده دیگر متفاوت خواهد بود پس از گذارندن یک دوره تولک و استراحت مرغ های خوب می توانند 50 تا 60 هفته به تولیدخودادامه دهند مرغ هایی که تولید کمتری دارند و نیز سن آنها بیشتر باشد برای تولید و تولک مناسب نمی باشند .



2- تغذیه نامناسب :

مرغ ها برای تولید مطلوب به یک جیره بالانس شده و کامل نیاز دارند زیرا که تغذیه ناکافی سبب افت تولید می شود که این حساسیت در خصوص انرژی ، پروتئین و کلسیم بیشتر است بدین سبب تامین دائمی نیازهای مرغان تخمگذار ضروری است استفاده از دانه کامل ، ضایعات و ... به تنهایی باعث عدم تعادل جیره خواهند شد .بالانس نبودن جیره و تغذیه آن در مدت طولانی سبب پرولاپس مجرای عبور تخم می شود بروز پرولاپس در پرندگان چاق و نیز به هنگام تولیدتخم مرغهای خیلی بزرگ بیشتر است پرولاپس سبب آسیب دائمی مرغ شده و در بسیاری از مواقع کشنده می باشد.



3- کمبود یا نقص مواد مغذی

1-3 – نمک :

حیوانات به طور ذاتی تمایل به مصرف نمک دارند و تغذیه جیره ای که از نظر نمک کمبود داشته باشد منجر به پرخوری ، نوک زدن به پر و در نتیجه کاهش تولید تخم مرغ می شود. به اکثر غذاهای طیورنمک اضافه می شود ید به ندرت به جیره مرغ ها اضافه می شودبا این وجود نمک های یددار به طور عادی برای مرغان استفاده می شود نمک های حاوی کبات درخوک و نشخوارکنندگان استفاده شده و در طیور می توان بدون مشکل آنها را استفاده کرد رنگ این نمک آبی می باشد . نگهداری حجم مایعات ، بدن ، Ph خون و حفظ فشاراسمزی ازنقش های سدیم است مصرف مداوم ولی کم نمک می تواند بر روی کاهش اشتها موثر باشد کمبود سدیم بر روی استفاده از پروتئین ، انرژی جیره وعملکرد تولیدمثلی موثر است کلر نیز ازعناصر ضروری است کلرید هیدروژن از معده حقیقی طیورترشح شده ودرهضم غذا ذخیل می باشد کمبود در طیور عوارض عصبی داشته و به سر وصدای ناگهانی حساسیت بیشتری دارند .



2-3- کلسیم :

پوسته تخم مرغ ازکربنات کلسیم تشکیل شده است در مرحله رشد احتیاج پوستها به کلسیم نسبتا کم بوده که با شروع تولید بایستی به حداقل 4 برابر میزان کلسیم افزایش یابد کلسیم ناکافی سبب کاهش تولیدوکم شدن کیفیت پوسته تخم مرغ می شود کلسیم درمدولای استخوان نگهداری می شود باکاهش ذخایر کلسیم ، شکنندگی استخوان ها بیشتر می گردد که حتی درموارد حاد مرغ توانایی ایستادن و راه رفتن را از دست می دهد این مساله درمرغان تخمگذاری که درقفس نگهداری می شوند بیشتر است سندرم خستگی قفس درمرغانی که روی بستر پرورش می یابند مشاهده نمی شود کلسیم را می توان از سنگ اهک یا پوسته صدف تامین نمود اندازه ذرات بر روی قابلیت استفاده از کلسیم موثر است زیراهرچه ذرات بزرگتر باشدمدت بیشتری در دستگاه گوارش باقی ماند و ازاد شدن آنها اهسته تر است این مساله سبب می شود که در طول تاریکی شب که پرندگان غذایی مصرف نمی کنند سبب پیوستگی و یکنواختی پوسته شود پیشنهاد می شود که به صورت دوره ای از سنگ اهک دولومیت در صنعت خوراک استفاده شود این منبع حاوی حداقل 10 درصدمنگنز بوده وبرای جذب در روده با کلسیم رقابت می کند در نتیجه سبب کمبود کلسیم می شود از این سنگ اهک در صنعت فولاد نبایداستفاده گردد بالابودن میزان کلسیم سبب برهم زدن نسبت کلسیم به فسفر شده و به دنبال آن تلفات افزایش می یابد .



3-3 – ویتامین D :

برای جذب طبیعی کلسیم به آن نیاز می باشد و در صورت ناکافی بودن ویتامین ، کمبود کلسیم ظاهر می شود و سبب کاهش تولید تخم مرغ می شود ویتامین D به دو شکل D2 و D3 بود که توانایی جذب و فعالیت هردو در حیوانات یکسان است ولی در طیور فرم D3 فعالتر و کارایی بهتری دارد .



4-3-پروتئین

مصرف پروتئین در واقع برای تامین اسیدهای امینه است 22 اسید آمینه وجود دارد که طیور قادر به ساختن برخی از آنها نمی باشند اسیدهای امینه ضروری بایستی برای طیور تامین شوند که میزان آن بسته به مرحله تولید ، پرورش ، سن ، تیپ ، نژآد و سویه فرق می کند دراغلب جیره های مرغان تخمگذار کمبود متیونین وجود دارد به هنگام شروع تولید نیاز به پروتئین ، ویتامین و موادمعدنی افزایش می یابد در صورت کمبود پروتئین یاعدم تامین اسیدهای آمینه تولید و جوجه آوری افت می کند .



5-3- چربی :

چربی منبع انرژی و سرشار از اسید لینولئیک است کمبود آن بر روی تولید تخم مرغ تاثیر منفی میگذارد چربی های جیره به عنوان حمل کننده ویتامین های محلول درچربی و جذب کننده ویتامینی ها هستند دراثر کمبود چربی جیره ، جذب ویتامینهای محلول درچربی مختل می شود



4- مسمومیت ها :

1-4 – نمک :

اگر چه پرندگان به سطوح کمی از نمک احتیاج دارند ولی وجود آن ضروری است مقادیر زیادنمک سبب مسمومیت و کاهش تولید تخم مرغ می شود به عبارت دیگر بین سطوح مورد نیاز وسطوح مسمومیت بایستی تعادل برقرار شود بالابودن نمک درجیره سبب مرطوب شدن بستر می گردد سطح سدیم درغذاهایی همانند پودرماهی ، کنجاله گلوتن ذرت ، پودر گوشت ، آب پنیر و کنجاله آفتابگردان بالا می باشد به طوری که در صورت استفاده از غذاهای ذکر شده سطوح نمک جیره باید کاهش یابد .



2-4 – فسفر :

فسفر و کلسیم از عناصر اصلی استخوان بوده و نسبت کلسیم به فسفر بر روی جذب هر یک از آنها موثر می باشد که به دنبال ان عدم بالانس این دوعنصر سبب کاهش تولید وکیفیت پوسته و جوجه دراوری میگردد نقش دیگر فسفر درمتابولیسم کربوهیدارتها ، متابولیسم چربی و کمک به تعادل اسید – بازبدن می باشد.



3-4-ویتامین D :

بالابودن ویتامین D سبب جذب بیشتر کلسیم شده که ممکن است تولید تخم مرغ را کاهش دهد دراغلب گونه ها تحمل مصرف ویتامین D تا 10 برابرحد مجاز ذکر شده است در حالی که در مدت کوتاه طیور می توانند تا 100 برابر حد نیازشان را تحمل کنند با این وجود زیاد بودن ویتامین D3 در جیره هنوز ناشناخته است .



4-4 – مایکوتوکسین ها :

قارچ ها با تولید سم بر روی سلامت طیور وکاهش تولیدتخم مرغ اثر می گذارند همچنین بسته به نوع سم تولیدی جذب غذاها را نیزتحت تاثیر قرار می دهد در اثر سموم قارچی ، کمبود کلسیم و ویتامین D3 درمرغان تخمگذار ظاهر شده و نیز دراثر اختلالات هورمونی ف کاهش تولید تخم مرغ ظاهر می شود .سم آفلاتوکسین دردانه های ذرت انبار شده و در مزارع توسط قارچی به نام مایکوتوکسین های دیگری در ذرت وغلات دیگر دیده می شود که از آن جمله می توان به زیر النون اکراتوکسین 2-t توکسین ، وومی توکسین ، سیترینین اشاره نمود تاکنون بیش از 300 نوع مایکوتوکسین شناسایی شده است



5-4 – بوتولیسم :

بوتولیسم توسط سموم نروتوکسین ایجاد شده که ان هم به وسیله باکتری کلستریدیوم بوتولینوم تولید می شود در اثر مصرف غذاهای فاسدولاشه ها این حالت رخ می دهد تالاب هاو مانداب ها اغلب دارای آب هایی هستند که مواد معدنی آنها و میزان باکتری و قارچ آنها زیاد وحاوی این توکسین است .



6-4- سموم دیگر:

درجه سمیت یک گیاه یا دانه متفاوت بوده ولی در اغلب موارد برتولید جوجه درآوری ، رشد وزنده ماندن تاثیر منفی می گذارد از این گیاهان می توان به موارد زیر اشاره نمود :

1- گلسنک ها

همچنین آفت کش ها ، علف کش ها ، ضد عفونی کننده ها ، کود ، داروها ، آنتی بیوتیک ها ، روغن و ضد یخ می توانند برای طیور سمی باشند .



ب – آنتی کوکسیدیال

در گله های جوان ، پولت های جایگزین و پرندگان گوشتی از داروهایی استفاده می شود که از شیوع یا بروز کوکسیدیوز جلوگیری می کند از انتی کوکسیدیال ها در مرغان تخمگذار تجاری استفاده نمی شود .

نیاکاربازین داروی ضد وکسیدیوز بوده که باعث افت عملکرد مرغان می شود حتی اگر درجیره مرغان تخمگذار یا مادر در سطح طبیعی استفاده گردد از عوارض دیگر استفاده ازاین داروی ضعیف شدن غشاهای زرده لکه لکه شدن زرده می باشد در تخم مرغهای قهوه ای پوسته کمرنگ شده ودر 48 ساعت بعد از متمایل به سفید می شود حتی سطوح اندک نیکاربازین می تواند هچ رنگ پوسته و لکه لکه شدن زرده را تحت تاثیر قرار دهد موننسین آنتی کوکسیدیال موفقی بوده ولی در صورت پایین بودن پروتئین جیره اثر منفی برروی تولید تخم مرغ خواهند داشت آنتی کوکسیدیال های یونوفره دیگر چنین اثری دارند .



ج- اشتباهات مدیریتی

ج1-قطع غذا :

قطع غذا به مدت چندین ساعت سبب کاهش تولید تخم مرغ می شود و جود مکمل های مناسب و کافی درجیره ها ضروری است در صورتی که غذا به مدت بیش از 2 هفته در مزرعه ذخیره شود ممکن است دچار کپک زدگی شود بخصوص انکه رطوبت غذاها بالا باشد در طول ذخیره سازی توان ویتامین های موجود در خوراک کاهش می یابد .



ج2- قطع آب :

آب یکی از مهمترین مواد مغذی اصلی است که حدود 70 دصد از وزن بدن را تشکیل می دهد عدم دسترسی به آب به مدت چندین ساعت باعث کاهش تولید تخم مرغ می شود مرغها به فقدان اب نسبت به فقدان غذا حساسیت بیشتری نشان می دهد .آب مورد نیاز بسته به درجه حرارت و رطوبت نسبی ترکیب غذا و میزان تولید تخم مرغ متفاوت است مصرف آب به وزن بدن مرغ بستگی دارد ولی گرمای هوا تاثیر بسیار زیادی در مصرف آن دارد .



ج3- کاهش طول روز :

طیور برای تولید تخم مرغ به حداقل 14 ساعت روشنایی نیاز دارند شدت روشنایی بایستی به میزانی باشد که بتواند از روشنایی طبیعی باعث می شود که با کاهش طول روز در پاییز و زمستان تولید تخم مرغ متوقف و پرریزی آغاز شود مرغانی که تنها از نور طبیعی استفاده میکنند شروع مجدد تولید آنها در فصل بهار خواهد بود .



ج4- درجه حرارت بالای آشیانه ها :

درجه حرارت بالای محیطی مشکلات زیادی برای تمام طیور ایجاد میکند در استرس شدید گرمایی ، مصرف غذا ، تولید تخم مرغ و اندازه تخم مرغ ، جوجه درآوری تحت تاثیر قرار میگیرد سایه ، تهویه مناسب ، تامین آب سرد کافی به کاهش اثرات نامطلوب استرس گرمایی کمک می کند .



د- انگل خارجی

انگل های خارجی منبع تغذیه شان خارج از بدن میزبان می باشد و به آنها اکتوپارازیت گویند .



د1- مایت مرغان شمالی

مایت مرغان شمالی ازانگل های خارجی بدن پرندگان است مایت ها به دلیل مکیدن خون طیور سبب سوزش ، خارش و کم خونی شدید پرندگان می شود و به دنبال آن کاهش بازده غذایی ، تولید تخم مرغ وکم شدن مقاومت به بیماری ها مشاهده می شود .



د2- شپش ها :گونه های متعددی از شپش های جونده در گله های کوچک مشاهده میشود شپش ها از زخم های پوستی ، دلمه ها تغذیه کرده و محل زندگی انها لابلای پرهاست شپش ها به کمک قسمت های دهانی و چنگال های خود در روی پوست حرکت میکنند سوزش و خارش دائمی پرندگان باعث ایجاد رفتار عصبی و غیر عادی شده و پرهای پرندگان ژولیده می گردد درگله هایی که مورد تهاجم قرار گیرند افت تولید تا 10% می رسد اگرچه دربرخی موارد کاهش تولید تا بیش از 20 درصد نیز می رسد .



د3- کک :

درمرغان خانگی یکی از مشکلات بوده و بایستی ریشه کن شوند جنس های ماده در روی پوست نواحی سر، صورت سکنی گزیده وسبب سوزش ، خارش شدید ودر برخی موارد سبب کوری می شوند .



ه – انگل های داخلی

این دسته ازانگل ها درداخل بدن حیوان زندگی و تغذیه میکنند هجوم انگل ها سبب کاهش بازده غذایی ، رشد ضعیف ، کاهش تولید تخم مرغ و مرگ و میر می شود پرندگان آلوده به بیماری های ویروسی و نیز استرسها بسیار حساس خواهند شد .



ه1- نماتدها :

نماتدها یاکرمهای گرد درناحیه خاصی از دستگاه گوارش یا روده زندگی می کنند .



ه 2- کرم کدو (سستودها ) :

دارای رنگ سفید یا مایل به زرد بوده و این کرمهای نواری شکل با قطعات پهن می باشند اندازه آنها از 17/0 تا 12 اینچ متفاوت می باشند کرمهای کدو خسارت چندانی به روده ها وارد نمی کنند ولی رقیب غذای طیور هستند ستودها غذای خود را هضم نکرده بلکه از غذای هضم شده طیور قبل از جذب آنها استفاده می کنند برخی از داروهای ضد انگلی هردو واریته نماتد و سستودها را نابود می کنند .



و- بیماری ها

و1- آبله طیور :

یک بیماری ویروس درجوجه ها بوده که با علامت جراحات دلمه مانند ، روی پوست و قسمتهای بدون پر و یا روی حنجره ومجاری دهان یا درمجاری تنفسی ظاهر می شوند آلودگی طیور به ویروس آبله سبب کاهش رشد ، ضعف جوجه ها ، ضریب تبدیل نامطلوب وافت سریع تولید تخم مرغ می شوند ویروس آبله درهر سنی می تواند ظاهر شود ابله به صورت مستقیم یا غیر مستقیم منتقل می شود .



و2- کوکسیدیوزیس :

کوکسیدیوز یک بیماری پروتوزآیی است که با تورم روده واسهال در طیور مشخص می شود شدت بروز آن از خفیف تا حاد متغیر می باشد سویه های مختلفی از آن وجود دارند که علائم متفاوتی دارندکمخونی ، تلفات شدید ، لاغری ، کاهش مصرف غذا ، اسهال و کاهش تولید تخم مرغ از نشانه های آن است به طور معمول از کوکسیدیواستات ها در جیره جوجه های گوشتی استفاده می شود ولی اخیرا از واکسنهای زنده استفاده می گردد .



و3- برونشیت عفونی :

برونشیت عفونی یک بیماری تنفسی واگیردار است ویروس عامل برونشیت از نظر مقاوم بودن درحد متوسطی قرار دارد ولی توسط مواد ضد عفونی کننده معمولی درغالب موارد از بین می روند جوجه ها در تمام سنین به این بیماری حساس می باشند . علائم این بیماری به صورت نفس نفس زدن ، عطسه ، سرفه وکاهش تولید تخم مرغ ظاهر می شود برونشیت عفونی جوجه ها متفاوت از برونشیت بلدرچین است این بیماری برروی کیفیت پوسته تخم مرغ تاثیرمنفی می گذارد همچنین نازک شدن پوسته و افزایش تخم مرغهای نافرم به مدت طولانی بعد از بروز بیماری دیده می شود اگر جوجه ای درهفته اول به برونشیت مبتلا گردد هرگز به یک مرغ تخمگذار خوب تبدیل نخواهد شد درمان موثری برای این بیماری وجود ندارد اگرچه طیف وسیعی از آنتی بیوتیک ها به مدت 3 تا 5 روز برای کنترل عوارض ثانویه به کار می رود برای پیشگیری ازواکسن ها استفاده می شود واکسن زمانی موثر است که سویه موجود درواکسن باسویه شایع درمنطقه مطابقت داشته باشد امروزه ترکیبی ازواکسن برونشیت با نیوکاسل دریک ویال عرضه می شود



و4- بیماری نیوکاسل :

این بیماری توسط ویروس ایجاد می شود برمبنای قدرت بیماری زایی به سه دسته لنتوژنیک ، مزوژنیک و لووژنیک تقسیم میشوند لنتوژنیک سویه بدون حدت بوده ولی ولووژنیک سویه بدون حدت بوده ولی ولووژنیک سویه ای است که می تواند بیماری را درحالت فوق حاد ایجاد کند . بیماری نیوکاسل به یکباره و به صورت ناگهانی ظاهر ودر سراسر گله شبوع پیدامیکند درمرغان تخمگذار علائم کلینیکی شامل افسردگی ، از دست دادن اشتها ، کاهش مصرف آب و کاهش تولید تخم مرغ مشاهده می شود به طور که حتی ممکن است تولید به صفر برسد دوره بیماری 14-10 روز بوده ولی مرغان تخمگذار تا 6-5 هفته بعد از تولیدکامل برنمی گردند .در اثر واکسیناسیون ، جوجه ها و بوقلمون می توانند علیه بیماری نیوکاسل مصون گردند درمان 5-3 روزه آنتی بیوتیک برای جلوگیری ازعفونت های ثانویه میکروبی است .



و5- آنفلوانزای مرغی :

یک بیماری ویروسی است که بر روی سیستم تنفسی ، گوارش وعصبی طیور اثر میگذارد ویروس های آنفلوانزا می توانند بیماری را به صورت خفیف یا حاد ظاهرسازند در فرم حاد تورم صورت ، سیانوز ، دهیدارته شدن همراه با اختلالات تنفسی دیده می شود همچنین بر روی پاها وتاج سیانوز دیده می شود تلفات از حداقل تا نزدیک 100 درصد مشاهده شده است کاهش تولید تخم مرغ به شدت بیماری بستگی دارد .آنفلوانزامرغی درمان مشخصی نداشته و به صورت خودبه خود بهبودی حاصل می شود پرندگانی که 7 روز بعداز ابتلا کشتار شوند علائم بیماری را نشان نمیدهند در صورتی که گله ای الوده شود قرنطینه به صورت کشوری بایستی اجرا شود حتی پرندگانی که بهبود می یابند درمدفوع خود 4-3 هفته بعد ویروس را خارج می کنند تخم مرغهای مرغان تخمگذار از نظر خوارکی بی خطر بوده ولی باید شسته شوند کود طیور قبل از استفاده درزمین های کشاورزی بایستی کمپوست شود .



و6- آنسفالومیلیت مرغی

یک بیماری ویروسی است که بر روی پرندگان جوان موثر می باشد در این بیماری لرزش بدن و بخصوص لرزش سر وگردن زیاد بوده و همراه با تلفات بالایی است جوجه هایی که بهبود یابند سپس دچار بیماری آب مروارید می شوند کاهش تولید و جوجه درآوری از علائم دیگر است وقتی که آلودگی در کل گله پیشرفت می کند به ندرت علائم کلینیکی درمرغان تخمگذار ظاهر می شود افت 20-5 درصدی تولید به مدت 2 هفته بوده وتداوم چندانی نخواهد داشت ولی درگله های مادر افت قابل توجهی در در صد جوجه درآوری ظاهر می شود درمان موثری برای این بیماری وجودندارد وتمام پولت های تخمگذار و جایگزین بایستی در برابر بیماری ایمن شوند .



و7- آلودگی با مایکوپلاسماگالی سپتیکوم :

این بیماری با اسامی دیگر همانند Mg ، تورم کیسه های هوایی بیماری مزمن تنفسی ، عفونت شناخته می شود دراین بیماری ، سرفه ، عطسه ، خس خس ، ترشحات چشم و بینی کاهش مصرف غذا و تولید تخم مرغ وجود دارد ولی میزان تلفات پایین است در برخی موارد ممکن است علیرغم آلوده شدن گله ، عوارض بیماری ظاهر نشود مگر آنکه محرکی وجود داشته باشد عوامل تحریک شامل استرس ها ، مدیریت ، تغذیه ، تغییرات آب و هوا ، جابجایی و ... می باشد . طیف وسیعی از آنتی بیوتیک ها برای درمان استفاده می شود که پس از قطع دارو و درمانی تلفات کاهش می یابد اغلب آنتی بیوتیک ها به همراه دان یا آب به مصرف گله وسیعی استفاده می شود کم بودن یا کوچک بودن گله و تزریق انفرادی به طور چشم گیری درکنترل بیماری موثر است به علت ماندن بقایای دارو در گوشت و تخم مرغ ، از مصرف فرآورده های طیور تا طی شدن دوره عدم مصرف محصول اجتناب شودبرای کاهش اثرات زیان بار بیماری از واکنش های کشته و غیر فعال استفاده می کنند .



و8-مربای مرغی

مربای مرغی یک بیماری باکتریایی در طیور است این بیماری به صورت ناگهانی ظاهر شده ودرحالت حاد موجب تلفات زیاد می شود بی اشتهایی ، افسردگی ، سیانوز ، خس خس کردن ، ریزش آب از چشم و بینی ، اسهال سفید آبکی و یا موکوسی سبز وکاهش تولیدتخم مرغ از علائم دیگر بیماری است در وبای مزمن مرغی درجوجه ها آبسه وتورم مفاصل وپا دیده می شود همچنین در سینوس های زیرچشم ممکن است چرک پنیری مانند جمع شود گله ها می توانند توسط داروی درمان شوند داروی مورد نظر جهت استفاده در پولت های بیشتر از 14 هفتگی یا در مرغای تخمگذار تجاری مورد تایید نمی باشد سولفات ها و بقایای آن درگوشت وتخم مرغ باقی می مانند استفاده طولانی مدت از این داروها سمی بوده و سبب کاهش تولید در مرغان تخمگذار می شود در این خصوص میتوان از آنتی بیوتیک ها استفاه کرد در حالی که برای توقف یا جلوگیری از بروز بیماری می توان از دز بالا وبه مدت طولانی مدت استفاده کرد درمکان هایی که وبای مرغی به صورت اپیدمی بوده توصیه می شود که از واکسن های کشته یازنده استفاده شود تا زمانی که مشکلی درمزرعه ای ایجاد نشود یا مورد تایید در یک منطقه ای واقع نشود توصیه می شود که واکسیناسیون علیه بیماری وبای مرغی شروع نشود .



و9- کوریزای عفونی :

دراین بیماری تنفسی ، تورم صورت و تاج و ریش مشاهده می شود ترشحات خارج شده از بینی به صورت تیره و چسبناک با بوی بد می باشد و تنفس به سختی صورت گرفته و خس خس مشاهده می شود کاهش مصرف غذا و آب باعث کاهش تولید تخممرغ می شود استفاده از سولفادی متوکسیندردرمان کوریزای عفونی ارجحیت دارد در صورت در دسترس نبودن این دارو میتوان از سولفامتازین ، سولفامرازین یا ارتیرمایسین استفاده نمود واکسن مورد استفاده در زیر پوست در قسمت خلفی گردن تزریق می شود جوجه ها در 4 مرحله واکسینه میشوند که مرحله اول آن در5 هفتگی و مراحل دیگر در 15 و 19 هفتگی بوده و به طوری که بین تزریقات حداقل 4 هفته بایستی فاصله باشد واکسن مجدد در 10 ماهگی صورت می گیرد .



ز – رسیدگی به مشکلات دیگر :

برای جلوگیری ازکاهش بارز درتولید تخم مرغ به موارد زیر دقت کنید :

- خوردن تخم مرغ به وسیله مرغان دیگر .

- شکستگی بیش از حد تخم مرغ

- برخی مرغان به جای تخمگذاری در لانه ها در نقاط مرتفع اقدام به تخمگذاری می کنند .



خلاصه :

فاکتورهای بسیار زیادی بر تولید تخم مرغ موثر می باشند در صورت کاهش تولیدبه دنبال پاسخ سوالاتی باشیدکه در زیر می آید .



1- سن پرنده ؟

2- میزان مصرف روزانه غذا ؟

3- تغییر مصرف غذا در روزهای اخیر ؟

4- تغییر در نوع غذای مصرفی

5- کپک زده بودن غذا

6- نوردریافتی طیور و تغییرات احتمالی آن

7- منبع نور

8- شرایط لانه های طیور

9- آیا پرندگان آب تمیز و کافی در اختیار شان هست ؟

10 – وضعیت ظاهری پرندگان چگونه است ؟

11- تحرک و فعالیت طیور چگونه است ؟

12- کیفیت پوسته تخم مرغ چگونه است ؟

13- کیفیت درونی تخم مرغ چگونه است ؟

14- آیا علائمی از بیماری دیده می شود ؟

15- آیا تراکم بالاست ؟

16- آیا نشانه ای از انگل یابیماری های انگلی دیده می شود ؟

17- آیا از علف کش یا حشره کش درآن منطقه استفاده شده است ؟

18- آیا طیور به گیاهان دسترسی دارند و چه گیاهانی ؟


  توسط   |

 

کنترل فاکتورهای موثر در پرورش جوجه های گوشتی

کنترل فاکتورهای موثر در پرورش جوجه های گوشتی
مقدمه :

اشتباه در فراهم نمودن محیط مناسب در خلال دوره پرورش ، ممکن است منجر به کاهش سودآوری ، کاهش رشد ، اختلال در ضریب تبدیل ، افزایش بیماریها و در نهایت سبب افزایش تلفات شود .



دما و فیزیولوژی جوجه ها :

فراهم نمودن دمای مناسب از حیاتی ترین مسائل پرورش جوجه ها میباشد . این کار بخصوص در هفت روز اول زندگی جوجه ها از اهمیت فوق العاده ایی برخوردار است . در اوایل زندگی ، جوجه ها تجهیزات ضعیفی را در جهت کنترل دمای بدن و یکسان سازی آن با متابولیسم بدن خویش دارند . در نتیجه جوجه های جوان نیاز مبرمی به دمای محیط خویش در جهت متعادل نمودن دمای بدن خود دارند .

در صورت افزایش دمای سالن ، دمای بدن آنها نیز افزایش یافته و برعکس ، در صورت کاهش دمای سالن دمای بدن آنها نیز کاهش خواهد یافت .

سرمای زیاد و یا گرمای زیاد در این دوره حیاتی ، میتواند سبب کاهش رشد ، اختلال در ضریب تبدیل و همچنین افزایش حساسیت آنها به بیماریها شود . اقدامات مدیریتی مناسب بایستی به ترتیبی دمای بدن جوجه ها را تامین نماید که جوجه ها انرژی خود را صرف دفع گرمای اضافی از طریق عمل له له زدن نکرده و یا از طریق عمل متابولیسم تولید گرما نمایند .

تحقیقات نشان داده است که جوجه ها در روز 12 تا 14 روزگی زندگی خود توانایی کنترل و تنظیم دمای بدن خود را بدست می آورد . در صورت افزایش یا کاهش یک درجه از دمای بدن جوجه ها ، این پرندگان وارد شرایط تحمل استرس خواهند شد .

زمانیکه دمای بدن جوجه ها تغییر میکند ، جوجه سعی میکند تا دمای بدن خود را متعادل کند . این موضوع بدان معناست که اینکار تاثیری منفی بر روی عملکرد جوجه ها خواهد گذاشت . دمای بدن جوجه های یکروزه ، نهایتا 103 درجه فارنهایت ، برابر با 39 درجه سانتیگراد میباشد . اما پس از گذشت پنج روز از زندگی ، دمای بدن این جوجه ها به 106 درجه فارنهایت یعنی 41.5 درجه سانتیگراد میرسد .

نتیجه دمای غیرعادی ( بالا یا پائین ) معمولا بروز تلفات در جوجه ها میباشد ، ولی حتی گرما یا سرمای خفیف غیراستاندارد نیز میتواند سبب بروز ضایعاتی در جوجه ها شود اگرچه بصورت تلفات بروز نکند . زمانیکه جوجه ها به نسبت بالغین به دمای بالا حساسیت دارند ، بروز گرمای بیش از اندازه حتی در مواقع خاص میتواند به بروز تلفات و همچنین کاهش راندمان تولید منجر شود و این نکته مهمی است که بایستی به آن توجه شود .

تحقیقات اخیر نشان داده است که سرمای هوا بر روی سیستم ایمنی و همچنین سیستم گوارش جوجه ها تاثیرات منفی میگذارد . در نتیجه ، جوجه هایی که تحت استرس سرمایی قرار گرفته اند ، رشد کمی داشته و نسبت به بیماریها حساسیت بیشتری از خود نشان میدهند . جوجه هایی که در معرض استرس سرمایی قرار گرفته اند ، احتمال بروز ضایعه آسیت در آنها بیشتر است . ضایعه متابولیکی که نتیجه آن ، کاهش راندمان تولید ، افزایش تلفات و همچنین عقب ماندن از برنامه تولید میباشد . بر این اساس مطالعه ایی صورت گرفت . جمعیتی از جوجه ها به دو گروه تقسیم شدند . گروه اول در دمای 80 درجه فارنهایت و گروه دوم در دمای 90 درجه فارنهایت پرورش داده شدند . بر اساس نتایج بدست آمده مشخص شد ، جوجه هایی که در دمای بالاتری پرورش داده شده بودند ، وزن گیری و ضریب تبدیل بهتری داشته و قابلیت زنده مانده به مراتب بالاتری از گروه دوم داشتند .

جوجه هایی که در دمایی پائینتر از 80 درجه فارنهایت پرورش داده شده بودند و در معرض هوای سردتری قرار داشتند وزن کمتری گرفته و در نتیجه در سن ارئه به بازار از وزن کمتری به نسبت گروه اول برخوردار بودند . علت وزن پائینتر این جوجه ها را میتوان نیاز این جوجه ها به تنظیم دمای بدن خود با استفاده از غذای دریافتی دانست . در واقع ، در این جوجه ها ضریب تبدیل غذایی مناسب نمیباشد زیرا مقدار زیادی از جیره غذایی مصرفی صرف گرمای بدن جوجه میشود .



دما و محیط جوجه ها :

یکی از اهداف مهم در خلال دوره های پرورشی جوجه ها ، فرهم نمودن محیطی راحت برای جوجه هاست . در چنین محیطی ، جوجه ها جهت رسیدن به نقطه ایی که احساس راحتی کنند ، انرژی خود را صرف نمیکنند . همانگونه که اشاره شد ، در محیطهای سرد یا گرم ، جوجه ها مقداری از انرژی دریافتی خود را صرف تنظیم دمای بدن خود میکنند . این انرژی مصرفی نیز توسط غذا تامین شده است . بنابراین انرژی دریافتی توسط جوجه ها ، بجای استفاده در جهت رشد جوجه ها ، در جهت تعدیل دمای بدن استفاده میشود که نتیجه آن کاهش میزان رشد و همچنین ضریب تبدیل غذایی نامناسب میباشد . بنابراین ، تنظیم مناسب دمای محیط نقش مهمی را در کاهش هزینه های تولید ایفا میکند .

البته بایستی این نکته را مورد توجه قرار داد که مدیریت مناسب ، تنها به معنای تنظیم مناسب دمای محیط نبوده و مدیریت مزارع مرغداری مجموعه ایی از اصول و روشهای مختلف است . اما بایستی توجه داشت که در این میان ، تنظیم دمای محیط نقش مهمی را ایفا میکند .

گرمای محیط مرغداری تا حدود زیادی به منبع گرما بستگی دارد . امروزه انواع مختلفی از منابع گرمایی در مزارع مرغداری شناخته شده اند . اما منابع طبیعی ، گرماسازهای سنتی و گرماسازهای تابشی را میتوان از مهمترین گرماسازهای مزارع مرغداری دانست .

در طی دوره های پرورش جوجه ها ، دمای کف سالنهای پرورش از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده و به عبارتی سرنوشت ساز میباشند . بر اساس تحقیقات صورت گرفته ، پیشنهاد میشود که در هنگام روز دمای کف سالنها بایستی 90 درجه فارنهایت برابر با 32 درجه سانتی گراد باشد .

گرماسازهای تابشی ، نهایتا تا 90 درصد از گرمای تولیدی خود را به کف سالنهای پرورشی و 10 درصد باقی مانده را به هوای سالن انتقال میدهند . بدلیل آنکه این نوع از گرماسازها بیشتر دمای خود را به کف سالنها منتقل میکنند ، از این رو نیاز بسیار کمتری به کمک کوره ها خواهند داشت .

سالنهای پرورش جوجه های گوشتی به ترتیبی طراحی شده اند تا محیط اطراف جوجه ها را بتوان بخوبی تنظیم و همچنین مدیریت نمود . در سیستمهای پرورش جوجه های گوشتی ، سالنهای پرورش به سیستمهای مکانیزه تهویه تجهیز شده اند . اینگونه سیستمها ، به مدیریت مزارع این امکان را میدهند که دمای سالنها را به اندازه دلخواه تغییر داده بدون آنکه دمای محیط بیرون تاثیری بر عملکرد آنها داشته باشد . از سوی دیگر ، دمای مناسب پرورش جوجه ها در طی سالیان دراز با تحقیقات صورت گرفته و همچنین تجربیات عملی در مزارع مرغداری تفاوتهایی کرده است .

مناسب ترین روش جهت مانیتورینگ وضعیت راحتی جوجه ها ، مشاهده رفتار جوجه ها و تنظیم دمای سالن ، مطابق با آن میباشد . زمانیکه شما سالنهای پرورش طیور گوشتی را مشاهده میکنید ، جوجه ها بایستی در تمام سالن بصورت یکنواخت پخش شده باشند .

جوجه هایی که احساس سرما می کنند ، به یکدیگر چسبیده



رطوبت :

توانایی هوا در نگهداری رطوبت به میزان گرمای آن بستگی دارد . بطوریکه هوای گرم به مراتب رطوبت بیشتری را نسبت به هوای سرد نگهداری میکند . میزان رطوبت هوا به درصد اشباع آب موجود در هوا در هر دمایی باز می گردد . بایستی توجه داشت که میزان رطوبت هوا بر خنک شدن پرنده از طریق عمل له له زدن و همچنین میزان تولید آمونیاک در سالن موثر خواهد بود .

پیشنهاد میشود که مقدار اندکی رطوبت را در طول دوره پرورش جوجه ها فراهم نمائید . تولید آمونیاک از طریق تجزیه میکروبیولوژیک زباله ها در سالن روی میدهد . از سوی دیگر ، افزایش رطوبت ، شرایط مناسبی را برای رشد میکروبی در زباله ها در سالن فراهم میکند . در مواردی که جمعیتهای میکروبی افزایش می یابند ، آمونیاک بیشتری از منابع نیتروژن بازمانده از طیور تولید میشود . لازم به ذکر است ، نیتروژن گازی است که اثراتی منفی را بر سلامتی و همچنین راندمان تولید پرنده بر جای میگذارد .

تحقیقات اخیر این نکته را به اثبات رسانیده است که افزایش میزان گاز آمونیاک در سالن ، سیستم ایمنی طیور را دچار اختلال کرده و امکان بروز بیماریهای تنفسی را افزایش میدهد . میزان بالای آمونیاک در سالن در خلال دوره پرورش ، رشد پرنده را کاهش میدهد و رشد پرنده را در چنبن حالتی نمیتوان به رشد عادی بازگرداند . در صورت کنترل میزان رطوبت سالن توسط سیستمهای تهویه ، میزان تولید آمونیاک کاهش خواهد یافت . میزان رطوبت 50 تا 70 درصد در جهت حداقل تولید آمونیاک و گرد و غبار در سالن پیشنهاد میشود .



تهویه :

تهویه در جهت متعادل سازی دما و همچنین از بین بردن دی اکسید کربن ، آمونیاک ، سایر گازها ، گرد و غبار و همچنین کنترل رطوبت سالن ضروری بنظر میرسد . بنابراین در جهت چرچخش هوای تازه در سالن ، استفاده از تهویه امری ضروری بنظر میرسد . در سالن های پرورش ، هوای تازه بایستی تولید شده ، بخوبی با هوای سالن مخلوط شده و در تمامی نقاط سالن در حال چرخش باشد .



منابع :

Carlile, F. S. , 1984. Ammonia in poultry houses: a literature review. World's PoultrySci.J.40:99-113.
Czarick, M., 2001. Circulation fans in houses with radiant brooders. January, University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...on/vol13n1.pdf
Czarick, M., and B. D. Fairchild, 2004. Leakage and litter caking. Poultry Housing Tips. November. University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...n/vol16n13.pdf
Czarick, M., and B. D. Fairchild, 2003. 1/15 h.p. circulation fans. Poultry Housing Tips. November. University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...n/vol15n10.pdf
Czarick, M., and B. D. Fairchild, 2001. Environmental controller temperature sensor placement. Poultry Housing Tips. November.
University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...n/vol13n12.pdf
Czarick, M., and M. P. Lacy, 2000. The importance of proper inlet adjustments. November University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...n/vol12n11.pdf
Czarick, M., and M. P. Lacy, 2000. Heating system thermostat/sensor location. November University of Georgia Cooperative Extension Service. http://froggy.engr.uga.edu/service/e...on/vol12n3.pdf
May, J. D., and B. D. Lott, 2001. Relating weight gain and feegain of male and female broilers to rearing temperature. Poultry Sci. 80:581-584.
Miles, D. M., S. L. Branton and B. D. Lott, 2004. Atmospheric ammonia is detrimental to the performance of modern commercial broilers. Poultry Sci. 83:1650-1654

  توسط   |

 

سيستم پرورش مرغ مادر در قفس و مزاياي آن نسبت به پرورش آن در بستر

سيستم پرورش مرغ مادر در قفس و مزاياي آن نسبت به پرورش آن در بستر

پرورش مرغ مادر در قفس بيش از بيست سال است كه در دنيا مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است و امروزه در كشورهاي پيشرفته دنيا با توجه به مزاياي بسياري كه اين سيستم پرورش مرغ مادر نسبت به پرورش در بستر دارا مي باشد سعي در استفاده از اين سيستم مي نمايد اين در حالي است كه مرغ هاي مادر گوشتي به دليل وزن سنگين آن نسبت به مرغ هاي مادر تخمگذار نياز به تلقيح مصنوعي در آنها ديده شده است ولي در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد با توجه به آمارگيري هاي انجام شده در توليد اين مزارع و با توجه به ابعاد اختصاصي طراحي قفس جهت اين مرغ ها نه تنها كاهشي در جهت نطفه داري و يا افت توليد ايجاد نشده است بلكه در تمامي موارد آمارها نشان مي دهد كه راندمان واحد مربوطه نسبت به پرورش در بستر افزايش پيدا كرده است كه در ذيل به موارد اهميت استفاده از سيستم پرورش مرغ مادر تخمگذار در قفس خواهيم پرداخت :

با توجه به پرورش مرغ ها و خروس ها در قفس سالن به بخش هاي كوچكي با تعدادي كمتر از 30 قطعه مرغ و خروس تقسيم شده كه خود امكان نظارت بر آنها وهمچنين اختلاط بهتر مرغ ها و خروس ها را منجر خواهد شد كه در صورت مشاهده هرگونه مشكلي در مرغ ها و يا خروس هاي مربوطه امكان حذف و يا جايگزيني آنها به راحتي مقدور مي باشد و همچنين آمار گيري از نظر نطفه داري و درصد توليد در هر سلول نيز امكان بررسي را براي بهبود مديريت فارم مقدور مي سازد .

در سيستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس از سيستم جمع آوري تخم مرغ توسط نوار نقاله استفاده مي شود كه خود منجر به خارج شدن سريع تخم مرغ از دسترس مرغ ها ، كاهش ميزان شكسته شدن تخم مرغ ها و جمع آوري سريع تر و گاز دادن آنها مي شود كه خود منجر به افزايش كيفيت جوجه هاي حاصله خواهد شد .

در سيستم پرورش در قفس ، كودهاي حاصله توسط نوار نقاله به صورت مستمر از سالن خارج شده كه منجر به بهبود هواي داخل سالن ها شده و ميزان تهويه مورد نياز به ازاي هر مرغ نسبت به حالت پرورش در بستر كاهش پيدا مي نمايد كه خود منجر به صرفه جوئي در مصرف سوخت و شرايط مطلوبتر جهت پرورش مرغ هاي مادر مي گردد . همچنين در سيستم پيشنهادي توسط شركتهاي ديگر سازنده قفس مادر دان مربوطه توسط واگن به صورت اتوماتيك توزيع مي گردد كه مشكلات كمتري را نسبت به سيستم زنجيري ايجاد مي نمايد و جهت سيستم آبخوري از آبخوري هاي نيپل استفاده شده كه علاوه بر حفظ بهداشت بهتر مانع از آبريزي در سالن مي شود . سيستم پرورش در قفس با توجه به اتوماسيون انجام گرفته در آن نياز به تردد در سالن ها را به حداقل ممكن كاهش داده و امكان استفاده از دوربين هاي مداربسته را جهت كنترل وضعيت سالن و زير نظر داشتن مرغ ها را ممكن مي سازد . بررسي هاي آماري نشان مي دهد كه وضعيت تخم مرغ هاي شكسته در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر پرورش يافته در قفس كمتر از 2/1 % مي باشد كه اين عدد در سيستم پرورش در بستر در بهترين شرايط به عددي كمتر از 5/4 % نمي رسد .



نصب و راه اندازی سیستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس در شرکت گلبهار طوس


مرغ مادر گلبهار طوس از سال 1371 در كيلومتر 35 جاده قوچان شهرستان مشهد فعاليت خود را در ارتباط با توليد جوجه تخم گذار آغاز نمود اين واحد از ابتداي احداث و راه اندازي به منظور افزايش بهره وري در توليد و دستيابي به كيفيت مطلوب در توليد جوجه تخم گذار تمامي سعي و تلاش خود را در اين راستا انجام داد تا بتواند جوجه هاي از نظر كيفيت در شرايط استاندارد توليد نمايد لذا در تمامي مراحل توليد با نگرش به سيستم هاي مديريت پرورش مرغ مادر و استفاده از منابع علمي روز دنيا سعي و تلاش نمود تا به اين هدف نائل آيد ولي مشكلات و مسائل داخلي كشور مانع از دسترسي كامل به اين هدف مي گردد كه قسمتي از اين مسائل به اختصار بيان مي شود :



1 ـ بستر ـ پرورش مرغ مادر در بستر به دليل ارتباط مرغ ها با كودهاي موجود در بستر مرغداري امكان اشاعه بيماري هايي مانند كوكسديوز و بيماري هاي تنفسي و پاسترلز و همچنين اشاعه بيماري هاي مايكوپلاسمايي را افزايش داده كه منجر به كاهش كيفيت در توليد جوجه هاي حاصله خواهد شد .



2 ـ لانه هاي تخم گذاري ـ وجود لانه هاي تخم گذاري در مزارع مرغ مادر و تعويض بستر آن از عمده مشكلات مزارع مرغ مادر مي باشد چرا كه به دليل نياز روزمره به تعويض بستر و پوشال ها و عدم امكان دسترسي به پوشال تميز و بهداشتي از عمده راه هاي سرايت آلودگي به مزارع مرغ مادر مي باشد . از طرفي جمع آوري تخم مرغ هاي توليدي در اين لانه ها به دليل آلوده شدن با مدفوع و عدم جمع آوري به موقع تخم مرغ ها منجر به آلودگي تخم مرغ هاي حاصله و در نتيجه افت كيفيت در جوجه هاي توليدي حاصله خواهد شد . همچنين به دليل تماس مستقيم مرغ ها با تخم مرغ هاي توليدي در صد تخم مرغ هاي شكسته و خوردن اين تخم مرغ ها توسط مرغ ها باعث افت راندمان در توليد مزرعه مي گردد .



3 ـ تهويه ـ در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد و پرورش مرغ ها برروي بستر و تماس مستقيم پرنده با آن امكان تهويه مناسب وجود نداشته و با كوچكترين استرس محيطي و پرواز مرغ ها ، گرد و خاك فراوان در سالن توليد شده كه منجر به ايجاد بيماري هاي تنفسي در پرندگان مي گردد و هم چنين به واسطه وجود كود و پوشال در داخل سالن ها گازهاي حاصل از آن و گردوخاك ناشي از حركت مرغ ها با مشكل فراوان از نظر تخليه هوا و ايجاد شرايط مناسب براي زندگي آنها روبرو خواهيم بود از طرفي جهت تخليه اين گازها و گرد و غبار حاصله براي رسيدن به شرايط مطلوب بايستي ميزان تخليه هواي بسياري در سالن انجام پذيرد كه خود منجر به مصرف مقدار زياد سوخت در سالن ها گرديده كه با توجه به نياز به بهينه سازي مصرف سوخت در واحدهاي مرغداري منجر به زيان فاحشي به كشور و توليد كننده مي شود .



4 ـ نطفه داري گله ها ـ با توجه به آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در گله و بروز مشكلاتي در ارتباط با اختلاط مرغ ها و خروس هاي دريك گله ، بعضا مزارع مرغ مادر دچار كاهش نطفه داري در گله هاي خود مي شوند لذا با برنامه ريزي در جهت تقسيم سالن ها به اجزاي كوچكتر ( پن بندي ) سعي بر حل اين مشكل مي نمايند ولي مسئله پن بندي به دليل تقسيم سالن به اجزاي كوچكتر مشكل ايجاد تردد در رفت و آمد پرسنل ، جمع آوري تخم مرغ ها و حفظ بهداشت سالن ها را دو چندان مي كند .



5 ـ سيستم آبخوري و دانخوري ـ در مزارع مرغ مادر عموما از آبخوري هاي آويز اتومات و دانخوري هاي زنجيري جهت پرورش مرغ ها استفاده مي شود اين آبخوري ها جهت حفظ بهداشت مزرعه بايستي روزانه شستشو و ضد عفوني شود كه به دليل تعداد زياد آبخوري ها در اكثر مواقع با سهل انگاري كارگران سالن مواجه شده و بهداشت كافي رعايت نمي شود و همچنين به دليل آويز بودن سيستم آبخوري و آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در سالن و همچنين خارج شدن آبخوري مربوطه از تنظيم ، منجر به آبريزي در بستر شده كه در اكثر مواقع ايجاد بيماري و مشكلات عديده در سالن مي كند . همچنبن سيستم هاي دانخوري زنجيري در بسياري مواقع به دليل قطع زنجير دانخوري و نياز به وصل مجدد آن منجر به ايجاد سروصداي زياد در سالن گشته كه خود از عوامل استرس زا در مزارع مرغ مادر مي باشد .



6 ـ رفت و آمد پرسنل ـ در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل نياز به مديريت مسائل فوق الذكر نظير پوشال زدن در لانه ها ، جمع آوري تخم مرغ از لانه ها ، شستشوي آبخوري ها ، نظارت بر وضعيت اختلاط مرغ ها و خروس ها و بررسي وضعيت عمومي آنها و ... نياز به تردد بسيار كارگران و پرسنل مزرعه در داخل يك سالن مي باشد كه خود در جهت توليد مزرعه مشكل زا خواهد بود .




با توجه به مطالب ذكر شده و اهميت استفاده از اين سيستم ، مرغ مادر گلبهار طوس در جهت افزايش بهره وري در كيفيت توليد و افزايش راندمان هاي توليدي حاصله تصميم به نصب قفس با ظرفيت پرورش 33000 مرغ مادر تخمگذار با سيستم تمام اتوماتيك براي دو سالن مربوطه را نمود که قادر است ماهیانه 350 هزار قطعه جوجه تخمگذار هایلاین با شرایطی برابر با استانداردهای اروپا و امریکا و به صورت 4 منفی عرضه نماید و دلیل اتومات بودن کلیه سیستم ها و عدم نیاز به تردد کارگران به داخل سالنها و استفاده از سیستم دوربینهای مدار بسته جهت کنترل قفسها و سالنها و سیستمهای مونیتورینگ ثبت دما و رطوبت و سایر اطلاعات سالن عملا نیاز خواسی برای ورود و نظارت به سالنها وجود نداشته که خود باعث کاهش آلودگی گله به بیماری ها شده و منجر به افزایش کیفیت جوجه های تولبدی می شود .

کلیه علاقه مندان به کسب اطلاعات بیشتر در مورد این سیستم و یا دریافت راهنمای پرورش نژاد هایلاین 2007 و یا نرم افزارهای تخصصی میتوانند با شزکت گلبهار طوس به شماره های 10- 6691888 تهران تماس بگیرند .

  توسط   |

 

تزريق اسيدهاي آمينه به تخم مرغ مادران گوشتي و اثر آن بر درصد جوجه درآوري

تزريق اسيدهاي آمينه به تخم مرغ مادران گوشتي و اثر آن بر درصد جوجه درآوري


تخم مرغ هاي بزرگتر جنين هاي بزرگتري نسبت به تخم مرغ هاي کوچک دارند يک گرم تفاوت وزن تخم مرغ منجر به ايجاد 10 گرم اختلاف وزن در 56 روزگي مي شود همبستگي بين وزن تخم مرغ و جوجه وجود دارد تخم مرغهاي حاصله از مادران گوشتي به دليل وزن کم تخم مرغ درابتداي توليد جوجه هايي با وزن پايين توليد مي کنند همچنين نتايج ازمايشات مختلف نشان مي دهد که تخم مرغ هاي حاصله از گله هاي مادر مسن تر سنگين تر هستند و لذا داراي در صد بيشتري زرده مي باشند مشابه با آن نسبت بيشتري آلبومين و پوسته درمقايسه با تخم مرغ هاي حاصله از گله هاي مادر جوان داشتند جوجه هايي که از تخم مرغ هاي بزرگتر حاصل مي شوند بزرگتر بوده و ذخاير غذايي بيشتري به همراه دارد ثابت شده است که وزن تخم مرغ و وزن جوجه د رهنگام درآمدن ازتخم رابطه نزديکي با يکديگر دارند البته اندازه جنين قبل و طي جوجه درآوري ممکن است تحت تاثير وزن تخم مرغ وشرايط انکوباسيون تغيير کند نسبت بين وزن جوجه هاي از تخم در آمده و اندازه تخم مرغ ها از 615/0 تا 760/0 تغيير پيدا ميکند اين نسبت به دو علت درتخم مرغهايي باوزن بيشتر بزرگتر است :

الف – در طول مدت انکوباسيون ميزان از دست دادن آب کاهش مي يابد .

ب- دومين علت مربوط به اثر پوسته مي باشد زيرا نسبت سطح پوسته به حجم تخم مرغ هاي بزرگ کاهش مي يابد. با اين حال تاثير وزن تخم مرغ تا زمان عرضه به بازار نيز همچنان باقي مي ماند به طوري که هر گرم اضافه وزن جوجه ها در هنگام خروج از تخم باعث مي شود که وزن جوجه در سن 6 هفتگي 2 تا 13 گرم سنگين تر باشد از آن جا که رشد مرغ ها کمتر از رشد خروس ها است تاثيروزن تخم مرغ بر وزن مرغ ها نيز به اندازه خروس ها نيست به طور متوسط هر تخم مرغ از 5/58 درصد سفيده و 31 درصد زرده و 5/10 درصد پوسته تشکيل شده است البته اين نسبت ها ثابت نبوده بلکه بسته سن مرغ و زمينه ژنتيکي قابل تغيير مي باشد وزن تخم مرغ با افزايش سن مرغ زياد شده اين مورد باعث افزايش نسبت زرده به سفيده ميگردد همچنين تفاوت هاي ژنتيکي در مرغ ها مي تواند در نسبت بين زرده ، سفيده و پوسته تغييراتي ايجاد کند آب بيشترين در صد محتويات تخم مرغ را تشکيل ميدهد سفيده حاوي بيشترين ميزان آب 8/88 درصد ، زرده 5/47 درصد وپوسته 1 درصد آب دارا مي باشد بيشترين ميزان پروتئين تخم مرغ درسفيده قرار گرفته در حاليکه چربي ها تقريبا به طور کامل در زرده يافتمي شوند حداکثر ميزان کربنات کليسم در پوسته يافت مي شود . سفيده شامل چند پروتئين است وبيش از 90/0 ماده خشک آن را تشکيل ميدهد که شامل پروتئين هاي ساده هستند .اووگلوبولين ها و ليزوزيم ها که در ساختمان خود ئيدارت کربن نيز دارند به ترتيب 8 و 5/3 درصد باقي مانده را تشکيل ميدهند ماده خشک زرده شامل پروتئين و چربي تقريبا به نسبت 2 به 1 مي باشد و عمده ماده خشک شامل يک ليپوپروتئين با چگالي بسيار کم است که باعث آبکي شدن زرده مي شود اين ليپوپروتئين عمدتا ً درکبد توليد شده و مقدار کمي از منشا روده اي دارد فسفوويتين دومين يپوپروتئين اصلي زرده است که در حدود 11 درصد وزنش را فسفر تشکيل مي دهد چربي هاي زرده شامل 5/72 درصد تري گليسريد ، 4/24 درصد فسفوليپيد و 95/3 درصد کلسترول مي باشد اکسيد اسيون اين اسيدهاي چرب منبع بزرگي براي تامين انرژي مورد نياز جنين محسوب مي گردد اما اغلب فسفوليپيد به خصوص لستين ممکن است در طول رشد و تکامل جنين بدون تغيير باقي بماند.

در آزمايشاتي که صورت گرفته گزارش شده است که تفاوت هاي حاصله از سن گله مادر به دليل تاثيري که بر روي ميزان مواد مغذي موجود در زرده مي گذارد مي تواند مهم باشد چون جوجه هاي حاصله از گله هاي خيلي جوان داراي مرگ ومير بيشتر و عملکرد حياتي کمتري بدليل کمبود مواد مغذي زرده مي باشند دليل مرگ و مير زياد جنيني در جوجه هاي حاصل از مرغ هاي جوان با کاهش متابوليسم چربي هاي زرده در سن 19 روزگي جنيني همبستگي نشان داده است اين امر تکامل جنين را طي هفته آخر انکوباسيون کاهش مي دهد ثابت شده است که زرده تخم مرغ هاي حاصل از مرغ هايي با سن 41 هفته فسفوليپيد و کلسترول کمتري نسبت به تخم مرغ هاي حاصله از گله مادر با سن 25 هفتگي دارد زيرا در سن بالا چربي ها بيشتر به صورت تري گلسيريد مي باشد.

تزريق اسيد آمينه به تخم مرغ :

Al-Murrani (2002) اعلام کرد که تزريق مخلوطي از اسيدهاي آمينه به جنين هاي در حال رشد باعث افزايش وزن بيشتر جوجه ها در هنگام خروج از تخم و همچنين در 56 روزگي مي شود صنعت طيور ايالت متحده آمريکا تزريق واکسن به داخل تخم مرغ را تاييد کرده است و اين موضوع که آيا ميتوان ساير مواد مغذي را به داخل تخم مرغ تزريق کرد نياز به تحقيقات و بررسي هاي بيشتري دارد . OHTa در سال 1999 آزمايشي بر روي تخم مرغ هاي حاصله از نژاد Cobb انجام داد جنين تخم مرغ هايي که طي 24 ساعت جمع آوري شده بودند در درجه حرارت 8/37 و رطوبت نسبي 60% نگهداري شدند .

آزمايش اول : بررسي انتقال مواد مغذي از تخم مرغ به جنين در روزهاي مختلف جوجه کشي مي پردازد .100 تخم مرغ به طور تصادفي انتخاب و به 4 گروه 25 تايي تقسيم شدند ميانگين وزن هر تخم مرغ 3/0 گرم بود و در روزهاي 0و 7و14و19 جوجه کشي ،20 تخم مرغ از هر گروه وزن شدند و محتويات تخم مرغ و جنين جمع آوري شد جنين ها از مايع آمنيوتيک جمع آوري و کيسه زرده آنها جدا شد سپس محتويات 5 جنين با هم ترکيب و نمونه ها فريز شد وبراي پروتئين خام و چربي خام ورطوبت و اسيد آمينه اناليز شدند پروتئين خام تخم مرغ و جنين توسط روش ميکروکلدال اندازه گيري و چربي خام توسط روش عصاره گيري تعيين شد رطوبت نيز توسط روش A0Ac که مواد در 105 سانتي گراد به مدت 24 ساعت خشک وتعيين شد تمامي اسيدهاي آمينه به جز متيونين و سيستين اندازه گيري شد متيونين و سيستئين قبل از تعيين توسط اسيد پرفرميک هيدروليز شدند .

در آزمايش دوم : محلول 5/0 ميلي ليتر اسيد آمينه که کاملا منطبق با الگوي اسيدهاي آمينه تخم مرغ بود به 9 کيسه زرده يا اتاقک هوايي 15 تخم مرغي که ميانگين وزني آنها 8/3 گرم بود در روز 0 و 7 جوجه کشي تزريق شده Al-Murrani گفته بود که تفاوت د رمحتواي پروتئين تخم مرغ ها در روز هفتم جوجه کشي بر رشد جنين موثر است .

Elaouss و همکاران پيش ساز ويتامين D را در روز اول جوجه کشي به تخم مرغ بلدرچين ژاپني تزريق کردند اگر امکان تزريق اسيد آمينه به تخم مرغ قبل از قرار دادن تخم مرغ در ماشين جوجه کشي ممکن باشد اين کار بهتر و مطمئن تر خواهد بود .

در تمامي اين آزمايشها : اسيدهاي آمينه در روزهاي 0 و 7 جوجه کشي از از انتهاي بزرگ تخم مرغ به داخل تخم مرغ تزريق شدند تخم مرغ ها قبل از تزريق با اتانل 70/0 استرليزه شده بودند محلول تزريقي شامل ml 5/0 از اسيد آمينه و ml 5/0 آب استريل بود . ميزان تريپتوفان نيز از نسبت تريپتوفان به ليزين تخم مرغ محاسبه شد. تزريق ml 5/0 از محلول فوق به مدت 5 بار در طي 24 ساعت صورت گرفت و هر بار ml1/0 محلول به اتاقک هوايي تزريق شد چون اتاقک هوايي کوچکتر از آن است که تمامي ml 5/0 محلول مورد نظر به داخل آن تزريق شود در روز صفر انکوباسيون محل تزريق در پوسته بلافاصله توسط پارافين پوشانده شد و سپس تخم مرغ ها در ماشين جوجه کشي قرارگرفتند .

جدول 1- ترکيب محلول اسيد آمينه تزريقي به داخل تخم مرغ



اسيد آمينه
ميزان
الگو

آسپارتيک
ml 5/0 / mg
% ليزين

اسيد آسپارتيک
31/5
5/140

ترئونين
53/2
9/66

سرين
86/3
1/102

اسيدگلوتاميک
99/6
9/184

گليسين
77/1
8/46

آلانين
01/3
6/79

والين
34/3
4/88

سيستئين
10/1
1/29

متيونين
91/1
5/50

ايزولوسين
71/2
7/71

لوسين
53/4
8/119

تيروزين
84/1
7/48

فنيل آلانين
81/2
3/74

ليزين
78/3
100

هيستيدين
35/1
7/35

آرژنين
24/3
7/85

پرولين
96/1
9/51

تريپتوفان
95/0
1/25

مجموع
53



کاهش وزن پوسته بعد از روز هفتم جوجه کشي بيشتر نمايانگر مي باشد مجموع وزن جنين تخم مرغ و پوسته تا 88 درصد وزن اوليه در روز 19 جوجه کشي کاهش مي يابد. با افزايش زمان جوجه کشي ميزان پروتئين خام وچربي خام ورطوبت تخم مرغ کاهش وبه همان نسبت ميزان پروتئين خام وچربي خام و رطوبت جنين افزايش مي يابد تغييرات پروتئين با افزايش زمان جوجه کشي رطوبت تا 90 درصد کاهش مي يابد و چربي خام نيز کاهشي برابر با 60 درصد در تخم مرغ را نشان مي دهد . ميزان انتقال پروتئين خام و چربي خام ورطوبت به جنين در روز 19 انکوباسيون به ترتيب 58 و 29 و 64 درصد تخم مرغ بود که کمترين انتقال براي چربي خام ميباشد به اين دليل که چربي خام به عنوان منبع انرژي توسط جنين مورد استفاده قرار مي گيرد الگوي اسيدهاي آمينه تخم مرغ در طول مدت انکوباسيون ثابت مي باشد اسيدهاي آمينه آلبومين تخم مرغ با يک نسبت مشابه به جنين منتقل مي شوند آلبومين جذب کيسه زرده مي گردد و اسيدهاي آمينه آلبومين و زرده در يک نسبت ثابتي ممکن است مصرف شود با افزايش مدت زمان انکوباسيون تمامي اسيدهاي آمينه تخم مرغ هاو جنين ها به استثنا گليسين و پرولين به طور مشابهي تغيير مي کنند واين مطلب بيانگر اين است که الگوي اسيدهاي آمينه تخم مرغ يک الگوي ايده آل براي رشد جنين مي باشد اگر چه نسبت گليسين و پرولين ممکن است از ساير اسيدهاي آمينه در طول مدت انکوباسيون سنتز شوند پرولين از چندين اسيد امينه سنتز مي شود در حاليکه پيش ساز گليسين تنها به ترئونين و سرين محدود مي شود کل وزن مولکولي گليسين ، سرين وترئونين در طول مراحل انکوباسيون ثابت مي ماند و از اين مطلب مي توان نتيجه گيري کرد که الگوي اسيدهاي آمينه تزريقي به تخم مرغ بايد مطابق الگوي اسيد آمينه تخم مرغ قبل از انکوباسيون باشد البته تحقيقات اندکي در مورد زمان ومحل مناسب تزريق اسيد آمينه به تخم مرغ انجام شد نتايج آزمايش دوم مشخص کرد که تزريق محلول اسيدهاي آمينه به داخل زرده تخم مرغ ممکن است به طور فزاينده اي باعث افزايش اندازه جوجه بدون کاهش درصد جوجه درآوري شود بهترين نتيجه زماني حاصل مي شود که تزريق اسيد آمينه به زرده در روز هفتم انکوباسيون صورت گيرد علت تفاوت هاي ناشي از تزريق بهکيسه هوايي وزرده بدين صورت مي باشد که جنين مواد مغذي از غشا کيسه زرده جذب ميکند و اکسيژن مورد نياز را از کوريون اتاقک هوايي جذب ميکند و ثابت شده است که غشا کوريون اتاقک هوايي نسبت به اسيدهاي آمينه حساس مي باشد و لذا ميتوان تفاوت ها را به اين شکل توجيه کرد ميزان اسيدهاي آمينه تخم مرغ به طور معني داري بر درصد جوجه دراوري موثر است . تزريق اسيد آمينه منجر به افزايش مصرف اسيد آمينه توسط جنين شده و از اين رو بر روي افزايش وزن جوجه هاي از تخم خارج شده و وزن پايان پرورش موثر خواهد بود.

  توسط   |

 

کنجاله سويا و نقش آن در تغذيه طيور

کنجاله سويا و نقش آن در تغذيه طيور

مقدمه

با توجه به روند فزاينده افزايش جمعيت منابع محدود و فقر و گرسنگي پنهان لازم است برنامه اقتصادي همه جانبي اي تدوين گردد در بخش کشاورزي و زير مجموعه آن دامپروري و پرورش طيور يکي از مواردي است که در کوتاه مدت و با هزينه کمتر مارا به اهداف اقتصادي مي رساند بدين لحاظ نياز به مديريت چنين واحدهايي است تا با تاکيد بر اصلاح نژاد طيور جهت بالارفتن راندمان توليدبهترين شرايط محيطي را فراهم نمايند. از اين لحاظ که غذا در پرورش طيور بيشترين هزينه را دارد مساله عمده و اساسي است کنجاله سويا امروزه به دليل کيفيت مناسب و اقتصادي سهم بسزايي در جيره طيور دارد بر اين اساس در اين مقاله سعي شده است که اهميت اين ماده غذايي را از لحاظ ترکيبات آن و مقايسه آن با ديگر منابع پروتئيني بيان نمايد . به طور کلي مي توان گفت که کنجاله سويا يک ماده غذايي بهداشتي و اقتصادي است و به لحاظ ترکيبات شيميايي مناسب در جيره طيور نقش مهمي ايفا مي کند.

ترکيب مواد غذايي مورد نياز طيور

خوراکهاي مورد نياز در تغذيه طيور از موادي مغذي تشکيل شده که پس از جذب و ورود به خون هر يک بطريقي در اعمال حياتي بدن حيوان نقش ايفا مي کنند مواد مغذي به طور کلي شامل کربوهيدراتها و چربيها ، پروتئين ها ، مواد معدني ، ويتامين ها ، آب و ترکيبات اضافي مي باشند. براساس نوع و شيوه پرورش طيور ازنظر گوشتي و تخمگذار بودن ونيز زمان پرورش درصدترکيبات فوق تغيير پذيرند و به انواع مواد غذايي نيازمند هستند جهت تعيين ميزان هر ماده غذايي در جيره طيور مي بايست به اين نکات توجه داشت که : ماده غذايي اقتصادي و بهداشتي باشد تمام نيازهاي لازم را تامين کند. يکي از مواد غذايي مورد مصرف در پرورش طيور ، کنجاله سوياست که پس از ذرت ، بيشترين اهميت را دارد و تمامي فاکتورهاي فوق را در بر ميگيرد بدين ترتيب لازم است شناختي بر آناليز مواد مغذي و ديگر خصوصيات آن داشت البته جهت روشن نمودن بيشتر مطلب سعي شده نيازهاي غذايي طيور مشخص گردد و سپس اهميت آن مطرح خواهد شد .

پروتئين ها

پروتئين ها از واحدهايي بنام اسيد آمينه تشکيل شده اند و حدود 20 درصد وزن يک مرغ و 5/12 درصد وزن تخم مرغ از آنها ترکيب يافته است بعضي اسيدهاي آمينه به واسطه انتقال گروه آميني ازاسيدهاي آمينه ديگر بوجود مي آيند . ولي تعدادي تحت عنوان اسيدهاي آمينه ضروري به اندازه کافي در بدن حيوان ساخته نمي شوند اين دسته اسيدهاي آمينه عبارتنداز : آرژنين ، متيونين ، لوسين ، ايزولوسين ، گلوتامين ، هستيدين ، فنيل آلانين ، ليزين ، تريپتوفان ، تره ئونين و والين . در تعادل جيره بيشتر به پنج اسيد آمينه آرژنين ، تريپتوفان ، ليزين ، متيونين ، و سيستين را ملاک قرار مي دهند . اصولا پروتئين ها شامل : دو منبع گياهي و حيواني است که بسته به خصوصيات ذکر شده مي توان به نسبت از ترکيب انها استفاده نمود معمولا فرآورده هاي با منشا حيواني توازن اسيد آمينه بهتري دارند و قادرند مواد معدني ضروري و ويتامين ها را تامين کنند در حال حاضر در تهيه خوراک طيور استفاده از مکملهاي پروتئيني حيواني کمتر از سابق است . از جمله مهمترين منابع پروتئيني حيواني مي توان از پودر ماهي ، پودر گوشت ، پودر خون ، پودر شير ، پودر گوشت استخوان دار پودر پر ، پودر کشک ، اب پنير خشک شده ، باقي مانده کشتارگاههاي طيور و مواد محلول ماهي را نام برد. امروزه با توجه به مشکلات تهيه مواد غذاي سرشار از پروتئين از منابع حيواني سعي شده ازمکملهاي پروتئيني نباتي که بيشتر فرآورده هاي فرعي کنجاله دانه هاي روغني هستند اين مساله را حل نمايند پروتئين هاي نباتي از لحاظ توازن اسيدهاي آمينه ، منابع فقيرتري هستند از جمله مهمترين منابع پروتئين هاي نباتي مي توان به غلات تقطير شده خشک ، کنجاله سويا ، کنجاله پنبه دانه ، کنجاله بذرک ، کنجاله کلزا ، کنجاله گلرنگ ، کنجاله کنجد ، دانه باقلا و .... اشاره نمود. از ميان آندسته پروتئين هاي نباتي که به طور معمول استفاده مي شوند کنجاله سويا اهميت بيشتري از نظر اسيد آمينه و ليزين دارد ولي در مجموع درکاربرد پروتئين هاي نباتي بايد ميزان و نوع اسيدهاي آمينه و نيز مواد سمي موجود در آن برآورده شود تازماني که از هر مکمل جديد تاريخچه مصرف مناسبي در دسترس نيست قبل از استفاده در جيره مي بايست به دقت مورد بررسي قرارگيرد.

اهميت کنجاله سويا در تامين پروتئين لازم در جيره طيور

سويا حاوي حدود 35 تا 40 درصد پروتئين و 18 تا 21 درصد چربي است وبه منظور توليد روغن و کنجاله توليد و فرايند مي شود با حرارت دادن به سويا کيفيت آن بهتر شده بازدارنده تريپسين غيرفعال شده و متيونين بهتر در دسترس قرار مي گيرد با وجود اين مي بايست دقت شود که ممکن است حرارت زياد به ليزين و احتمالا اسيدهاي آمينه ضروري ديگر صدمه رساند يا آنها را از دسترس خارج سازد ولي به طور کلي بيشتر تحقيقات بر اين نظر تاکيد داشته که کنجاله سويا براي حداکثر کيفيت پروتئين مي بايست حرارت مناسبي ديده باشند سويا که چربي آن گرفته شده باشد به دو صورت آسياب کامل يا پرک شده مصرف مي گردد با وجود اين لازمه حرارت دادن ايجاب مي کند که دانه ها به طور مناسبي فرايند شوند در آزمايشهاي تغذيه جيره هاي تمام چربي دار سويا به جوجه ها نتايجي به دست آمده که دانه هاي کامل يا دانه هاي آسياب شده مطلوب ترند اما بايد متذکر شد که در مناطقي که با مشکل کمبود روغنهاي نباتي مواجه اند اقتصادي تر آن است که فقط ازکنجاله استفاده شده و روغن ان جدا گردد. در تهيه کنجاله با جدا شدن روغن ميزان پروتين کنجاله حاصل به حدود 45 درصد رسيده و مقدار الياف فام آن حدوداً 6 درصد مي گردد کنجاله بدون پوسته معمولا با حداقل 50 درصد پروتئين استاندارد مي شود ومقدار الياف آن در حدود 3 درصد است کنجاله بدون پوسته مخصوصا در خوراکهاي پرانرژي جوجه هاي گوشتي مطلوب است . پروتئين سويا يک پروتئين با کيفيت است و حاوي مقادير سرشار از اسيدهاي آمينه ضروري است و درميان پروتئين هاي نباتي منبع عالي ليزين مي باشد و به عنوان يک منبع مناسب آرژنين ، گليسين وتريپتوفان به حساب مي آيدليکن مقادير اسيدهاي آمينه سيتين و متيونين موجود کمتر از حد دلخواه است متيونين اولين اسيد امينه محدود کننده درجيره هاي پرانرژي بوده و حايز اهميت زيادي است بنابراين در جيره هايي که از سويا به ميزان زيادي استفاده مي گردد مي بايست از متيونين و مواد غذايي حاوي متيونين بالا به عنوان مکمل استفاده نمود.

عوامل محدود کننده استفاده از سويا در جيره طيور

علاوه بر اينکه ميزان اسيدهاي آمينه متيونين و سيستين در سويا پايين است کنجاله سويا حاوي تعدادي از مواد سمي محرک و ممانعت کننده شامل مواد آلرژي زا ، گواترزا و عوامل ضد انعقاد است از نظر تغذيه دام ممانعت کننده هاي پروتئاز که شش نوع از آن شناخته شده است حايز اهميت اند از اين ممانعت کننده ها عامل آنتي تريپسين و کونيتز و ممانعت کننده کايموتريپسين بومن برک اهميت خاصي دارندتغذيه دانه خام سويا و کنجاله حرارت نديده آن رشد حيوان را به تاخير مي اندازد يکي از دلايل آن وجود همين ممانعت کننده هاي پروتئاز است که باعث جلوگيري ازهضم پروتئين مي شوند همچنين شواهدي در دست است که فعاليت بيش از حد پانکراس در اين حالت اتفاق مي افتد همانطور که قبلا توضيح داده شد حرارات باعث غير فعال شدن اين ممانعت کننده ها مي گردد و از اين راه مي توان تا حدودي اين اثرات را خنثي کرد اگر از کنجاله سويا به عنوان منبع اصلي پروتئين جيره طيور استفاده شود مسايلي بروز خواهد نمودو کنجاله سويا از لحاظ ويتامين B فقير است وجهت رفع اين نقيصه بايد همراه با آن از مکملهاي ويتاميت و يا از پروتئين هاي حيواني نظير پودر ماهي استفاده کرد چنانچه کنجاله سويا با مواد فوق الذکر تکميل نگردد مرغهاي تخمگذار ، تخمهايي با قابليت جوجه کشي کم توليد نموده جوجه هاي حاصل نيز ضعيف و به علت کمبود ويتامين K در مقابل خونريزي حساس خواهند بود کنجاله سويا نسبت به دانه غلات ، کلسيم و فسفر غني تري دارد امادر صورتي که در جيره طيور در حال رشد يا مرغهاي تخمگذار ،جانشين پروتئين حيواني شود لازم است جيره غذايي مجددا ازلحاظ کلسيم و فسفر تنظيم گردد. کنجاله سويا حاوي 1/0 درصد جنيستين است که خواص گواترزايي دارد وتواني معادل 10 * 44/4 توان دي انيل استيلسترون از خود نشان مي دهد اين ماده تاثير روشني تاکنون از خود بروزنداده است .

مواد غذايي موجود در کنجاله سويا در مقايسه با نياز غذايي جوجه هاي گوشتي

بيشترين اهميت کنجاله سويا مربوط به پروتئين آن مي گردد اما به همراه پروتئين مواد ترکيبات ديگري نيز در آن وجود دارد . همچنين به منظور مقايسه نياز طيور و مقدار مواد غذايي که اين کنجاله مي تواند فراهم نمايد نيازهاي غذايي جوجه هاي گوشتي در سنين مختلف درج گرديده است .

مقايسه ميزان پروتئين کنجاله سويا و ديگر منابع پروتئيني

کيفيت اسيدهاي امينه پروتئين هاي حيواني نسبت به گياهي ارجحيت دارد اما هزينه بالاي اين پروتئين ها و برخي از آنهارا نمي دهد بنابراين لازم است از پروتئين هاي نباتي استفاده شود کنجاله سويا نسبت به ديگر مواد گياهي باردارنده کمتري داشته و اسيدهاي آمينه لازم را فراهم مينمايد بنابراين از اين منبع پروتئين مي توان تا حد بالايي استفاده کرد .

نتيجه گيري

درمجموع ميتوان گفت کنجاله سويا ، ماده غذايي مناسبي جهت تامين پروتئين جيره طيور مي باشد که از لحاظ اقتصادي بهداشتي و ترکيبات موجود حائز اهميت است با توجه به عوامل محدود کننده استفاده زياد در جيره طيور توصيه مي شود ازمکملهاي پروتئيني مناسب همچون کنجاله کنجد ، پودر ماهي و غلات ويتامين ها و منابع تامين کننده فسفر و کلسيم حتي الامکان استفاده گردد بدين ترتيب مي توان جيره غذايي مناسبي مشتمل بر انواع مختلف مواد غذايي تهيه نمود

  توسط   |

 

تغييرات عوامل خوني پرندگان اهلي در تنش گرمايي

تغييرات عوامل خوني پرندگان اهلي در تنش گرمايي


چکيده

دستگاه قلبي ، عروقي يکي از دستگاه هايي است که در بر طرف کردن گرما دخالت دارد هنگامي که حيوانات در تنش گرمايي قرار مي گيرند تغييراتي در سيستم خوني بدن آنها رخ مي دهد که اين تغييرات شامل کاهش الکتروليت هاي پلاسما بر هم خوردن تعادل اسيد – باز خون و ايجاد آلکالوز تنفسي مي باشد کل ويسکوزيته ، هماتوکريت ، غلظت پروتئين هاي پلاسما و اسمولاليته خون در تنش گرمايي کاهش يافته درحالي که حجم پلاسما افزايش مي يابد در واقع افزايش حجم پلاسما که با کاهش هماتوکريت غلظت پروتئين هاي پلاسما و اسمولاليته پلاسما همراه است نشان دهنده رقيق شدن خون و در نتيجه کاهش ويستکوزيته خون است کاهش ويسکوزيته خون باعث کاهش مقاومت محيطي مي گردد که پراکنش خون جهت انتقال گرما به سطح را افزايش مي دهد هنوز مشخص نشده که تغييراتي که در سيستم گردش خون رخ مي دهد آيا بخشي از وفق پذيري به دماي محيطي بالا يا پايين است يا اينکه پاسخي به تنش به وجود آمده مي باشد .

مقدمه

چندين دستگاه در تنظيم دما سهيم بوده که در توليد يا بر طرف کردن گرما شرکت دارند سيستم قلبي – عروقي يکي از دستگاه هايي است که در برطرف کردن گرما دخالت دارد هنگام تنظيم دما در درجه حرارت هاي مختلف محيطي تغييراتي شامل مصرف اکسيژن و بر طرف کردن گرما در آن رخ مي دهد در تنش گرمايي تغييراتي در سيستم گردش خون که در انتقال انرژي و گرما نقش دارد به وجود مي آيد که منطبق با نيازهاي حيوان است .

تنش گرمايي

تمام پرندگان تنش گرمايي که بالا رفتن رطوبت نسبي و دماي محيطي از منطقه راحتي است را تجربه کرده اند منطقه خنثي حرارتي به محدوده دمايي اطلاق مي شود که در آن پرندگان مي توانند دماي بدن خود را با افزايش يا کاهش دما بدون صرف انرژي تنظيم يا تامين کنند عوامل متعددي تنش گرمايي را تحت تاثير قرار مي دهد که درک هر کدام از آنها حائز اهميت است سن ، اندازه بدن ، وضعيت قبل از قرار گرفتن در تنش گرمايي و ژنتيک عوامل اصلي هستند که عکس العمل پرنده ها را به تنش گرمايي تحت تاثير قرار مي دهند.

عوامل خوني که در تنش گرمايي تغيير مي کنند

خون بافت سيالي است که از مايعي به نام پلاسما که در برگيرنده نمک ها ، ترکيب هاي شيميايي و سلول هاي خوني است تشکيل شده است خون نقش هاي زير را برعهده دارد :1- جذب و انتقال مواد غذايي از دستگاه گوارش به بافت هاي گوناگون بدن 2- انتقال گازهاي خون به بافت ها و برعکس 3- دفع مواد زايد ناشي از متابوليسم 4- انتقال هورمون هاي توليد شده به وسيله غدد درون ريز 5- تنظيم مقدار آب بافت هاي بدن . همچنين نقش مهمي در تنظيم درجه حرارت طبيعي بدن دارد .

1- الکتروليت هاي پلاسما

يون هاي عمده پلاسما شامل سديم ، کلر ، پتاسيم ، کلسيم ، فسفات ، سولفات و منيزيم مي باشد در حالت طبيعي غلظت پلاسمايي اين يون ها تنها در محدوده بسيار کوچکي تغيير مي کند و تغييرات شديد درغلظت اين يون ها به اختلالات شديد سلولي منجر ميشود به اين دليل که يون ها همراه با پروتئين هاي پلاسما نقش عمده اي در ايجاد تعادل اسمزي در بين پلاسما و مايعاتي که سلول ها در آن شناور هستند ايفا مي کنند غلظت اين يون ها در تعيي PH مايعات بدن از اهميت برخوردار است الکتروليت ها ي پلاسما ممکن است اثراتي درعدم تعادل اسيد – باز در حالت دماي بالا داشته باشند . در جوجه هاي گوشتي گزارش شده است که غلظت سديم و پتاسيم جيره در موقع افزايش دماي محيط کاهش معني داري را نشان ميدهد . بوقلمون هاي ماده بالغ در شرايط تنش گرمايي حاد مقادير کم سديم ، کلسيم ، منيزيم و فسفر غير آلي پلاسما و مقدار پتاسيم بالاتري را نشان مي دهند غلظت کلر پلاسما تغيير معني داري را نشان نمي دهد همچنين با قرار دادن بوقلمون ها در دماهاي چرخشي 21،25، 30 و 35 درجه سانتي گراد به نتايج مشابهي دست يافته اند . منيزيوم پلاسماي مرغ هاي تخمگذار لگهورن که در تنش گرمايي 38 درجه سانتي گراد به مدت 140 دقيقه قرار گرفتند به طورمعني داري در مقايسه با دماي 23 درجه سانتي گراد قبل از تنش کاهش يافته است فسفر غير آلي و کلسيم تغييري نداشت و سديم پلاسما در مقايسه با گروه شاهد کاهش داشت هيچ تغييري در غلظت کلريد پلاسما ي جوجه هاي گوشتي که در تنش حاد و مزمن قرار گرفته بودند ديده نشد .

2- تعادل اسيد - بازخون

وقتي دماي محيطي از دماي راحتي پرنده بالاتر باشد پرندگان جهت دفع حرارت مازاد نفس نفس مي زنند نفس نفس زدن يکي از واکنش هاي مشهود پرندگان در زمان قرار گرفتن در معرض گرما مي باشد . نفس نفس زدن دفع دي اکسيد کربن را از شش ها افزايش مي دهد که اين باعث کاهش جزيي فشار دي اکسيد کربن و همچنين بي کربنات موجود در پلاسماي خون مي شود درواقع پايين بودن غلظت يون هاي هيدورژن باعث افزايش PH پلاسما ، يعني شرايطي که معمولا به آن آلکالوز گفته مي شود مي گردد پرنده هايي که در معرض تنش گرمايي مزمن قرار مي گيرند سيکل تنفسي نفس نفس زدن يا بدون نفس نفس زدن را از خود نشان مي دهند که وضعيت آنها بين حالت طبيعي و قليايي در نوسان است در نتيجه دامنه گسترده و متغيري براي PH خون در پرنده هايي که در تنش گرمايي قرار مي گيرند ديده مي شود گزارش هايي وجود دارد مبني بر اين که تنش گرمايي بر PH خون اثري ندارد اما PH بيشترين تغييرات را در طي تنش گرمايي درمقايسه با شاهدها در دماي طبيعي دارد درجه تنش گرمايي نوع تنش جايگاه جمع آوري خون ، زمان نمونه برداري و وضعيت تنفسي پرنده از عوامل تاثيرگذار مي باشند . زماني که بوقلمون هاي ماده در تنش گرمايي حاد 42 درجه سانتي گراد قرار ميگيرند PH افزايش معني داري را از خود نشان مي دهد همچنين دربوقلمون هايي که در دماهاي چرخشي 21،25، 30، 35 درجه سانتي گراد قرار گرفتند Po2 ، Pco2 و PH خون هيچ تغيير معني داري از خود نشان نداد . جوجه هاي گوشتي که در تنش گرمايي مزمن 32 درجه سانتي گراد قرار گرفته بودند در مقايسه با پرندگاني که در دماي طبيعي 24 درجه سانتي گراد پرورش يافتند PH خون بالاتري داشتند در تنش گرمايي حاد نيز با بالا بردن دما از 32 درجه سانتي گراد به 42 درجه سانتي گراد PH خون به 521/7 افزايش يافت گزارش هايي وجود دارد که اظهار ميکند جوجه هاي گوشتي در تنش گرمايي مزمن 35 درجه سانتي گراد در مقايسه با پرند ه هايي که در دماي طبيعي رشد يافته بودند Pco2 و Hco3 پايين تري داشته ، PH خون آنها تحت تاثيرقرار نمي گيرد مقدار دي اکسيد کربن و بي کربنات خون درتنش گرمايي کاهش مي يابد .

3- ويسکوزيته خون

ويسکوزيته ، وزن مخصوص و فشار اسمزي خون ، اثرات فيزيکي مهمي برگردش خون ، جريان خون و تبادل مايع خون و بافت هاي گوناگون بدن دارند ويسکوزيته خون شاخصي است که بازتاب تغيير پذيري خون است ويسکوزيته خون کامل به مقدار زيادي تحت تاثير تعداد سلول هاي خوني است و در جنس نر بيشتر از جنس ماده مي باشد زيرا نرها تعداد بيشتري گلبول قرمزدارند همچنين ويسکوزيته پلاسما به طور قابل توجهي تحت تاثير پروتئين هاي پلاسما قرار مي گيرد تغيير ويسکوزيته خون ممکن است تاثيراتي درمقاومت محيطي و توزيع چرخشي خون داشته باشد بنابراين انتشار بافتي و پراکنش خون جهت انتقال گرما به سطح را تغيير دهد گزارش شده است که ويسکوزيته خون با بعضي از بيماري هاي جوجه گوشتي مثل آسيت وافزايش فشار ريوي درارتباط است هنگامي که پرندگان دردماي بالا قرار مي گيرند ويسکوزيته خون آنها کاهش مي يابد کل ويسکوزيته خون جوجه گوشتي در درجه حرارت 25 درجه سانتي گراد و بالاتر کاهش معني داري را نشان مي دهد جوجه هاي گوشتي که در دماي 28 و 26 درجه سانتي گراد نگهداري شده بودند در مقايسه با دماي 20 درجه سانتي گراد نيز ويسکوزيته خون پايين تري را نشان دادند در گرما مصرف آب افزايش مي يابد آب وارد سيستم عروقي ميگردد و نتايجي در کاهش ويسکوزيته دارد در واقع افزايش حجم درون رگي در پرندگان دردماي بالا با کاهش هماتوکريت غلظت پروتئين هاي پلاسما و اسمولاليته پلاسما همراه بودند نشان دهنده رقيق شدن خون کاهش مي يابد کاهش ويسکوزيته خون باعص کاهش مقاومت محيطي و فشار بر روي قلب مي شود که در نتيجه پراکنش خون جهت انتقال گرما به سطح افزايش مي يابد .

4- هماتوکريت

هماتوکريت عبارت است از حجم اشغال شده گلبول هاي قرمز خون و به عبارت ديگر هماتوکريت در صد گلبول هاي قرمز فشرده شده خون مي باشد هماتوکريت روش غير مستقيم مناسبي جهت اندازه گيري تعداد گلبول هاي قرمز خون است درجه حرارت محيط نيز بر ميزان هماتوکريت موثر است به گونه اي که ميزان هماتوکريت در پرندگان با افزايش درجه حرارت کاهش يافته و با کاهش درجه حرارت افزايش مي يابد جوجه هاي گوشتي رشد يافته در محيط هاي خنک هماتوکريت بالاتري دارند در حالي که جوجه هايي که در تنش گرمايي قرار گرفتند هماتوکريت پايين تري را نشان داده اند در جوجه هاي گوشتي مشاهده شده است که با قرار گرفتن در دماهاي 7 ، 20 ، 25، 30 و 35 درجه سانتي گراد هماتوکريت خون در دماي 25 درجه سانتي گراد و بالاتر کاهش معني داري را نشان مي دهد . گزارش شده است که جوجه هاي گوشتي که در دماي 28 و 36 درجه سانتي گراد نگهداري شده بودند نسبت به جوجه هايي که در دماي 20 درجه سانتي گراد نگهداري شدند هماتوکريت پايين تري داشتند در بوقلمون هاي نر بالغي که در دماهاي 10، 1/21 ، 2/32 و 8/37 درجه سانتي گراد قرار گرفته بودند مشاهده شد بوقلمون هايي که در دماي 8/37 درجه سانتي گراد نگهداري شده بودند در مقايسه با بقيه دماها هماتوکريت پايين تري دارند همچنين بوقلمون هايي که در دماي 2/32 درجه سانتي گراد بودند مقدار اندکي هماتوکريت پايين تر نسبت به دماهاي 10 و 1/21 درجه سانتي گراد نشان دادند.

5- غلظت پروتئين هاي پلاسما

اغلب پروتئين هاي پلاسما از اسيدهاي آمينه اي توليد مي شوند که منشا آنها غذا يا کاتابوليسم بافت ها است و توليد اين پروتئين ها در کبد صورت مي گيرد . در دماي بالاي محيطي مزمن ، غلظت پروتئين هاي پلاسما همراه با بالا رفتن دما کاهش مي يابد . غلظت پروتئين هاي پلاسما در جوجه هاي گوشتي که در معرض گرما قرار گرفتند در دماي 28 و 36 درجه سانتي گراد مقادير پايين تري را نسبت به دماي 20 درجه سانتي گراد نشان دادند همچنين در جوجه هاي گوشتي که تحت تنش گرمايي حاد 35 درجه سانتي گراد به مدت 6 ساعت قرار گرفتند مقدار آلبومين در مقايسه با حالت طبيعي پايين تر بود و پروتئين تام نيز کاهش نشان داد .

6- حجم پلاسما

دردماي بالا حجم پلاسما افزايش مي يابد افزايش حجم پلاسما درتنش گرمايي موجب کاهش کل ويسکوزيته خون مي شود . با قراردادن جوجه هاي گوشتي درتنش گرمايي حاد و مزمن مشخص گرديده است که همراه با افزايش دما ، حجم پلاسماي خون افزايش مي يابد . هنگامي که جوجه هاي گوشتي در معرض دماي بالا قرار مي گيرند حجم خون و پلاسماي آنها افزايش معني داري مي يابد اما اين افزايش با بالا رفتن دما به صورت خطي نيست افزايش حجم خون نه تنها موجب کاهش در ويسکوزيته خون و اسمولاليته پلاسما مي گردد بلکه احتمالا ً در افزايش بازده قلب نيز نقش دارد که براي کاهش مقاومت محيطي و افزايش پراکنش بافتي جهت انتقال گرما به سطح مفيد مي باشد .

7- اسمولاليته پلاسما

فشار اسمزي پلاسماي پرندگان به طور قابل ملاحظه اي پايين تر از فشار اسمزي پلاسماي اکثر پستانداران است واين امر به خاطر آن است که آلبومين پلاسماي پرندگان نسبتا ً پايين تر از آلبومين پلاسماي پستانداران است آلبومين دربه وجود اوردن فشار کلوييدي اسمزي نقش بسزايي دارد در دماهاي بالاي محيطي اسمولاليته پلاسما کاهش مي يابد . در گزارشي مشاهده شده است که جوجه هاي گوشتي که در دماهاي 28 و 36 درجه سانتي گراد قرار گرفته بودند در مقايسه با دماي طبيعي پرورش ، اسمولاليته پلاسماي کمتري را نشان دادند درگرما مصرف آب افزايش يافته ورود آب به داخل سيستم گردش خون افزايش مي يابد در نتيجه با افزايش آب از اسمولاليته پلاسما کاسته مي شود کاهش در اسمولاليته پلاسما فقط به خاط افزايش آب پلاسما نيست و ممکن است به خاطر کاهش غلظت پروتئين هاي پلاسما و الکتروليت هاي پلاسما باشد .

8- آنزيم ها و متابوليت هاي پلاسما

تحقيقات متعدد بر روي مرغ هاي تخمگذار و جوجه هاي گوشتي نشان مي دهد که تنش گرمايي هيچ گونه تاثيري بر مقادير آنزيمي ومتابوليتي پلاسما نمي گذارد آکالين فسفاتاز ، کراتينين و اسيد اوريک پلاسماي مرغ هاي تخمگذاري که در تنش گرمايي 38 درجه سانتي گراد به مدت 140 دقيقه قرار گرفته بودند هيچ تغييري را نشان نمي دهد گلوکز پلاسما در دماي بالا افزايش مي يابد اما اين اختلاف نسبت به شاهد معني دار نمي باشد با اين وجود گزارشي اظهار مي کند که غلظت آلکالين فسفاتاز پلاسماي پرندگاني که در دماي بالاتر از حد طبيعي پرورش يافته بودند با کاهش همراه بود. تصور بر اين است که دليل عدم تغييرات معني دار در آنزيم ها ، الکتروليت ها و متابوليت هاي پلاسما در تنش گرمايي حاد اين است که عوامل فيزيولوژيکي و بيولوژيکي خون ، همانند تعادل اسيد – باز خون بلافاصله تحت تاثير قرار نمي گيرد.

9- ميزان ته نشيني

ميزان سديمانتاسيون ، سرعت ته نشيني گلبول هاي قرمز خون برحسب ميلي متر در مدت زمان يک ساعت است ميزان سديمانتاسيون گلبولهاي قرمز به دو عامل اصلي بستگي دارد : نخست نيروي جاذبه زمين که باعث ته نشيني گلبول ها مي شود و دوم مقاومتي که در اثر اصطحکاک پلاسما با گلبول هاي قرمزي که در آن غوطه ور است به وجود مي آيد نقشي که هريک از اين عوامل بر عهده دارند به چند عامل ديگر از قبيل شکل واندازه سلول ها ، وزن مخصوص پلاسما و ترکيب شيميايي پلاسما بستگي دارد . اطلاعات بسيار کمي در مورد ميزان سديانتاسيون پرندگان وجود دارد تغيير در ميزان سديمانتاسيون مي تواند به وسيله دماي محيطي تحت تاثير قرار گيرد . مشاهده شده است که بوقلمون هايي که در درجه حرارت 8/37 درجه سانتي گراد قرارگرفتند در مقايسه با دماهاي 2/32 ، 1/21 و 10 درجه سانتي گراد ميزان سديمانتاسيون بالاتري داشتند . قرار گرفتن طيور در درجه حرارت هاي بالاي محيطي ، هماتوکريت و هموگلوبين را کاهش ميدهد که شواهد قاطعي براي وقوع رقيق شدن خون و افزايش ميزان سديمانتاسيون مي باشد .

10- ضربان قلب ، برون ده قلب ، فشارخون و کل مقاومت جانبي

قرار گرفتن پرندگان در درجه حرارت هاي بالاي محيطي با کاهش فشار خون افزايش برون ده قلب و کاهش مقاومت جانبي همراه است و با وفق يافتن پرندگان به افزايش دما ، برون ده قلبي کاهش و فشار خون افزايش مي يابد و مقاومت جانبي به حد طبيعي بر مي گردد . در بوقلمون ها مشاهده شده است که ميانگين تعداد ضربان قلب پس از اين که 60 دقيقه در درجه حرارت 38 درجه سانتي گراد قرار گرفتند افزايش مي يابد تعداد ضربان قلب پيوسته ومنظم بالا مي رود تا اينکه 150 دقيقه پس از شروع بالا بردن دما به اوج 332 ضربه در دقيقه مي رسد سپس بعد از 15 دقيقه به 296 ضربه در دقيقه کاهش مي يابد بر اين اساس محققين متوجه شدند که يک ارتباط خطي بين تعداد ضربان قلب و دماي راست روده وجود دارد فقط در بالاترين دماي راست روده ، تعداد ضربان قلب افت مي کند . وقتي دماي محيطي افزايش مي يابد وزن قلب کاهش معني داري را نشان مي دهد تغييرات مشاهده شده در ويسکوزيته ناشي از تغيير در هماتوکريت است که با تغييراتي دروزن عضله قلب همراه مي باشد ارتباط خطي مشاهده شده بين هماتوکريت و وزن قلب نشان مي دهد که وفق ناپذيري وزن قلب با تغييراتي درفعاليت کاري قلب همراه است پرکاري قلب در نتيجه تغييراتي در فعاليت کاري قلب ايجاد مي شود و آن هم نشاي از فشار بالاي ريوي مي باشد .

نتيجه گيري

هنوز مشخص نيست تغييراتي که در سيستم گردش خون رخ مي دهد بخشي از وفق ناپذيري به دماي محيطي بالا يا پايين است يا اين که پاسخي به تنش به وجود آمده مي باشد با دانستن تغييراتي که در اثر تنش گرمايي به وجود مي آيد مي توان راهکارهايي را در جهت رفع يا به حداقل رساندن آنها اتخاذ نمود.

  توسط   |

 

مروري بر عوامل فيزيولوژيکي ، مديريتي و محيطي سندرم آسيت

مروري بر عوامل فيزيولوژيکي ، مديريتي و محيطي سندرم آسيت

در جوجه هاي گوشتي داراي رشد سريع ظرفيت ناکافي عروق جهت جريان خون ريوي ، براي فراهم کردن اکسيژن بافتي مورد نياز ، عامل اوليه فشار خون ريوي و ايجاد آسيت است عوامل متعددي مي توانند علت سندرم آسيت باشند اين عوامل ممکن است باعث افزايش جريان خون به دليل افزايش متابوليسم و آسيت در اثر افزايش فشار خون ريوي در ماکيان سريع الرشد و مقاومت بيشتر در برابر جريان خون در ريه از طريق افزايش غلظت خون يا افزايش سفتي گلبول هاي قرمز ، و يا کاهش ظرفيت عروق در ريه شوند . تعدادي از عوامل ثانويه مانند سديم بالاي جيره يا آب ممکن است باعث افزايش جريان خون و افزايش مقاومت به جريان خون شوند براي کاهش AS اولا ً به عوامل ژنتيکي که باعث جريان خون ريوي و تبادل اکسيژن بافتي ناکافي مي شود و ثانياً به عواملي که باعث افزايش نياز به اکسيژن ، جريان خون و مقاومت به جريان خون در ريه مي شود بايد توجه نمود .

مقدمه

آسيت بيماري نيست بلکه يک علامت يا ضايعه است که ممکن است از يک يا چند تغيير فيزيولوژيک نتيجه شود که باعث افزايش توليد يا کاهش جابجايي لمف صفاتي مي شود فرض بر اين است که سندرم آسيت شبيه سندرم افزايش فشار خون ريوي است يا آسيت نتيجه فشار خون ريوي Ph بوده که باعث نارسايي بطن راست مي شود افزايش فشار خون ريوي به وسيله افزايش جريان خون يا افزايش مقاومت به جريان خون در ريه ايجاد مي شود PH باعث افزايش فشار ناشي از افزايش حجم خون در بطن راست هيپرتروفي بطن راست نارسايي دريچه ، افزايش فشار باب ، افزايش بار حجمي بطن راست ، اتساع بطن راست ، و آسيت مي شود . RVF در بيماري کارديومايوپاتي خود به خودي بوقلمون که مهم ترين عامل آسيت درجوجه بوقلمون است در نتيجه PH نيست آسيت به دليل نارسايي دريچه و RVF و اتساع به دليل PH در ارتفاعات زياد از سال ها پيش در طيور شناخته شده است . بسياري از محققين عقيده دارند که آسيت به وسيله پلي سيتمي که باعث افزايش غلظت خون و هيپوکسي که باعث تنگي آرتريولها و کاهش جريان خون ريوي که ظاهرا شبيه پستانداران است ايجاد مي شود پيشنهاد مي شود که پلي سيتمي و انقباض عروق عادت کردن به ارتفاع نيست بلکه يک پاسخ نامناسب به ارتفاع است همچنين گزارش شده است که PH در حيوانات آزمايشگاهي که در معرض هيپوکسي مداوم قرار گرفته بودند نتيجه سه عامل مي باشد که به مقدار مساوي به ايجاد PH کمک مي کنند اين عوامل عبارتند از : 1- پلي سيتمي 2- انقباض عروق 3- تغيير شکل آرتريول هاي انتهايي

تنگي عروق به دليل هيپوکسي از يک گونه به گونه ديگر متفاوت و در ماکيان نيز نشان داده شده است اما تغيير شکل آرتريول ها ي انتهايي ممکن است در ماکيان اتفاق نيفتد اين فرضيه وجود دارد که در ارتفاعات کم ، تنگي آرتريول ها ممکن است در افزايش فشار آرتريول ها ي ريوي در پرندگان دخالت نداشته باشد و شايد مويرگ هاي خوني ريه رگ هاي مقاوم در پرندگان باشند .

عوامل سندرم آسيت

افزايش جريان خون که براي فراهم کردن اکسيژن جوجه هاي گوشتي داراي ميزان رشد زياد مورد نياز است سبب فشار خون در مويرگ هاي ريوي PH و افزايش فشار خون مي شود اين حالت باعث افزايش کار قلب راست شده به مشاهده نمونه هايي از RVF و آسيت منجر مي گردد ماکيان غشاي تنفسي ضخيم تري نسبت به ساير پرندگان دارند و جوجه هاي گوشتي غشاي تنفسي ضخيم تري نسبت به نژاد لگورن دارند بنابراين توانايي جوجه هاي گوشتي براي جابجايي اکسيژن در هموگلوبين به خوبي بقيه پرندگان نيست تحقيقات در مورد اشباع هموگلوبين در جوجه هاي گوشتي نشان مي دهد که جوجه هاي داراي رشد زياد اشباع اکسيژن کمتري از جوجه هاي داراي رشد آهسته دارند بنابراين بعضي از نژادهاي گوشتي حتي در ارتفاع پايين نيز هموگلوبين خود را به طور کامل از اکسيژن اشباع نمي کنند اين کار مي تواند نتيجه افزايش سرعت جريان خود در بستر مويرگي ريه باشد که به هموگلوبين فرصت کافي براي گرفتن کامل اکسيژن را نمي دهد آسيت ناشي از PH يک بيماري مرتبط با توليد در ارتفاعات کم است وبه راحتي ميتوان از آن با محدود کردن ميزان رشد پيش گيري کرد اين امکان وجود دارد که بعضي از جوجه هاي نژاد گوشتي به محدوديت در جريان خون ريوي رسيده وافزايش ميزان رشد آنها در آينده فقط با افزايش ظرفيت ريوي امکان پذير خواهد بود آسيت در ارتفاع متوسط و ارتفاع زياد يک مشکل جدي است زيرا به دليل هيپوکسي ، پلي سيتمي ايجاد مي شود که با محدود کردن ميزان رشد ميتوان به ميزان زيادي باعث کاهش بروز آسيت گرديد در اين مقاله فقط PH اوليه توصيف مي شود سندرم آسيت درجوجه هاي گوشتي اصلاح نژآد شده نتيجه ظرفيت ناکافي بستر مويرگي ريه است و عوامل ثانويه جريان خون در اين مويرگ ها را تحت تاثير قرار مي دهند محدوديت در آرتريول ها ي ريوي و سرخرگ هاي عضلاني و جزئي عضلاني که به مويرگ ها مي رسند PH ايجاد نمي کند مگر اين که محدوديت نسبت به بستر مويرگي ريه بيشتر باشد .

عوامل فيزيولوژيک سندرم آسيت

تشخيص بين عوامل PH که به سندرم آسيت منجر مي شوند و علائم و ضايعات که نتيجه PH و توليد RVF هستند در زماني که عوامل فيزيولوژيک و کالبد شناختي آسيت ناشي از PH را بررسي مي کنيم مهم است تغييراتي مانند پلي سيتمي که ممکن است نتيجه نارسايي دريچه راست به دنبال AS باشد بدون بررسي پرندگان که آيا PH دارند يا نه گزارش شده است اتفاقاتي که سبب سندرم آسيت مي شوند با اکسيژن رساني ناکافي براي متابوليسم شروع شده باعث تحريک برون ده قلب و افزايش فشار در شريان هاي ريوي مي شود اين کار موجب فشار بيشتر بر روي ديواره عضله بطن راست مي شود سلول هاي عضلاني با افزودن سارکومرهاي موازي به اين عمل پاسخ داده باعث ضخيم شدن ديواره بطن راست مي شوند اين ديواره عضلاني تر بطن راست ميتواند فشار در سرخرگ ها ، آرتريول ها و مويرگ هاي ريوي را افزايش دهد بعضي از جوجه هاي گوشتي دچار ادم ريوي شده در اين مرحله مي ميرند فشار در عضله بطن راست به صورت ادامه دار افزايش يافته باعث هيپرتروفي بيشتر وجريان خون سريع تر در ريه مي شود دريچه دهليزي – بطني راست يک لايه عضلاني بوده که از فيبرهاي ديواره بطن راست تشکيل شده است دريچه شروع به ضخيم تر شدن کرده و نشت مي کند بخشي از اين نشت به دليل ضخامت دريچه و بخش ديگر به دليل افزايش فشار برگشتي از سرخرگ هاي ريوي و فضاي بطن راست است دريچه اي که نشت دارديک افزايش بار حجمي را به افزايش بار فشار اضافه مي کند و بطن راست با افزايش طول سلول هاي عضلاني از طريق توليد سارکومرها ، اتساع پيدا مي کند ازدياد حجم خون باعث افزايش بار فشار مي شود تا اين که نارسايي دريچه ايجاد مي شود که موجب کاهش برون ده قلب ، افزايش فشار خون ريوي ، افزايش فشار در دهليز راست ، سينوس سياهرگي ، سياهرگ ميان تهي و وريد باب مي گردد اين کار باعث افزايش فشار در سينوزوئيدهاي کبد و نشت پلاسما از کبد به داخل فضاهاي کبدي – صفاتي مي شود نشت دريچه اي و افزايش فشار سياهرگي باعث هيپوکسمي و هيپوکسي بافتي مي شود وکليه به وسيله توليد ارتيروپوتين به آن پاسخ داده افزايش سريع درتوليد اريتروسيت حجم خون وغلظت خون به وجود مي آيد هيپوکسي بافتي مي تواند در پوست مشاهده شود و بافت ها حالت سيانوزه پيدا مي کنند فشار برگشتي در وريد ها باعث پرخوني وريدي و اتساع و برجسته شدن عروق مي شود اکسيژن ناکافي براي عضله قلب باعث صدمات هيپوکسيک و نهايتا ً RVF مي شود با کاهش برون ده قلب هيپوکسي وخيم تر شده توده عضلاني بطن چپ کاهش يافته دريچه ضخيم گشته و فضاي بطن بزرگ مي شود آسيب به عضله قلب به دليل افزايش کار قلب و هيپوکسي ناشي از نارسايي گردش خون است نه به دليل هيپوکسي بافتي که باعث افزايش برون ده قلب و توليد PH مي شود عوامل سندرم آسيت عواملي هستند که باعث افزايش جريان خون يا مقاومت به جريان خون کافي در ريه شده توليد PH مي کنند هيپروتروفي ديواره بطن راست و عضله سرخر گ هاي ششي و تمام علايم و ضايعات باعث توليد تروپونين قلبي و افزايش مقدار راديکال هاي آزاد مي شوند که نتيجه نارسايي دريچه RVF و PH هستند .

عوامل فيزيولوژيک AS که تمام پرندگان را مبتلا مي کند

جوجه هاي نژاد گوشتي : جوجه هاي گوشتي اصلاح نژاد شده براي رشد سريع انتخاب و رشدي در حدود 5 درصد در سال دارند که اين دليل بارز افزايش AS در آنها است براي اصلاح نژاد همراه انتخاب شاخص رشد سريع يک انتخاب هم براي افزايش توده عضلات بدون در نظر گرفتن افزايش در اندازه اندام هاي ديگر بدن انجام شده است نشان داده شده که عدم وجود فضاي کافي براي جريان خون در ريه به عنوان يک عامل مهم بروز AS است که به وسيله ژنتيک تحت تاثير قرار مي گيرد اصلاح نژاد براي ظرفيت عروقي بيشتر ريه سندرم آسيت را کاهش خواهد داد .

نياز اکسيژن : نياز به اکسيژن بحراني ترين عامل AS در جوجه هاي گوشتي است برون ده بالاي قلب با نياز زياد به اکسيژن همراه است که فشار خون را در ريه افزايش مي دهد ريه مقداري افزايش جريان را قبول مي کند ودر ارتفاع پايين PH معمولا تا بعد از روز 28 مشکلي ايجاد نمي کند اگر اکسيژن مورد نياز با رشد آهسته کاهش يابد جوجه هاي گوشتي مي توانند بدون پيشرفت AS توليد داشته باشند گياه ياکا وديگر محصولات کنترل آمونياک احتمالا با کاستن از نياز دستگاه گوارش به اکسيژن درکاهش AS موثر هستند .

عوامل ژنتيکي که باعث افزايش نياز به اکسيژن مي شوند .

سرعت متابوليسم : ميزان رشد نياز به اکسيژن برون ده قلب توليد گرما و سرعت متابوليسم به طور نزديکي به هم ارتباط دارند رشد سريع تاثير زيادي بر روي نياز به اکسيژن دارد جوجه هاي گوشتي نر به AS مستعدتر هستند غير از ميزان رشد ژنتيک نيز نياز به اکسيژن را تحت تاثير قرار مي دهد عضله سفيد ممکن است نياز اکسيژن بيشتري از عضله تيره داشته باشد غده تيروئيد سرعت متابوليسم را تحت تاثير قرار داده سندرم آسيت به صورت تجربي با تري يدوتيرونين ايجاد مي شود .

بازده غذايي : با بهبود بازده غذايي مي توان سرعت متابوليسم و مصرف اکسيژن را کاهش داد با تاکيد بيشتربر بازده غذايي و تاکيد کمتر بر ميزان رشد در زمان انتخاب براي اصلاح نژاد AS کاهش و بازده اقتصادي افزايش مي يابد .

عوامل غير ژنتيکي که نياز به اکسيژن را افزايش مي دهند :

سرما : براي اين که دماي بدن در محيط سرد در حد طبيعي بماند سرعت متابوليسم افزايش پيدا مي کند در سالن هاي باز و بدون محافظ مواجهه با هواي سرد مهم ترين عامل ثانويه در شرايط اب و هوايي معتدل براي ايجاد AS است همچنين در ارتفاعات سرماي شب يک عامل مهم ديگر در نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري است ميزان رشد در دماي سرد بهتر است و سندرم آسيت را افزايش مي دهد اگر جوجه ها قبل از روز ششم سرما داده شوند ممکن است سرعت متابوليسم آنها براي چندين هفته تحت تاثير قرار گرفته و AS افزايش يابد مواجهه با سرما باعث افزايش غلظت چسبناکي و فشار خون مي شود .

جيره : بعضي از مواد مغذي مانند پودر گوشت و فرآورده هاي فرعي طيور سرعت متابوليسم و ميزان AS را افزايش مي دهند پروتئين بالا و جيره هاي متراکم سرعت متابوليسم را افزايش مي دهند جيره هاي با کلريد بالا باعث اسيدوز و کاهش تمايل به اکسيژن و فراهم شدن شرايط آسيت مي شوند هرچند مکانيسم هاي ديگري هم ممکن است اثر داشته باشند بعضي از داروها و مواد شيميايي باعث افزايش متابوليسم و فراهم شدن شرايط آسيت مي شوند .

استرس : استرس باعث افزايش کورتيکوسترون پلاسما وافزايش نسبت سلول هاي هتروفيل به لمفوسيت شده ميزان رشد ومصرف غذا را کاهش مي دهد در مقالات ، مدارکي مبني بر افزايش آسيت در اثر استرس وجود ندارد و مواجهه با سرما يا هيپوکسي که باعث AS مي شود استرس نيست وعوامل فيزيولوژيک کاملاً متفاوتي درگير هستند اگر ويتامين C سندرم آسيت را کاهش مي دهد اين اثر به وسيله کاهش استرس نيست وتيامين C مرگ در اثر هيپرترمي را کاهش مي دهد که احتمالا از طريق کاهش سرعت متابوليسم است .

عوامل فيزيولوژيک AS که خون را تحت تاثير قرار مي دهند .

چسبناکي : چسبناکي خون با درصد و مقدار هموگلوبين اريتروسيت ها ارتباط دارد هماتوکريت بالاتر باعث چسبناکي بيشتر خون مي شود افزايش چسبناکي خون عامل اصلي اوليه يا ثانويه ايجاد AS در ارتفاعات است هيپوکسي هيپوکسيک توليد اريتروپويتين را تحريک کرده باعث پلي سيتمي و افزايش چسبناکي خون مي شود شرايط ديگري که هيپوکسي و هيپوکسمي ايجاد مي کنند به وسيله افزايش چسبناکي خون موجب AS مي شوند مقادير بالاي کبالت و بقيه عناصر توليد پلي سيتمي و ايجاد AS مي کنند سرما مي تواند چسبناکي خون را زياد و باعث افزايش غلظت خون مي شود در انسان ها و رت ها افزايش غلظت خون باعث افزايش فشار خون ريوي به ميزان 30 درصد است که به وسيله هيپوکسمي هيپوکسيک ايجاد مي شود به دليل اين که طيور داراي مويرگ هاي سفت و سلول هاي خوني هسته دار بزرگي هستند افزايش غلظت خون ممکن است يک عامل مهم درايجاد PH در جوجه هاي گوشتي باشد .

قابليت تغيير شکل پذيري : ريه هاي پرندگان داخل قفسه صدري ثابت هستند آنها با تنفس به مقدار کمي منبسط و منقبض مي شوند مويرگ هاي خوني وهوايي يک شبکه محکم توري مانند را تشکيل مي دهند مويرگ هاي خوني کوچک نمي توانند متسع شده اريتروسيت هاي داراي قابليت تغيير شکل پذيري کم را در خود جاي دهند و لذا خون چسبناک تر شده فشار خون افزايش مي يابد اريتروسيت ها ي طبيعي براي عبور از مويرگ هاي ريوي پيچش يا تا خوردگي پيدا مي کنند افزايش سختي اريتروسيت ها عامل مهمي در سندرم آسيت است مقادير طبيعي سديم درغذا يا آب که براي پستانداران سمي نيست درماکيان جوان باعث توليد آسيت ناشي از PH مي شود جوجه هاي گوشتي حساس تر از نژاد لگهورن هستند سديم ممکن است سندرم اسيت را به چند طريق افزايش دهد اما کاهش تغيير شکل پذيري اريتروسيت ها مهم ترين عامل است هيپوکسمي نيز قابليت تغيير شکل پذيري گلبول هاي قرمز را کاهش مي دهد اريتروسيت ها باافزايش سن کوچک تر مي شوند غلظت هموگلوبين بيشتر و کاهش غشا ممکن است آنها را سخت تر نمايد سياليت غشاي سلول ممکن است قابليت تغيير شکل پذيري را تحت تاثير قراردهد اسيدهاي چرب با زنجيره بلند واسيدهاي چرب امگا -3 باعث افزايش قابليت تغيير شکل پذيري و کاهش AS مي شوند هسته اريتروسيت ها در طيور ممکن است آنها را از اريتروسيت ها ي پستانداران سخت تر نمايد علاوه بر قابليت تغيير شکل پذيري شکل نيز الگوي جريان اريتروسيت ها را در ريه تحت تاثير قرار مي دهد آنتي اکسيدان ها را در ريه ممکن است سياليت غشاي سلول را تحت تاثير قرارداده AS را کاهش دهند .

اندازه : اريتروسيت ها وقتي جوان هستند بزرگترند و در طيور تقريبا فقط 40 روز زنده مي مانند درپستانداران اريتروسيت هاي بزرگ قابليت تغيير شکل پذيري بيشتري نسبت به اريتروسيت هاي کوچک تر دارند اما سلول هاي نابالغ هسته دار اين طور نيستند .

تمايل هموگلوبين به اکسيژن : تمايل هموگلوبين به اکسيژن به واسطه عوامل ژنتيکي ، دما ، فسفات غير آلي و فشار خون ريوي تحت تاثير قرار مي گيرد قليايي کردن خون با NaHCO3 تمايل براي گرفتن اکسيژن در ريه را افزايش مي دهد اما ممکن است رها شدن اکسيژن در بافت راکاهش دهد مگر اين که PH بافت کاهش يابد همچنين توانايي هموگلوبين براي گرفتن اکسيژن در ريه به وسيله غلظت اکسيژن ريوي سرعت جريان خون و ضخامت سد هوا – هموگلوبين تحت تاثير قرار ميگيرد .

حجم خون : افزايش حجم خون مي تواند به عنوان يک عامل فيزيولوژيک براي ايجاد AS از طريق افزايش بار و افزايش برون ده قلب باشد سديم حجم خون را افزايش مي دهد کاهش حجم خون ممکن است AS را کاهش دهد اما کاهش حجم پلاسما چسبناکي خون را افزايش داده ممکن است AS را افزايش دهد سرماحجم خون را کاهش و چسبناکي خون را افزايش ميدهد در سرما اتلاف مايع در بافت وجود دارد همچنين سرما ممکن است ضخامت سدهوا – هموگلوبين را افزايش دهد ومويرگ ها را کوچک تر وسخت تر نمايد کم خوني حجم خون را افزايش وظرفيت حمل اکسيژن خون را کاهش و هر دو حالت برون ده قلب را افزايش مي دهند پلي سيتمي همانند چسبناکي ، حجم خون را افزايش مي دهد نارسايي قلب را ست نيز باعث افزايش حجم خون مي شود.

ريه ها و کيسه هاي هوايي به عنوان عوامل فيزيولوژيک سندرم آسيت

ريه ها : به عنوان درصدي از وزن بدن ريه هاي پرندگان کوچک تر از ريه هاي پستانداران هستند ودر نژادهاي گوشتي کوچک تر از نژآد لگهورن است ريه هاي پرندگان يک ساختمان شبکه مانند سخت را تشکيل مي دهند و مويرگ هاي خوني مي توانند به مقدار خيلي کم براي پذيرش افزايش جريان خون بعد از رسيدن به حداکثر فشار پايين طبيعي خودمتسع شوند عدم اتساع و انقباض تنفسي معني دار در ريه ممکن است سهولت جريان خون را تحت تاثير قرار دهد افزايش فشار سرعت جريان خون را افزايش خواهد داد وممکن است فرصت کافي براي اکسيژن گيري کامل هموگلوبين وجود نداشته باشد عدم وجود فضاي کافي براي جريان خون درريه به عنوان يک عامل مهم درايجاد AS شناخته شده است هيپوکسمي باعث پلي سيتمي ، افزايش برون ده قلب و توليد AS مي شود. افزايش حجم خون در ريه ممکن است باعث ادم ريوي وکاهش اکسيژن گيري به وسيله افزايش سد هوا هموگلوبين شودمقادير زياد سديم ممکن است اندازه مويرگ ها راکاهش دهد آسيب هاي ريوي ممکن است به دو روش سبب ايجاد AS شوند بيماري تنفسي مي تواند هيپوکسمي هيپوکسيک ايجاد و توليد پلي سيتمي نمايد فيبروز ، به دنبال آسيت هاي ريوي دراثر آلودگي و استنشاق يا بلع سموم مي تواند از اندازه مويرگ ها کاسته جريان خون را محدود و توليد PH نمايد انسداد مويرگ ها بوسيله آمبولي يا مواد خارجي مي تواند باعث PH و آسيت شود .

کيسه هاي هوايي : آلودگي کيسه هوايي مي تواند باعث هيپوکسي و AS شود اما اين مورد هنوز گزارش نشده است .

قلب و سيستم عروقي به عنوان عوامل فيزيولوژيک سندرم آسيت :

قلب : ديواره نازک بطن راست به سرعت به فشار ياافزايش حجم پاسخ مي دهد ودريچه عضلاني ، دهليزي – بطني راست بسيار حساس به نارسايي است قلب نبايد به عنوان علت AS در نظر گرفته شود بلکه قلب فقط به افزايش متابوليسم يا افزايش مقاومت جريان خون ريوي نسبت به بار کاري تحميل شده پاسخ مي دهد نارسايي قلب چپ باعث فشار برگشتي در ريه مي شود که به ادم ريوي و PH در پستانداران منجر مي شود واين حالت در پرندگان نشان داده نشده است نقص اوليه قلب ، مانند منفذ بين دو بطن يا بين دو دهليز باعث تغيير جهت جريان خون از چپ به راست و PH مي شود اين نواقص معمولا قبل از روز چهاردهم باعث 5/0 درصد مرگ ومير ناشي از آسيت دراغلب گله هاي گوشتي مي شوند اندوکارديت دريچه اي دهليزي – بطني راست باعث افزايش بار حجمي و PH شده سبب وقوع RVF مي گردد بيماري هاي قلبي اوليه مانند ميوکارديت بدون ايجاد PH مي توانند منجر به ايجاد آسيت گردند .

سيستم عروقي : سرخرگ هاي عضلاني به فشار ناشي از هيپروتروفي عضله قلب پاسخ مي دهند .

هيپوکسي : هيپوکسي باعث انقباض عروق عضلاني در پستانداران و پرندگان ميشود درجه پاسخ متفاوت است اما اگر محدوديت جريان خون بيشتر از بستر مويرگي باشد مي تواند يک علت براي AS باشد هيپوکسي باعث تغيير شکل آرتريول هاي انتهايي عضلاني و غير عضلاني ريه رت ها مي شود اگر اين تغيير در طيور اتفاق بيفتد مي تواند مقاومت به جريان خون در ريه را افزايش دهد .

اندوتلين : اندوتلين به وسيله افزايش فشار داخل عروق يا آسيب ناشي از سموم آزاد شده ممکن است باعث انقباض عروق وعلتي براي AS باشد مسموميت با کورتيلاريا باعث صدمات کبدي و PH در رت ها مي شود که شايد به دليل رهاشدن اندوتلين باشد اندوتوکسين سبب انقباض عروق شده استنشاق اندوتوکسين ازبستر ميتواند علت بروز AS باشد محصولاتي که اکسيد نيتريک آزاد مي کنند موجب انبساط عروق گشته با اتساع عروق مي توانند درکاهش PH مفيد باشند .

ضايعات عروقي : آسيب به اندوتليوم مويرگ ها به وسيله بلع يا استنشاق سموم يا عوامل عفوني سبب فيبروپلازي و محدوديت درجريان خون مي شود .

عوامل سندرم آسيت که با مديريت ارتباط دارند .

کارهاي مديريتي مشوق رشد تميز کردن و رعايت اصول بهداشتي بين دوره ها تميز نگهداشتن طولاني مدت براي پر درآوري جوجه ها ، کنترل مناسب بيماري ها ، کيفيت هوايي خوب . عوامل موثر بر بروز AS هستند بين مديريت و علت هاي محيطي مقداري هم پوشاني وجود دارد بنابراين استفاده از سيستم قفس دربرخي شرايط مي تواند تصميم مناسبي باشد تعداد کمي از عوامل اختصاصي AS مانند ريکتز، آسپرژيلوزيس و سديم بالاي جيره با مديريت در ارتباط هستند .

جيره : جيره يک علت مهم در بروز AS است و ميتواند براي ايجاد يا جلوگيري از AS استفاده شود

آب : کيفيت آب در بروز سندرم اسيت موثر نيست مگر اين که سديم زيادي داشته باشد کاهش دسترسي به آب م يتواند يک ابزار مديريتي براي پيش گيري از AS باشد .

غذا : مصرف زياد غذا به دليل افزايش نياز به اکسيژن ميتواند عامل AS باشد .

پروتئين : پروتئين نياز اکسيژني بالايي براي متابوليسم دارد همچنين اکسيژن براي تبديل پروتئين اضافي به انرژي و دفع مواد زايد پروتئيني مورد نياز است .

انرژي : انرژي بالاي جيره سرعت رشد و AS را افزايش مي دهد اما زماني که انرژي جيره جوجه هاي گوشتي پايين باشد پرنده به دليل خوردن غذاي بيشتر اکسيژن بيشتري براي هضم نياز دارد جايگزيني مقداري از هيدارت کربن جيره با چربي گياهي نياز به اکسيژن را به ويژه درگرما کاهش مي دهد .

کمبود : کمبودهايي که باعث ريکتز شديد وضعيف شدن دنده ها مي گردند باتنفس تداخل مي کنند و باعث هيپوکسمي هيپوکسيک ، پلي سيتمي و افزايش غلظت خون و فراهم شدن AS مي شوند همچنين کمبود فسفر م يتواند آزاد سازي اکسيژن از هموگلوبين را کاهش دهد .

تراکم : جيره هاي پلت شده متراکم قابل هضم تر بوده راحت تر خورده مي شوند جيره هاي آردي AS را کاهش ميدهند زيرا جوجه هاي گوشتي کمتر مي خورند .

خوراک ها : بعضي از عناصر متابوليسم را افزايش داده امکان آسيت را فراهم مي کنند قليايي کردن جيره ممکن است AS را کاهش دهد بعضي از خوراک ها داراي عوامل ضد تغذيه اي هستند که رشد و ميزان AS را کاهش ميدهند .

تهويه : مواجهه با سرما و گرماي ملايم سرعت متابوليسم و AS را افزايش مي دهد درمورد تاثير جريان هوا بر سندرم آسيت گزارشي وجود ندارد مقادير اندک اکسيژن يا تهويه ضعيف AS راافزايش ميدهد سرما يک عامل مهم تر از تهويه براي بروز AS است بنابراين در صورت کاهش تهويه مي توان جوجه هاي گوشتي را گرم نگه داشت منواکسيد کربن يا دي اکسيد کرين بالا ممکن است AS ايجاد کنند اماگزارشي در اين مورد وجود ندارد به نظر مي رسد رطوبت بالا AS را افزايش دهد که احتمالا به دليل پيشرفت ميزان رشد است اما تحقيقي براي اثبات اين مطلب وجود ندارد اما رطوبت با کيفيت هوا ارتباط ندارد گفته مي شود که مقادير بالاي آمونياک AS را افزايش ميدهد اما تحقيقي براي اثبات اين مطلب وجود ندارد آمونياک ميزان رشد را کاهش مي دهد و بنابراين احتمال افزايش آسيت وجود ندارد استنشاق اندوتوکسين نيز ممکن است علت بروز AS باشد .

فضا : استرس ازدحام ميزان رشد و AS را کاهش مي دهد با در نظر گرفتن فضاي بيشتر براي هر پرنده AS افزايش خواهد يافت اين امکان وجود داردکه به دنبال شيوع تورم کيسه هاي هوايي ، AS افزايش يابد زيرا فضاي بيشتري براي پرندگان باقي مانده به وجود مي آيد .

آسپرژيولوزيس : استنشاق اسپور از بستر کپک زده يا هچري سبب ضايعات ريوي مي شود که معمولا باعث فراهم شدن شرايط آسيت در جوجه هاي گوشتي مي شود .

نور : نور به وسيله افزايش مصرف غذا شرايط آسيت را فراهم مي کند نور طبيعي روز يا 12 ساعت تاريکي AS را کاهش خواهد داد اگر براي دوره هاي تاريکي طولاني مدت از سالن هاي بسته استفاده مي شود سيستم هايي که فازهاي نوري و تاريکي را به آهستگي ايجاد مي کنند بايد در سالن نصب شوند .

عوامل محيطي سندرم آسيت

در جوجه هاي گوشتي شرايط محيطي به وسيله مديريت کنترل مي شود و شرايط محيطي خوب ميزان رشد را افزايش مي دهد سرما و گرما که عوامل محيطي مهم هستند قبلاً مورد بحث قرار گرفته اند .

ارتفاع : فشار نسبي اکسيژن با افزايش ارتفاع کاهش پيدا مي کند در سطح دريا اکسيژن 9/20 درصد از اتمسفر را تشکيل مي دهد به ازاي هر 500 متر افزايش ارتفاع تقريبا 1 درصد از ميزان اکسيژن کاسته مي وشد توانايي اکسيژن گيري کامل هموگلوبين همچنان که اريتروسيت ها از ريه عبور مي کنند به زمان عبور تمايل هموگلوبين – اکسيژن ، ضخامت سد هوا – هموگلوبين به ويژه در فشار نسبي اکسيژن هوا بستگي دارد در بعضي از پرندگان ، اکسيژن هوابستگي دارد در بعضي از پرندگان اکسيژن به طور آسان تري ازهوا به خون و ازخون به بافت ها جابجا مي شود ماکيان لگهورن ممکن است قادر باشند هموگلوبين خود را در 15 درصد اکسيژن به طور کامل بااکسيژن ترکيب نمايند اما بعضي جوجه هاي گوشتي حتي در ارتفاع پايين اکسيژن خون سرخرگي پاييني دارند که شايد به دليل زمان عبور خيلي سريع باشد پس هرگونه افزايش درارتفاع ، ياکاهش در ميزان اکسيژن باعث پلي سيتمي ، افزايش غلظت خون و افزايش AS مي وشد تحقيقات اخير نشان داده است که جوجه هاي گوشتي پرورش يافته در اتاق داراي فشار اکسيژن کمتر از فشار اتمسفر در ارتفاع 1000 متر توليد پلي سيتمي تقريبا شبيه 1500 و 2000 متر را نموده اين هيپوکسي متناوب م يتواند باعث ايجاد AS گردد جوجه هاي گوشتي پرورش يافته در ارتفاع بالاي 800 متر در کانادا و ديگر کشورها تاثير معني داري درافزايش AS را نشان داده اند دربسياري از کشورها ارتفاع يک علت مهم براي بروز AS است هيپوکسي حاد احتمالا به دليل تاثير انقباضي ناگهاني فشارخون ريوي را افزايش مي دهد .

نتيجه :

در افزايش فشار خون ريوي اوليه مدارکي براي غير طبيعي بودنيا آسيبي که باعث PH شود وجودندارد عامل PH اوليه که به RVF و آسيت درجوجه هاي گوشتي داراي رشدسريع منجر مي شود نياز اکسيژني بالا براي متابوليسم است جريان خون افزايش يافته بيشتر از ظرفيت طبيعي عروق ريه است وباعث PH با افزايش بار فشار بر روي بطن راست مي شود تا خون بيشتري را در بستر مويرگي ريه وارد کند .PH اوليه ميتواند با محدوديت غذايي براي کاهش متابوليسم و کاهش اکسيژن مورد نياز پيش گيري شود . اين عوامل افزايشي هستند و AS را در جوجه هايي که رشدسريع دارند بيشتر از جوجه هاي داراي رشد آهسته افزايش مي دهند شرايطي که مقاومت در برابر جريان خون درمويرگ هاي ريه را افزايش ميدهند ممکن است اکسيژن مورد نياز را افزايش ندهند .اما سديم بالاي جيره و پلي سيتمي ممکن است افزاينده باشند وباعث بروز AS به ميزان بيشتري بيشتر در ماکيان داراي رشد سريع شوند شرايط ديگري که آسيب ريوي يا هيپوکسمي توليد مي کنند فضا را براي جريان خون کاهش داه يا پلي سيتمي ايجاد نموده باعث بروز PH وافزايش ميزان AS ميشوند در بررسي بيماري زايي AS بايد توجه نمود که از تفسير تغييرات و ضايعات ناشي از PH نارسايي دريچه و RVF به عنوان علت PH يابيماري قلبي پرهيز شود پلي سيتمي يک پي آمد از RVF است و ميتواند باعث PH شود قبل از اين که بگوييم پلي سيتمي علت AS مي باشد بايد قلب مورد بررسي قرارگيرد .گفته مي شود که سندرم مرگ ناگهاني و AS در جوجه هاي گوشتي روندبيماري زايي مشابهي دارند اگر چه بين آنها شباهت هايي است اما تفاوت هاي زيادي نيز وجود دارد سندرم مرگ ناگهاني احتمالا از فيبريلاسيون بطني ناشي مي شود و دلايل علمي مبني بر اينکه AS و سندرم مرگ ناگهاني سبب شناسي قلبي مشترک داشته باشند وجود ندارد .

  توسط   |

 

بیماری هایی که سوددهی جوجه های گوشتی خاورمیانه را تحت تأثیر قرار می دهند.

بیماری هایی که سوددهی جوجه های گوشتی خاورمیانه را تحت تأثیر قرار می دهند.

تولید کنندگان جوجه های گوشتی در خاورمیانه مواجه با یکسری بیماری هایی هستند که روی میزان رشد و ضریب تبدیل غذایی تأثیر منفی گذاشته و مرگ ومیر جوجه ها را افزایش می دهد، میزان ضرر و زیان اقتصادی ایجاد شده توسط این بیماری ها توسط نوع بیماری ومدت زمان درگیری گله و شرایط کنترلی و پیشگیری که صاحبان گله ها در پیش می گیرند، تحت تأثیر قرار می گیرد.



بطور معمول بیماری های طیور براساس شدت شان نیز می توانند مورد تقسیم بندی قرار گیرند بیماری های با شدت بالا شامل آنفولانزای طیور با بیماری زایی بالا و بیماری نیوکاسل احشایی حاد (VVND) می باشد. نیوکاسل احشایی حاد بخصوص در گله های مادر باعث مرگ ومیر بالایی می شود. دربسیاری از کشورهای خاورمیانه این بیماری با استفاده از ترکیب (بیوسکوریتی و واکسیناسیون) کنترل شده است.



ایران ، عربستان سعودی ، پاکستان واحتمالا" کشورهای دیگری نیز مشکل بیماری آنفولانزای طیور متوسط تا حاد را به تنهایی یا همراه با بیماری های دیگر داشته اند. در تعدادی از کشورها پایشهای سرمی وجود آنتی بادی بر علیه آنفولانزا را نشان داده است واضح است که سویه های با حدت متوسط H5 وH7 تحت تأثیر موتاسیون، قابلیت تبدیل به سویه های با حدت بسیار بالا را دارند.



این مسأله باعث ایجاد آنفولانزایی با بیماری زایی بسیار حاد در آمریکا در سال 1984، مکزیک شمالی در سال 1994 ، و ایتالیا درسال 1999 شده است .



خسارت مداوم

بیماری های مخربی باعث وارد آمدن خسارات مداومی تقریبا" به کل کشورهای خاورمیانه می شود. بیماری های عفونی در گله های تجارتی بصورتی منفرد اتفاق نیفتاده بلکه مجموعه بیماری هایی هستند که در طول دوره رشد جوجه ها را مبتلا می کنند.



ویروس های تضعیف کننده سیستم ایمنی و عوامل تنفسی مکررا" بصورت سینرژیسم دیده می شوند و سپتی سمی ای . کولایی و تورم کیسه های هوایی با منشا کلی فرمی عامل اصلی مرگ ومیر وکاهش رشد شناخته شده است. ویروس های ضعیف کننده ایمنی شامل ویروس های موجد بیماری مارک ، بیماری گامبورو و ویروس کم خونی عفونی جوجه ها می باشند که باعث کاهش ایمنی همورال و ایمنی بافتی شده ، تأثیر ویروسهای تنفسی را افزایش داده و پاسخ به واکسیناسیون را کاهش می دهند . ویروس های عامل بیماری گامبورو و مارک به میزان زیادی نسبت به عوامل محیطی مقاوم هستند و در جاهاییکه ضد عفونی نشده اند باقی خواهد ماند. وجود گله های چند سنی یا نزدیک بودن مرغداریها به هم موجب مواجه زود هنگام گله های طیور با این ویروس ها شده و تضعیف پاسخ های ایمن را خواهیم داشت.



ویروس عفونی جوجه ها قابلیت انتقال عمودی از گله های مادر به جوجه ها را دارد، از اینرو ایجاد ایمنی مناسب در گله های مادر جهت جلوگیری از این انتقال ضروری می باشد همچنین وجود آنتی بادی مادری کافی بر علیه بیماری های نیوکاسل ، گامبورو و برونشیت در جوجه ها ضروری است که این امر با هیپرایمینایمون کردن گله مادر حاصل می شود.



برنامه های هماهنگ

در کمپانی هایی که بصورت مستقل عمل کرده و به امر فروش دان ، جوجه یکروزه و جوجه های گوشتی مشغول اند، علاقه کمی نسبت به تحقیق در مورد(بیوسکوریتی)، واکسیناسیون گله های مادر وحذف بیماری های دارای قابلیت انتقال عمودی وجود دارد. هر بخش از این نوع صنعت تنها به افزایش سوددهی خود فکر می کند، بدون اینکه توجهی به موفقیت دیگر اجزای زنجیره تولید بکند. ولی شرکت های معظمی که حوزه عمل وسیعی دارند در مورد کیفیت دان ، تولید جوجه های عاری از بیماری های دارای انتقال عمودی وکافی بودن میزان آنتی بادی های مادری در جوجه ها تحقیق می کنند.



ضریب تبدیل غذایی و ماندگاری جوجه های گوشتی در چنین شرایطی به بهترین وضعیت خود خواهد رسید. در این نوع صنعت هربخش تولیدی هزینه ودرآمد خود را براساس جوجه گوشتی قابل عرضه به بازار محاسبه می کند. این نوع برنامه های هماهنگ با هم ،بروز بیماری ها و پیامدهای حاصله را به حداقل می رساند. تجربیات عملی که در طول 30 سال گذشته بدست آمده است، اهمیت و ارزش پیشگیری از بیماری ها را نشان می دهد. شرکت های بزرگی در آمریکای شمالی و اروپای غربی تأکید بر(ریشه کنی بیماری های منتقله به طریقه عمودی ، بیوسکوریتی سطح بالا و استفاده از برنامه های واکسیناسیون مؤثرتر) دارند.



در مقایسه با این برنامه ها در تعدادی از کشورهای خاورمیانه هنگام مواجهه با شیوع بیماری ها و افزایش مرگ ومیر پرنده ها که اثر ترکیبی از بیماری های ضعیف کننده ایمنی و بیماری های تنفسی حاصل شده است ، از مصرف میزان بالای آنتی بیوتیک جهت درمان گله استفاده می شود. استفاده ناصحیح از آنتی بیوتیک ها تا 20 درصد هزینه های تمام شده جوجه های گوشتی را می تواند شامل شود. تجویز طولانی مدت و بیشتر از حد آنتی بیوتیک هایی نظیر کینولون ها، ماکرولیدها و داروهای سولفانامیدی منجر به بروز مقاومت های وسیع دارویی شده است . این مساله نه تنها تأثیرات داروها را کاهش می دهد، بلکه دلیل عمده بروز مقاومت دارویی دربین جمعیت انسانی می باشد. تجویز بی هدف داروها جهت مقابله با سپتی سمی ای.کولایی ممکن است تا 2 روز قبل از فروش جوجه ها ادامه داشته باشد. عدم رعایت صحیح زمان پرهیز از مصرف داروها منجر به آلوده شدن زنجیره غذایی و مصرف مواد پروتئینی واجد باقی مانده های دارویی می شود.



تجویز بی هدف داروها

دامپزشکانی که آموزش تئوریکی لازم را دیده اند با آزمایشگاههای تشخیصی دولتی ، کارخانجات تهیه دان و تهیه کنندگان جوجه همکاری دارند .اما بهرحال مشکلاتی در رابطه با همه گیرشناسی بیماری ها، تداخل عوامل بیماری زا با محیط و اقتصاد تولید وجود دارد. دامپزشکان آموزش های لازم را دیده اند تا بدون بررسی های دقیق علمی و اقتصادی آنتی بیوتیک ها را تجویز نکنند اما توسط تولید کنندگان و صاحبان مزارع تحت فشار قرار داده می شوند تا بدون بررسی های کافی داروها را تجویز کنند.



وجود رشتـــه های تخصصی در زمینه پیشگیری از بیماری ها ضروری است و وجود برنامه هایی در زمینه مدیریت تهویه ، ایمونیزاسیون ، روش های تشخیصی آزمایشگاهی و تجربی و تفسیر رکوردهای تولید و سرولوژی لازم است . در بعضی موارد دامپزشکانی از آمریکا و اروپای غربی توسط شرکت های بزرگ به خدمت گرفته شده اند تا بیماری را با استفاده از (پیشگیری و درمان صحیح آنها) کنترل کنند.دامپزشکان در بیشتر کشورهای خاورمیانه امکانات تشخیص محدودی دارند، آزمایشهای سرولوژی از طریق الیزا گران تمام می شود و جداسازی و تشخیص عوامل بیماری زای طیور بعلل ( وجود تعدادکم تکنیسین های ماهر، نبود تخم مرغ های SPF ، نبود سیستم های کشت بافتی و مواد لازم آنها) دچار وقفه می شود. عمده ترین مشکلاتی که در زمینه بیماری های طیور در خاورمیانه وجود دارد شامل عفونت های ویروسی و باکتریهایی می شودکه به هر دو طریقه افقی و عمودی منتقل شده و بصورت ترکیبی از بیماری های سیستمهای تنفسی و گوارشی را درگیر می کنند.



بیماری مایکوپلاسما

این بیماری قابلیت انتقال عمودی داشته و در هر دو مزارع اجداد و مادردیده شده منجر به کاهش رشد جوجه های گوشتی همراه با افزایش حساسیت نسبت به تورم کیسه های هوایی با منشا ای.کولایی می شود.



بیماری مایکوپلاسما (با منشاء مایکوپلاسما گالی سپتکیوم و مایکوپلاسما سینوویه ) توسط معیارهای صحیح بیوسکوریتی که در گله های اجداد اعمال می شود و این گله ها از مزارع لاین عاری از بیماری تهیه می شوند، می تواند کنترل شود. این بیماری ها با سوددهی تناسب معکوس دارد. معیارهای کنترلی شامل واکسیناسیون گله های مادر سالم با استفاده از واکسن های تخفیف حدت یافته درطی دوره پرورش می باشد. باکتری های مایکوپلاسما (کشته) معمولا" تأثیری ندارند. این بیماری در جوجه ها می تواند توسط تجویز صحیح داروهایی نظیر تایلوزین، لینکومایسین و دیگر داروهای ازبین برنده مایکوپلاسما تضعیف شود. واکسیناسیون گله های مادر و تجویز آنتی بیوتیک های عاری از بیماری زای خاص پیشگیری کننده، سودمند است و تأکید شده است که ریشه کنی Mg برای سودمندی صنعت طیور لازم و ضروری است .



بیماری های مارک

این عفونت همه جا گیر، باعث تضعیف ایمنی و سپتی سمی ای. کولایی متعاقب آن در کشورهای خاورمیانه می باشد. برنامه های کنترلی جهت تضعیف این بیماری در جوجه های گوشتی شامل برنامه های جوجه ریزی همسن، ضدعفونی سالن ها بین دوره های مختلف جوجه ریزی و استفاده از برنامه های واکسیناسیونی مؤثر می باشند. در کشورهای خاورمیانه استفاده از واکسن های HTV همرا ه سلولی یا واکسن های ترکیبی HTV_SB که بصورت داخل تخم مرغی و یا زیرجلدی در جوجه های یکروزه استفاده می شوند ضروری می باشد، در گله های مادر باید واکسن های سویه ریسپس استفاده شود که میزان بالایی از ایمنی را بوجود آورده و مشکل تداخل با آنتی بادی های مادری از بین می رود. تاکید شده است که واکسن لئوفیلیزه بیماری مارک دربرابر نوع بیماریزای سویه های وحشی که در خاورمیانه وجود دارند تأثیری ندارد.



بیماری بورس عفونی 3 ( گامبورو)

مهمترین تضعیف کننده سیستم ایمنی، ویروس عامل این بیماری می باشد که منجر به پاسخ ضعیف نسبت به واکسیناسیون شده و حساسیت پرنده ها را نسبت به عفونت های تنفسی و سپتی سمی ای.کولای ثانویه افزایش می دهد. کنترل بیماری بورس عفونی (IBD) نیازمند انتقال میزان بالای آنتی بادی مادری می باشد. این امر با استفاده از تجویز واکسن های زنده تخفیف حدت یافته جهت تحریک سیستم ایمنی گله های مادر درطی دوره پرورش آنها حاصل می شود. تزریق واکسن های روغنی کشته در موقع انتقال آنها ودر صورت نیاز در اواسط تولید، انتقال آنتی بادی کافی به نتایج را ممکن می سازد. تحت شرایط ریسک بالای مواجهه با سویه های بیماری زای IBD ، گله ها می توانند بصورت تجویز داخل تخم مرغ یا تزریق زیرجلدی در سن یکروزگی ایمن شوند. هردوی واکسن های تخفیف حدت یافته و یا ترکیبی از ویروس زنده همراه با فاکتور خنثی کننده می توانند استفاده شوند.



واکسن های تخفیف حدت یافته همرا ه با آب آشامیدنی و با رعایت احتیاط های لازم بصورت متوالی در دوره رشد می تواند استفاده شود. انتخاب سویه واکسن وزمان تجویز واکسن با استفاده از پایشهای سرولوژی صورت می گیرد که زمان کاهش آنتی بادی های مادری ، پاسخ به واکسیناسیون اولیه وسن ابتلای به بیماری تعیین می شود.



علائم بالینی ناشی از مواجهه گله با عفونت می تواند از طریق مشاهده و ویزیت گله ها، میزان مرگ ومیر و آزمایشهای پس از مرگ مورد بررسی قرار گیرد. در گله هایی که شیـــــوه پیشرونده سپتی سمی ای. کولایی دیده می شـــــود، جوجه های مبتــــلا ، آتروفی بورس فابرسیوس را نشان می دهند که بیانگر مواجهه قبلی جوجه ها با ویروس بیماری بورس عفونی می باشد. واضـــــــح تر

اینکه بطور معمول جوجه های غیر مبتلای گله ، فرم و اندازه بورس شان متناسب با سنشان می باشد.



بیماری نیوکاسل حاد

بیماری نیوکاسل حاد تقریبا" در تمام کشورهای خاورمیانه بصورت اندمیک وجود دارد وشیوع آن در اثر عملکرد واکسیناسیون های فشرده می باشد. وقتی که گله ها در جای خاصی، به میزان 60 -40% حساسیت در برابر این بیماری می رسند، شیوع کلینیکی بیمار VVND اتفاق می افتد. رفت و آمد افراد، ماشین های حمل دان و بار می توانند ویروس این بیماری را وارد مزرعه کرده و عفونت را مابین قسمت های مختلف مزرعه منتشر کنند. بعضی مناطق نزدیکی واحد های مستقل مرغداری با هم دیگر همراه با روش های بیوسکوریتی ضعیفی که دارند یک مجموعه چند سنی عظیمی را بوجود می آورند که ممکن است صدها کیلومتر مربع گستردگی داشته باشند. محافظت گله ها بر علیه VVND برنامه واکسیناسیون صحیحی می خواهد.



تجربه نشان می دهد واکسن هیچنر تخفیف حدت یافته که بصورت اسپری استفاده می شود باید با واکسن های کشته تزریقی که واحد میزان بالایی آنتی ژن است همراه شود. سپس گله ها با واکسیناسیون های مداومی که با فاصله 10 روزه انجام می شوند، در طی دوره پرورش بر علیه بیماران ایمن شوند. وقتی که سیستم ایمنی ابتدا با واکسن سویه هیچنر تحریک می شود، در گله های عاری از مایکوپلاسما و با مدیریت و سیستم تهویه قابل قبول، می توان از واکسن سویه لاسوتا استفاده کرد. سویه واکسنی که استفاده می شود بستگی به میزان ریسک ابتلای به بیماری و سن مواجهه با بیماری دارد که توسط بررسی سرمی آنتی بادی ها معلوم می شود. در جاهاییکه VVND اندمیک است سویه های اولستر، V4 و سویه های با منشا گوارش بعلت ایجاد ایمنی ناکافی توصیه نمی شوند. توصیه می شود که قابلیت هر برنامه واکسیناسیونی با استفاده از مواجهــــه جوجه های گوشتی 30 روزه با سویه های وحشی ویروس عامل VVND تحت شرایط کنترل شده آزمایشگاهی مورد ارزیابی قرار گیرد.



لارنگوتراکئیت

این بیماری در تعداد خاصی از کشورها اندمیک است و ممکن است بر اساس یک زمینه فصلی، رخداد لارنگوتراکئیت را در این کشورها داشته باشیم .تشخیص زود هنگام این عفونت با استفاده از جداسازی وتشخیص عامل بیماری یا با استفاده از پایشهای سرولوژیک جهت کنترل این بیماری حیاتی است.



متعاقب شیوع این بیماری ، اجرای برنامه واکسیناسیون مؤثر بدون کوچکترین تأخیری لازم و ضروری است. مطالعات در آمریکا نشان می دهد که واکسن های با منشاء تخم مرغی نسبت به واکسن های با منشاء کشت سلولی ایمنی بهتری را بوجود می آورند واکسن ها می توانند بصورت قطره چشمی یا همراه با آب آشامیدنی تا 7 روز قبل مواجهه با بیماری مصرف شوند. تاکید شده است که واکسن این بیماری تنها در مناطقی استفاده شود که بیماری در آن منطقه تشخیص داده شده است. گله های واکسینه شده ویروس لارنگوتراکئیت را به مدت زمان طولانی دفع خواهند کردو گله های مادر و پولت های تجارتی ممکن است ویروس را به نقاط جدید وارد کنند.



لکوز طیور – سویه ز 2

این عفونت به طریقه عمودی منتقل شده و اولین بار در سال 1990 در طیور مادر دیده شده است . پیشرفت هایی که در زمینه تکنیک های بیولوژیکی مولکولی حاصل شده منجر به تشخیص گله های آلوده شده و به پرورش دهندگان این اجازه را داده تا تقریبا" عفونت را از بین ببرند. درچند سال گذشته خسارات حاصل از این بیماری کاهش داشته است. این بیماری بطور معمول در گله های مادر دیده شده و با افزایش مرگ ومیر پیش رونده مشخص می شود که می توانـد 40-20 درصد خروس ها و مرغ ها را شامل شـــود.علایم کالبد گشایی شامل تومورهای احشایی و استخوان ها وجناغ می باشد.



نتایج حاصل از گله های آلوده ممکن است عدم رشد نشان دهند. براساس گزارش های اولیه تحت شرایط آزمایشگاهی این بیماری ضعیف کننده ایمنی نیست . بهر حال ممکن است تحت شرایط تجربی تقابل اثر هایی مابین این عفونت و بیماری مارک و بیمــــاری کم خونی عفونی جوجه ها رخ دهد. گله های درگیر می توانند با استفاده از شناسایی میزان بالای آنتی ژن P 58 اختصاصی موجود در آلبومین تخم مرغ ها وسواب هایی کلواکی تشخیص داده شوند. تاکید شده است که در استفاده از آزمایش الیزا تعدادی مثبت کاذب وجود دارد. تایید تشخیص جداسازی و شناسایی ویروس لوکوز با استفاده از تکنولوژی واکنش های زنجیره ای پلی مر از ترانس کریپتاز معکوس صورت می گیرد. این آزمایش ها تنها در آزمایشگاه های مجهز اروپایی می تواند انجام بگیرد.



کلی باسیلوز

این عفونت یک بیماری اختصاصی نیست اما در نتیجه تضعیف ایمنی و عفونت تنفسی بوجود می آید. کلی باسیلوز و تورم کیسه های هوایی در اثر مایکوپلاسما، مواجهه با سرما در طی دوره پرورش وعدم وجود تهویــــه کافی در طی نیمه دوم دوره پرورش تشــــدید می شود. تغییرات روزانه دما، میزان بالای گرد وغبار و انباشته شدن آمونیاک گله ها را مستعد اثرات عفونت های تنفسی کرده و شیوع سپتی سمی ای. کولایی در سطح گله افزایش خواهد یافت . تضعیف ایمنی و بخصوص بیماری بورس عفونی پاسخ سیستم ایمنی را کاهش داده و بعنوان عاملی در جهت بروز کلی باسیلوزهای مجدد معرفی شده است . این بیماری می تواند با استفاده از اعمال برنامه های صحیح واکسیناسیون برعلیه بیماری های ضعیف کننده ایمنی و بیماری های تنفسی کاهش داده می شود. این امر نیازمند انتخاب سویه های واکسن مناسب و تعیین صحیح زمان تجویز واکسن می باشد. مؤثر بودن برنامه های واکسیناسیون باید با استفاده از پایش های سرمی بررسی شود.



کلرینــــه کردن آب به میزان mpp 2 ، شستشوی مکرر سیستم های آبرسانی جهت ممانعت از تجمع اجرام و عوامــــل عفونی در لوله های آب وقوع کلی سپتی سمی را کاهش خواهد داد. تجویز آنتی بیوتیک حتی اگر بر اثر آزمایش تعیین حساسیت میکروبی نیز صورت بگیرد، مرگ ومیر را تنها درطی زمان درمان، کاهش خواهد داد. تجویز آنتی بیوتیک باید بر اساس قوانین دارویی موجود صورت بگیرد. هزینه تجویز داروها قابل توجه بوده و در تجویز آنها باید ارزیابی ( سودمندی هزینه ) صورت بگیرد.



سندرم تورم سرا

این بیمــــــاری تظاهر اختصاصی سلولیت ای کولایی بوده و در گله درگیـــر تا 15 درصد مرگ ومیر در اثر تـــورم دور چشمـــــی و کلـــی سپتی سمی ناشی از آن می تواند اتفاق بیفتد. منشـــاء این عارضه چند عاملی بوده و نیازمنــــد تضعیف ایمنی توسط بیماری های گامبورو، کم خونی عفونی جوجه ها و مارک می باشد وپاسخهای ایمنی همورال و پاسخهای ایمنی بافتی موضعی تضعیف می یابند. برخی استرس های تنفسی به همراه تهویه پایین تر از حد ایده آل منجر به تجمع گرد وغبار و آمونیاک می شود. عفونت های مستعدکننده شامل پنومو ویروس ها، کرونا ویروس ها( برونشیت عفونی) و یا بیماری نیوکاسل سنتوژن می باشند که عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفسی را بوجود می آورند . پنومو ویروس ها بطور اختصاصی التهاب ملتحمه، التهاب کام و مجرای بینی را ایجاد می کنند.



جوجه های مبتلا چشمهایشان را مورد خارش قرار داده و به کولای بیماریزا امکان تهاجـــم به بافت های زیر جلوی چشم ها وسر را می دهند. وارد آوردن جراحت به سر وبافت لنفاوی ملتحمه وضعیت حاصل را مستعد ایجاد سلولیت می کند. پرندگان دارای وضعیت خفیف بیماری می توانند به پن دیگر منتقل شده و با در اختیار گذاشتن آب وغذا حفظ شوند. عوامل بیماریزایی که گله ها را در خاورمیانه درگیر می کنند تقریبا" شبیه جدایه هایی هستند که در نیم کره غربی دیده می شوند. شدت و دامنه بیماری ها به علل ذیل در کشورهای خاورمیانه بالاتر است :



وجود استانداردهای پایین بیوسکوریتی، فروش پرنده زنده ، برنامه های واکسیناسیون غیر مؤثر ، امکانات تشخیصی ناکافی و تاکید بیش از حد به درمان این آنتی بیوتیکی ، مشکلات مربوط به تکنولوژی با استفاده از آموزش و تحقیق می تواند حل شود. نقایص ساختاری نیز در طی زمان و با حرکت این صنعت بطرف یکپارچگی می تواند حل شود

  توسط   |

 

پر از ديدگاه پرورش دهندگان طیور

پر از ديدگاه پرورش دهندگان طیور

پرورش دهندگان طيور از ديدگاه متفاوتي پر را مورد توجه قرار مي دهند :

...
1- حفظ دماي بدن و حفاظت در برابر عوامل خارجي

2- استفاده از پر براي تعيين جنسيت :
امروزه ثابت شده است كه برخي ژنها كه معمولا تحت تاثير جنس قرار دارند در سرعت رشد پرها موثر مي باشند و اكنون از اين ژنها براي تعيين جنسيت پرندگان استفاده مي شود (در مورد يكي از اين ژنها در بخشهاي بعد صحبت مي شود) به دليل اينكه امروزه اين مطلب مورد توافق است كه توليد جداگانه جوجه هاي نر و ماده داراي مزاياي متعددي مي باشد از اين رو تعيين جنسيت در جوجه هاي يكروزه اهميت يافته است .

3- در صد بالاي پروتئين موجود در پر :
پر داراي درصد بالايي از پروتئين در ساختمان خود مي باشد كه اين امر موجب شده تا بخش اعظمي از پروتئين خوراك مصرفي صرف توليد پر شود كه اين از لحاظ اقتصادي حائز اهميت است.

4- كم ارزش بودن پر توليدي در مقابل خوراك مصرفي براي توليد آن:
با اينكه پر داراي مقادير بالاي پروتئين است اما پر توليدي از لحاظ قيمت ارزش چنداني ندارد همچنين براي حذف اين پر و كندن آن نيز هزينه اي انجام مي شود كه خود اثر منفي اقتصادي دارد .
بنابر اين حذف پر مي تواند موجب صرفه جويي اقتصادي در اين دو مورد ذكر شده شود.

عواملي كه مي توانند در كاهش پر موثر باشند :

1
- عوامل طبيعي :
مهمترين عامل طبيعي كه مي تواند باعث كاهش پوشش پر در بدن پرندگان شود پر ريزي ساليانه (molting ) مي باشد، پر ريزي ساليانه در اكثر پرندگان طي دوره خاصي و با توجه به شرايط محيطي صورت مي گيرد كه تحت تاثير هورمونهاي باعث ريزش پرها مي گردد . شروع پر ريزي در يك واحد پرورش به ويژه جوجه گوشتي بسيار نامطلوب است ( به جز برخي موارد خاص در مرغهاي مادر و تخمگذار ). زيرا مقدار زيادي پروتئين در اثر پر ريزي از طريق پر به هدر مي رود و در ضمن براي رشد مجدد آن مقادير ديگري پروتئين بايد مصرف شود .

...
2- عوامل محيطي :
از اين عوامل محيطي كه مي توانند موجب كاهش پوشش پر شوند مي توان به موارد زير اشاره كرد :

الف) نقصها : شامل مواردي از قبيل نوك زني و كانيباليسم كه به طور عمده در اثر ضعف سيستم مديريتي و يا تغذيه اي ايجاد مي شود .
ب) ضربات : ضرباتي كه برخي اوقات در داخل سالن به پرندگان وارد مي شود مي تواند موجب ايجاد خراش و به دنبال آن كاهش ميزان پر در ناحيه صدمه ديده شود، جراحات و ضربات وارده مي تواند ناشي از برخورد پرنده با ديواره هاي سالن و يا ديگر پرندگان و يا ناشي از جفتگيري و ساير برخورد ها باشد .
ج ) استرس ها : هرگونه استرس شديد كه به حيوان وارد شود مي تواند موجب از دست دادن پر ها شود . استرسهايي از قبيل استرس حرارتي ، استرس غذايي و يا استرس هاي ناشي از بيماري ها مي توانند موجب ريزش پر شوند . اين سه عامل نامبرده شده نيز به همان دلايلي كه براي پر ريزي ساليانه بيان شد مطلوب نمي باشند .

...
3- عوامل ژنتيكي :
عوامل ژنتيكي فراواني روي خصوصيات پر از جمله شكل , تراكم , رنگ و ديگر ويژگي هاي پر اثر گذارند . اين ژنها عمدتا به صورت پلي ژنيك عمل كرده و معمولا يك ژن در تعيين اين ويژگي ها اثر كوچكي دارد . با اين حال برخي از ژنها مي توانند تغييرات عمده اي در ساختار و ميزان پر ايجاد كنند كه در اين بخش به آنها اشاره خواهد شد.

عوامل ژنتيكي موثر بر ويژگي هاي پر :

...
1- ژن گردن لخت (NAKED NECK )
اين ژن يك ژن بدني است كه به صورت غالب ناقص عمل مي كند . پرندگان داراي اين ژن در ناحيه گردن بدون پر بوده و در حالت نا همگون شبكه اي از پرها در زير گردن مشاهده مي شود .اين ژن علاوه بر تاثير در پرهاي ناحيه گردن كل پوشش پر را نيز تحت تاثير قرار مي دهد به طوري كه در حالت همگون ( Na Na ) تا حدود 40 % و در حالت نا همگون ( na ‌‌Na ) تا حدود 30 % از كل پوشش پر كاسته خواهد شد .
پرندگان گوشتي داراي اين ژن در محيط بالاي 30 درجه رشد كرده و داراي وزن بيشتر , راندمان بيشتر , در صد پايين پر , قدرت توليد مثلي بيشتر , قدرت حياتي بالاتر و كاهش ميزان خودخوري مي باشند، همچنين در اين پرندگان در صد گوشت سينه بيشتر است .
در پرندگان تخم گذار كه در بدن خود اين ژن را دارند بهبود تحمل گرما ايجاد شده و در نتيجه افزايش توليد تخم مرغ , راندمان بالاتر , بلوغ جنسي زودتر, تخم مرغهاي بزرگتر و كاهش مرگ و مير ايجاد مي شود . البته اين امتيازها در شرايط گرم خود را نشان مي دهد و ممكن است در شرايط عادي اين امتيازها وجود نداشته باشد .
تحمل گرمايي ايجاد شده به علت دماي پايين تر بدن در اين پرندگان در شرايط گرم نسبت به ساير پرندگان مي باشد . چنانكه در اين شرايط دماي بدن اين پرندگان كمتر از ساير پرندگان خواهد بود . ايرادي كه اين ژن ايجاد مي كند افزايش مرگ و مير جنين و كاهش جوجه در آوري است كه مي توان به وسيله انتخاب از اثرات مضر آن جلوگيري كرد .

...
2- ژن پر وزوزي ( FRIZZLE GENE )
اين ژن يك ژن بدني است كه به صورت غالب ناقص عمل مي كند و موجب انحناي پرها به سمت خارج بدن و همچنين كاهش وزن پرها مي شود .در حالت همگون انحناي پرها بيشتر است . اين حالت موجب كاهش حالت عايقي پر مي شود و عمدتا در تحمل تنش حرارتي اثر مثبت دارد . Haren kiso و همكارانش در سال 1992 نشان دادند كه ژن F به صورت نا همگون باعث كاهش وزن پر تا حدود 40 % و افزايش وزن تاج مي شود . آنها نشان دادند كه اين ژن روي تعداد تخم مرغ , اندازه تخم مرغ و راندمان اثر مثبت دارد ولي اطلاعات تكميلي هنوز به دست نيامده است .
...
3- ژن دير پر در آوردن
اين صفت ( دير پر در آوردن ) يك صفت وابسته به جنس غالب است . وجود اين ژن موجب مي شود تا پرها در روزهاي اوليه زندگي داراي رشد بسيار كندي باشند . امروزه از اين ژن براي تعيين جنسيت جوجه هاي يك روزه استفاده مي كنند . در سال 1988 Horst اثرات غير مستقيمي را براي اين ژن معرفي نموده است . كه از آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد :

1) كاهش نياز پروتئين .
2) كاهش ذخيره چربي در طي دوره جواني .
3) افزايش دفع حرارت بدن در طي رشد اوليه .
اما اين ژن از لحاظ مديريتي داراي نواقصي نيز مي باشد مانند اينكه پرندگاني كه زودتر پر در مي آورند سريعتر مي توانند از چوب خواب استفاده كنند بنابراين در اين پرندگان بيماريهاي ناشي از برخورد با بستر نامناسب كمتر ديده مي شود ( البته امروزه استفاده از چوب خواب به علت مشكلات متعدد تقريبا منسوخ شده است ) . همچنين در اين پرندگان عايق بدن ( پر ) زودتر تشكيل شده و پرنده در مقابل تغييرات ناگهاني دما مقاومت بيشتري خواهد داشت .

...........
4 - ژن پرهاي فرسوده ( FRAY FEATHER GENE )
اين صفت توسط يك جفت ژن مغلوب كنترل مي شود و باعث مي شود كه پرهاي دم بلندتر از حالت عادي بوده و ساير پرها نيز فرسوده به نظر برسند . اين تغييرات به علت تغيير در ساختمان نوار داخلي پر ايجاد مي شود و به نظر نمي رسد نقش مثبتي در بدن پرنده ايفا كند.
...
5 - ژن Silky :
اين ژن كه يك ژن بدني مغلوب مي باشد با تاثير بر اجزاي داخلي پرها باعث بهبود توانايي دفع گرما مي گردد . با اين حال غالبا استفاده تجاري از اين ژن براي افزايش توان مقاومت گرمايي انجام نگرفته است اما به علت تغيير شكلي كه اين ژن در ساختمان پر ايجاد مي كند از آن براي توليد مرغهاي زينتي استفاده مي شود .
...
6 - ژن مرغ لخت ( NAKED CHIKEN GENE )
اين صفت توسط يك جفت ژن وابسته به جنس مغلوب كنترل مي شود . و مي تواند پوشش پر را به طور عمده حذف كند . در اين پرندگان پر به كلي از بين رفته و فقط مقدار بسيار اندكي پر روي بدن باقي مي ماند . از اشكالات مهم اين ژن در صد مرگ مير مي باشد اغلب مرغها و خروسهاي داراي اين ژن در دو يا سه روز اول دوره جوجه كشي تلف مي شوند و تلفات جوجه هاي متولد شده تا سن 6 هفتگي به 95 درصد مي رسد .

...
تلفيق ژنهاي موثر بر خصوصيات پر :
ژنهاي نام برده شده در بالا ژنهايي هستند كه مي توانند تغييرات عمده اي را در پر ايجاد نمايند اما نكته ديگر اين است كه با تلفيق برخي از اين ژنهاي مطلوب ميتوان اثرات مطلوب آنها را افزايش داد .در مورد جوجه هاي گوشتي يك گزارش حاكي از اين است كه تلفيق دو ژن گردن لخت و پر وزوزي مي تواند اثرات مثبتي در توليد داشته باشد ( Deep و همكاران , 1993 ) همچنين طيوري كه جهت دير پر در آوري انتخاب شده و ژن گردن لخت را نيز دارا باشند داراي پر كمتري بوده و نسبت به طيور مشابه بدون ژن گردن لخت در هواي گرم داراي توليد بيشتري هستند .

  توسط   |

 

اندازه گيري شدت نور و تعريف محيط نوري در صنعت طيور

اندازه گيري شدت نور و تعريف محيط نوري در صنعت طيور
مبحث نور يكي از جذاب ترين موضوعات در صنعت طيور مي باشد. از سال هاي دور داستان هاي فراواني بر پايه تجربيات شخصي و كارهاي تحقيقاتي شاخته شده است . اما شناخت درست از نقش نور، مقدار ، مدت نوردهي و رنگ نور داده شده ، هنوز در پرده ابهام مي باشد .

نور نقش اساسي در پرورش طيور داشته و تاثير آن بر توليد به خوبي شناخته شده است . با اينكه پذيرفته شده كه بينايي حس غالب مي باشد ، اما شناخت كمي از تاثير محيط هاي رايج نوري بر رفتار و رفاه ماكيان وجود دارد.

دو محقق از سه سال پيش تحقيقي را آغاز نمودند كه هدف آن بررسي نقش نور در مواردي اين چنين بود. آنان به طور منطقي كار خود را از يافتن روشي جهت اندازه گيري دقيق شدت نور و ارائه تعريف محيط نوري سالن هاي پرورش طيور آغاز كردند. در اين مقاله بعضي از يافته هاي آنان مورد بحث قرار مي گيرد . از جمله اينكه اختلاف موجود در حساسيت مرغ ها به نور موجب تفاوت شدت نور اندازه گيري شده به روش عادي و شدت نور ادراك شده توسط پرنده دارد ، و اينكه ادراك پرندگان از نور داخل سالن بسيار متفاوت با ادراك انسان مي باشد .



حساسيت به رنگ ها

سير تكاملي ماكيان و انسان بسيار متفاوت بوده ، به عنوان مثال تشابه ساختار مغز ماكيان به مغز خزندگان در مقايسه با پستانداران بيشتر است . اين موضوع دليل بسيار خوبي در ايجاد شك به وجود تفاوت بين توانايي بينايي انسان و مرغ ها است . در واقع با توجه به توصيف دقيق تفاوت هاي سلولي و بيوشيميايي (دستگاه بينايي پرندگان و انسان ) شك به وجود تفاوت در ادراك رنگ از اعتبار بيشتري برخودار مي گردد . حساسيت مرغ ها به رنگ نور واجد اهميت كاربردي نيز مي باشد ، چرا كه اندازه گيري شدت نور بر همين اساس صورت مي پذيرد . در واقع آنچه كه به عنوان ((نور قابل مشاهده)) شناخته مي شود ، تنها بخش كوچكي از طيف بسيار وسيع امواج الكترومانيتيك با طول موج هاي متفاوت مي باشد . اين بخش از طول موج هاي قابل تشخيص براي چشم شامل محدوده كوچكي بين 400 تا 700 نانومتر مي باشند . هنگامي كه تمام طول موج ها به صورت مشخصي با يكديگر آميخته شوند ، نور بدست آمده نور سفيد يا نور طبيعي روز ناميده مي شود. با تغيير اندك در ممزوج طول موج ها ، نور بدست آمده ، رنگ اندكي به خود خواهد گرفت . به طور مثال لامپ هاي تنگستن (Incandescent) غالبا ته رنگ قرمز داشته ، اما ته رنگ لامپ هاي فلورسنت به آبي متمايل مي باشد . با توجه به شكل 1 ، علت اين امر توليد بيشتر امواج با طول موج طويل (و متمايل به قرمز ) در لامپ تنگستن و توليد امواج آبي و سبز توسط لامپ فلورسنت مي باشد .



تفاوت حساسيت ماكيان و انسان

شدت نور ادراك شده توسط انسان ـ كه با واحد آشناي لوكس و دستگاه لوكس متر سنجيده مي شود ـ مرغ ها و ديگر جانوران ، برآيندي از طول موج نور توليد شده از منبع نوري و حساسيت هر حيوان به طول موج هاي مختلف مي باشد .شكل دو بيانگر حساسيت نسبي يك انسان به عنوان ناظر و استاندارد، به طول موج هاي مختلف و اطلاعات جمع آوري شده از آزمايشات رفتار شناسي ماكيان مي باشد (در واقع استفاده از لامپ هاي فلورسنت بسيار اقتصادي تر از لامپ هاي تنگستن مي باشد ، زيرا اين لامپ ها طول موج هايي را توليد مي كنند كه انسان نسبت به آن حساسيت بيشتري دارد. لامپ هاي تنگستن به طور عمده طول موج هاي سرخ و فرو سرخ و نيز حرارت را منتشر مي سازند)

از شكل 2 آشكار است كه ماكيان حساسيت متفاوتي با انسان دارند . در نتيجه اندازه گيري شدت نور بر حسب لوكس تخمين دقيقي از شدت نور ادراك شده توسط ماكيان بدست نمي دهد . زيرا در واحد لوكس منحني حساسيت انسان ملاك قرار گرفته است . به همين دليل محققان واحد لوكس (Clux) را به عنوان جايگزين پيشنهاد كرده اند . با استفاده از اين روش از دو لامپ فلورسنت و تنگستن ، كه شدت نور توليدي آنها بر حسب لوكس مشابه است ، چنين به دست مي آيد كه طيور لامپ فلورسنت را 30درصد درخشان تر از لامپ تنگستن درك مي كنند. اين موضوع مخصوصا در مواقعي كه پرندگان از يك سالن به سالن ديگر و با سيستم روشنايي متفاوت منتقل مي شوند، يا هنگامي كه شدت نور سالن هاي مختلف مورد مقايسه قرار مي گيرد ،يا هنگامي كه نوع لامپ هاي داخل سالن تغيير مي كند و همين طور هنگامي كه قوانين و مقررات شدت نوري مشخصي را توصيه مي كنند ، كاملاً قابل مشاهده مي باشد . به عنوان مثال حداقل شدت نور تعيين شده در انگلستان با استفاده از لامپ هاي تنگستن و فلورسنت معادل 5 لوكس تعيين شده ، در حالي كه مرغ ها در اين حالت نور لامپ هاي تنگستني را تنها معادل 5/3 لوكس ادراك مي كنند . اين تفاوت در ادراك نور هنگام استفاده از لامپ هايي كه طول موج نور منتشره آنها متفاوت تر باشد ، تشديد خواهد شد.



دامنه وسيع تر بينايي مرغ ها

شكل 2 بيانگر بعضي ويژگي هاي ديگر نيز مي باشد. در وهله اول آنكه مرغ ها برخلاف انسان ، قادر به ديدن طول موج هاي فرابنفش (بيش از 320 و كمتر از 400 نانومتر ) هستند . اين موضوعي است كه در همه سالن هاي بسته با شرايط محيطي قابل كنترل مورد غفلت قرار مي گيرد . نقش اين موضوع در رفتار جفت گيري گله مادر گوشتي مورد بحث قرار گرفته است ، ولي نبايد تاثير آن در فراهم آوردن امكان شناسايي منابع بالقوه غذايي از نظر دور بماند.بعلاوه بعضي از موارد مشابه مانند جهت يابي و تشخيص فصل كه در نور معمولي چندان واضح نيستند ، در نور ماوراي بنفش كاملاً آشكار مي باشد. با اين وصف با توجه به عدم وجود اشعه ماوراي بنفش در سالن هاي مرغداري ، انتقال سيگنال هاي رفتاري و اجتماعي كه بواسطه وجود اين پرتوها منتقل مي شوند، مختل شده ، رفتار و رفاه پرنده تحت تاثير قرار خواهد گرفت . در وهله دوم مرغ ها در هيچ طول موجي حساسيت كمتري از انسان ندارند .اين موضوع به آن معناست كه هيچ نور خاصي وجود ندارد كه انسان در آن قادر به ديدن بوده ، اما مرغ ها نسبت به آن كور باشند.به عنوان مثال با توجه به آرام بودن مرغ ها در نور آبي از آن جهت گرفتن مرغ ها و بارگيري استفاده مي گردد . در واقع نتيجه بخش بودن اين تدبير دليل ديگري به جز كور بودن مرغ ها در نور آبي دارد. شايد نور آبي نسبت به نور معمولي سالن ها كمتر درخشان بوده و يا اينكه تاثير آرامبخش بر مرغ ها داشته باشد .

در وهله سوم شايد با وجود آن كه نور داخل سالن در نظر انسان سفيد مي باشد ، مرغ ها آن را رنگي ببينند . به همين علت ممكن است ادراك اطلاعات يا سيگنال هايي كه به واسطه طول موج هاي مشخصي منتقل مي شوند ، بسيار تشديد و يا به شدت تضعيف شوند.



قدرت بازتاب پرها

در آزمايش ديگري قدرت بازتاب نور از پر سويه هاي بومي و تجاري اندازه گيري شد.حتي با اينكه رنگ پرهاي اين سويه ها از ديد انسان بسيار متفاوت بود ،با بررسي دقيق تر و نزديك ، مشابهت هايي ديده شد . تمامي پرها نورهاي سرخ و بنفش را به خوبي منعكس مي كردند . بازتاب نور تعيين كننده رنگ شي ء مي باشد . برگ ها از آن جهت سبز به نظر مي رسد كه تنها طيف سبز را بازتاب داده و بقيه طول موج هاي قابل ديدن را جذب مي نمايند. ميتوان انتظار داشت كه نور فرابنفش يا قرمز بخشي از فرآيند تشخيص همنوع (يا يك پرنده خاص ، ويا پرنده ديگر ويا ويژگي خاص يك پرنده ديگر مثل رابطه غالب و مغلوبي ) را تشكيل دهد . در صورت صحت اين امر احتمالاً بعضي از نورها چنين سيگنال هايي را به نحو بهتري منتقل خواهند نمود. به عنوان مثال لامپ هاي تنگستن موجود انتقال بهتر اطلاعاتي كه توسط نور قرمز منتقل مي شوند ، مي گردد ; اما در انتقال اطلاعات مرتبط با نور فرابنفش اخلال ايجاد مي كنند . همچنين مشاهده شد كه پرندگان از لحاظ (قدرت ) بازتاب نسبي و درخشش (brightness) بسيار متفاوت ميباشند . اين احتمالا به آن معناست كه مرغ ها كه از ديد انسان كاملا مشابه يكديگر ميباشند ، ولي از ديدخودشان به شدت رنگي و يا متمايز بوده و اين امر آنها را در شناسايي يكديگر كمك مي كند .



نوردهي در آينده

محققين به گوناگوني و تفاوت شدت نور در داخل سالن پرورش علاقه مند مي باشند .شدت نور با افزايش فاصله از منبع نوري به طور تصاعدي كاهش مي يابد .(قانون عكس مجذور : در فاصله 10 متري از منبع نور نسبت به فاصله 5 متري شدت نور در واحد سطح 25/1 مي باشد )

بر همين اساس با تغيير فاصله طيور نسبت به منبع نوري و يا جابجايي آنها ، شدت نور به طور قابل توجهي تغيير مي نمايد . به طور مثال در يك قفس چهار طبقه مرغ تخمگذار ، مشاهده شده كه شدت نور در قفس هاي (بالايي ) و نزديك به منبع نوري 270 لوكس بوده و اين ميزان 170برابر درخشان تر از شدت نور معادل 6/1 لوكس در دورترين قفس ها از منبع نوري مي باشد. انتظار مي رود كه شرايط نوري اين دو محدوده تاثير قابل توجهي بر ادراك و شناخت پرندگان از محيط و يكديگر گذاشته و اين موضوع فارغ از تاثيري است كه بر عملكرد توليدي آنها مي گذارد . هنگامي كه پرندگان نسبت به منبع نوري در يك فاصله پرورش داده مي شوند ـ مثل پرورش جوجه گوشتي و يا مرغ تخمگذار بر روي بستر ـاختلاف شدت نور كاهش بسيار زيادي خواهد داشت .

با شناخت نحوه ادراك رنگ توسط جوجه ها مي توان از طول موج هاي نور توليد شده از سيستم هاي عادي نوردهي و طول موج هاي منعكس شده از پر و پوست جوجه ها ، جهت شناسايي تاثير محيط نوري بر جريان اطلاعات اجتماعي بين مرغ ها استفاده نمود.

  توسط   |

 

بيماري هاي استخواني در طيور

بيماري هاي استخواني در طيور

بعضي از پرندگان بيماريهاي پا ، پنجه هاي کج ، پاي قوسي ، مفاصل متورم زانو را به صورت اپيدمي گسترش مي دهند. نوسانات گسترده و شرايط مطالعه بيماريهاي متعدد نشان از آن دارد که در وقوع چنين اختلالاتي عوامل متعددي دخيل است که در اين ميان مي توانيم از فشار زيادي که در مرحله رشدسريع روي بافت عضلاني ، اسکلتي و تاندون پرندگان قرار ميگيرد نام ببريم.

يکي از اين بيماريها نرمي استخوان است. معدني شدن استخوان به واسطه کمبود کلسيم، فسفر يا ويتامين D را ريکتز Rickets ( نرمي استخوان) مي گويند. کمبود ويتامين D به دليل يک خطاي آميختگي ، تحت تقويت يا حضور توکسين هاي قارچي که در روند متابوليسم طبيعي تاثير گذارند نرمي استخوان را سبب مي شود. کمبود فسفر، به دليل عدم وجود فسفر کافي در سهميه غذايي موجب پيدايش نرمي استخوان مي شود و در نهايت کمبود کلسيم در جيره غذايي باعث اين بيماري مي شود.



بيماري ديگر که از شايع ترين بيماري هاي استخواني است بيماري پروسيس Porosis است. تورم مفاصل زانو ، تاندونهاي لغزان و کوتاه سازي شديد استخوانهاي بلند همگي از علائم پيدايش پروسيس به شمار مي روند. کمبودهاي عناصر معدني کمياب از قبيل منگنز، روي ، کولين ، نياسين ، اسيد فوليک ، پيريدوکسين مي توانند از عوامل ايجاد شرايط پروسيس باشند .

بيماري ديگر تيبيا ديسکندروپلازيا Tibia dyschondroplasia است. اين طور به نظر مي رسد که پرندگان زود رشد در گسترش اين نوع بيماري نقش اساسي دارند. اين ناراحتي با رشد سريع استخوان که از ظرفيت سيستم بدني پرنده در فرستادن کلسيم به استخوان خارج است مرتبط مي شود. وقتي پرنده وزن اضافه مي کند ، اين رشد باعث ايجاد شکستگيها و پيچ خوردگيهايي در بدن مي گردد. اين بيماري در صورتي که نسبت کلسيم به فسفر نادرست باشد بدتر مي شود. در واقع بايد به نسبت هر دو بخش کلسيم ،يک بخش فسفر موجود باشد.

يکي ديگر از عوامل مستقيم و غير مستقيم عفونت پا است که در اين ميان استافيلوکوکوس Staphylococcus از رايج ترين آنها است. اختلالات پايي که به موجب اين عوامل عفوني به وجود مي آيند مي توانند به راحتي با شرايط مرتبط تغذيه اشتباه گرفته شوند.به هنگام خروج جوجه ها از تخم اطمينان حاصل کنيد که به هنگام ايستادن درون ماشين جوجه کشي ، سطحي محکم پيش روي خود دارند چرا که عضله هاي پاي جوجه پس از خارج شدن از تخم براي رسيدن به عملکرد کامل و مناسب چند ساعتي وقت نياز دارد، بنابراين سطوح لغزنده نيز ممکن است منجر به ناراحتي پا در جوجه گردد.

اخيرا پرورش گونه هاي کند رشد پرندگان گوشتي بسيار مورد استفبال قرار گرفته است. پژوهش ها نشان از اين مطلب دارد که اغلب پرندگان کند رشد کمتر دچار ناراحتي هاي پا مي شود.اما در عين حال براي رسيدن به وزن مطلوب براي توليد کننده ها مشکلاتي فراهم مي آورند و زمان زيادي صرف رشد آنها مي شود.

در واقع گونه هاي زود رشد بين 6 تا 8 هفته آماده سازي مي شوند در حالي که پرندگان کند رشد براي رسيدن به اين مرحله بين 12 تا 15 هفته زمان نياز دارند. اگرچه پرندگان کند رشد در برابر بيماريهاي پا مقاومتر هستند اما امکان تلف شدن آنها در در اثر عوامل وبيماريهاي ديگر بيشتر است.بسياري از درمانها ، کمکي به حل اين مسئله نمي کنند. اما در اين ميان استثنايي هم وجود دارد که آن استفاده از ترکيب ويتامين هاي محلول در آب و ترکيب عناصر معدني کمياب به غذايشان مي باشد. اين روش درماني زماني اثر گذار است که به هنگام رويت نخستين علائم ناراحتي صورت پذيرد. اگر هدفتان در مسير کاهش ناراحتي هاي پا است در صورت مشاهده تعدادي پرنده مبتلا وحشت زده نشويد . بسياري از اين پرندگان به رشد خود ادامه مي دهندو مي نوانند به عمل آيند. اگر اين مشکلات ادامه يافت به منظور تميز دادن عوامل عفوني و عوامل تغذيه اي و کمبود عناصر و ويتامينها از هم تشخيص آزمايشگاهي مورد نياز است.

  توسط   |

 

پرورش مرغهاي بدون پر

پرورش مرغهاي بدون پر


يکي از موارد جديدي که امروزه مطرح شده، پرورش نژادي از مرغهاست که بدن آنها کاملا عاري از پر مي باشد.از اين نژادها با نامهاي متفاوتي ياد مي شود:
(featherles chicken , totally naked rooster) از اسامي است که در مقالات مختلف براي اين نژادها عنوان شده است .
اين نژاد در يکي از دانشگاههاي شهر تل آويو توسط دانشمندان اسرائيلي و به سرپرستي دکتر کاهنر به وجود آمده است.
توليد اين نژادها با واکنشهاي متفاوتي در محافل علمي روبرو شده است.
برخي از مخالفان، نژادها را حاصل دستکاري ژنتيکي و دخالت در کار خلقت دانسته و آن را عملي وحشيانه و غير اخلاقي نام برده اند در حالي که دکتر کاهنر معتقد است که اين نژادها با آميخته گري بوجود آمده اند.
مزاياي پرورش مرغهاي بدون پر
1- افزايش راندمان در مناطق گرمسير
کاهنر بيان مي کند که به علت کاهش رشد جوجه ها در آب و هواي گرم هزينه توليد گوشت مرغ در نقاط گرمسير افزايش مي يابد به علت عدم وجود پر در اين نژادها مقاومت گرمايي در آنها افزايش يافته و در شرايط گرم راندمان افزايش مي يابد. البته اين پرندگان نسبت به سويه هاي پر توليد سرعت رشد بالايي ندارند ولي در مناطق گرم داراي راندمان بالاتري نسبت به اين سويه ها هستند.
2- صرفه جويي در هزينه ها
توليد اين پرندگان موجب صرفه جويي در موارد مختلفي در مناطق گرمسير مي شود:
...
الف) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به حرارت سالن : چنانکه بيان شد اين نژادها با داشتن تحمل حرارتي بيشتر موجب مي شوند که درهزينه هاي سنگين خنک کردن سالن صرفه جويي شود.
ب) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به خوراک : در قسمتهاي گذشته بيان شد که پر داراي مقادير بالايي پروتئين مي باشد که اين پروتئين از خوراک تامين مي شود همچنين در شرايط گرمايي احتياج به تغليظ جيره کمتر شده و هزينه خوراک مصرفي به طور قابل ملاحظه اي کاهش مي يابد.
ج) صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به پرکني : علاوه بر صرفه جويي نام برده شده به علت عدم وجود پر، هزينه هاي مربوط به پر کني لاشه از بين مي رود که مي تواند موجب کاهش هزينه توليد و کاهش قيمت گوشت توليدي شود.
معايب پرورش مرغهاي بدون پر
1- نياز به کنترل شديد دماي داخل آشيانه در ساير مناطق
از آنجايي که پر به عنوان يک عايق براي بدن عمل مي کند هم در گرما و هم در سرما از تغيير دماي بدن جلوگيري مي کند. در اين نژادها به علت عدم وجود پر با تغيير شديد دما، دماي بدن به سرعت تغيير کرده که مي تواند مضر باشد. به ويژه کاهش دما در مناطقي که داراي شبهاي سرد و روزهاي گرم مي باشند کنترل دماي داخل سالن مخصوصا در شب حائز اهميت فراوان است.
2- افزايش احتمال ايجاد صدمات پوستي و بيماريهاي انگلي
پوست بدن پرندگان به طور کلي نازک است در جوجه هاي گوشتي به علت رشد سريع بدن ضخامت پوست کمتر از ساير پرندگان است.در اين نژادها به علت عدم وجود فوليکولهاي پر، ضخامت باز هم کمتر مي شود به علاوه يکي از وظايف پر محافظت از بدن در برابر عوامل خارجي مانند ضربات است اين دو عامل ( نازکي پوست و عدم وجود محافظت پوست توسط پر ) موجب مي شود که پوست اين پرندگان در معرض زخمها و خراشها و همچنين بيماريهاي انگلي قرار گيرد که نياز به مديريت سالن و بستر را افزايش مي دهد.
3- کاهش توانايي جفتگيري در خروسها و مرغها
در هنگام جفت گيري پر نقش مهمي به ويژه در خروسها ايفا مي کند، خروسها به وسيله بال زدن تعادل خود را در هنگام جفت گيري حفظ مي کنند که با حذف پر اين توانايي از بين مي رود.
4- گمراه شدن پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي
عدم وجود پر موجب مي شود که پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي يکديگر دچار مشکل شوند که دو مورد اخير در گله هاي مادر ايجاد مشکل مي کند.
همانطور که بيان شد پر يکي از اجزاي بسيار مهم در بدن پرنده مي باشد و در نتيجه مديريت پر مي تواند در موفقيت يک واحد توليدي نقش تعيين کننده داشته باشد.
از آنجايي که درصد بالايي از پر را پروتئين تشکيل مي دهد لذا با حذف پر مي توان در مصرف پروتئين گران قيمت صرفه جويي کرد که اين امر مي تواند موجب افزايش بهره اقتصادي واحد توليدي گردد. براي کاهش و يا حذف پوشش پر مي توان از ژنهاي موثر بر خصوصيات پراز جمله گردن لخت ، پر وزوزي ، دير پر در آوري و ديگر ژنهابهره گرفت. چنان که مرغهاي کاملا بدون پر از آميخته گري يک نژاد گوشتي و نژاد گردن لخت به وجود آمده اند. البته در مورد استفاده گسترده از اين نژادها مسائل مختلفي بايد مورد بررسي قرار گيرد که بايد در کشور مورد توجه قرار گيرد همچنين براي پرورش مرغهاي مادر اين نژادها در کشور نياز به استفاده گسترده از تکنيک تلقيح مصنوعي به علت عدم توانايي در جفت گيري وجود دارد و نيز بايد امکان پرورش آنها در مناطق مختلف آب و هوايي کشور بررسي شود و در صورت امکان پرورش اين نژادها به ويژه در مناطق گرمسير کشور توسعه يابد.

  توسط   |

 

نقش ويتامينها در رژيم غذائي سينه پهنان

نقش ويتامينها در رژيم غذائي سينه پهنان

ويتامينها از جمله موادي به شمار مي آيند که جانوران جهت رشد و توليد مثل به آنها نيازمند اند و عموما در مقادير مناسب توسط غذاهاي طبيعي قابل تامين هستند. وظيفه اين مواد به طور معمول تنظيم اعمال بدن مي باشند و مي توانند اعمال بدن را در جهت بالا بردن رشد، توليد و در نتيجه بهبود سلامتي تنظيم نمايند که در نتيجه اين فرآيندها بدن قادر مي گردد تا به صورت مطلوبي با بيماريها مبارزه نمايد. ويتامين ها در دو شکل ديده مي شوند که شامل ويتامينهاي محلول در چربي مانند: A, D, E, K و ويتامينهاي محلول در آب مانند ويتامينهاي گروه ب (b-complex) ، مانند: ويتامين ب 12 و ب 6 هستند.
همانند ساير جانوران شترمرغ ها نيز نيازمند هر دو گروه ويتامين هاي محلول در چربي و محلول در آب هستند که در اين ميان نياز به انواع محلول در آب بيشتر مي باشد چون ويتامينهاي محلول در چربي به خصوص ويتامين A براي مواقع اضطراري در ذخيره چربي بدن نگهداري مي شوند و مقادير اضافي اين نوع ويتامين ها در غذا هم مي تواند براي مواقع بعدي ذخيره و استفاده شود اما قدرت ذخيره سازي بدن در مورد ويتامينهاي محلول در آب بسيار کمتر مي باشد. بنابراين شترمرغ به صورت روزانه به اين ويتامينها احتياج دارد که بايد در مقادير مناسب و ثابتي از طريق آب و خوراک براي آنها تامين گردند.

نگاهي کلي به نقش و عملکرد ويتامينها

ويتامين A
ويتامين A براي رشد، حفظ و بقاي سلامتي بافتهاي بدن مانند: پوست، اندام تنفسي، اندامهاي گوارشي و اندامهاي تناسلي ضروري است. هنگاميکه اين بافتها به درستي حفظ و نگهداري شوند در برابر هجوم عوامل بيماريزا مصون مي مانند که نتيجه اين افزايش مقاومت و ايستادگي در برابر بيماريها، سلامتي پرندگان و بهبود رشد و توليد مي باشد.
همچنين ويتامين A براي باروري و توليد مثل نيز لازم است و کمبود آن در فصل توليد مثل سبب بي نظمي در عادتهاي جفتگيري پرندگان شده و آنها به آساني آبستن نمي شوند.
تقريبا مي توان گفت که ويتامين A در مواد خوراکي طبيعي وجود ندارد و اين مواد داراي ماده سازنده آن يعني بتا کاروتن هستند که در داخل بدن به ويتامين A تبديل مي شود. البته بسياري اوقات اين تغيير و تبديل و مقدار ويتامين بدست آمده از اين راه مي تواند ناکافي باشد. حتي گاهي ساير واکنشهاي متابوليسمي نيز مي تواند منجر به اختلال در توليد و جذب اين ماده شود. بعنوان مثال مقادير اضافي نيتراتها در غذا يا آب مانع از تبديل بتا کاروتن به ويتامين A مي گردد.

ويتامين D
مقادير کافي ويتامين D در هنگام عمل گوارش مي تواند تاثير به سزائي در جذب کلسيم و فسفر داشته باشد که اين مطلب يک عملکرد بي نهايت مهم است. همچنين ويتامين D به حفظ و نگهداري مواد معدني که به قوي شدن استخوانها مي انجامد کمک مي کند.
همچنين ويتامين D به ثابت نگهداشتن مقادير طبيعي اين مواد معدني در خون کمک مي کند. مقادير کافي اين ويتامين در رژيم غذائي مي تواند يک تاثير مثبت بر روي اشتهاي پرندگان داشته باشد که اين امر باعث افزايش مصرف غذاي آنها و در نتيجه رشد، توليد و همجنين کارآئي بهتر آنها مي شود. از طرف ديگر کمبود اين ويتامين سبب کندي رشد و توليد کم و ضعيف شدن استخوانها و کاهش توليد مثل مي گردد.
با توجه به نظريه اي که نور خورشيد را در توليد و جذب ويتامين D موثر مي داند مي توان گفت که با توجه به کاهش شدت تابش آفتاب در ماه هاي سرد سال، نياز پرندگان به اين ويتامين افزايش يافته و تامين آن وابستگي بيشتري به مواد خوراکي پيدا مي کند.


ويتامين E
هر ساله تحقيقات زيادي در خصوص نياز حيوانات اهلي به ويتامين E انجام مي گيرد.
ويتامين E با عناصر معدني کم نياز رابطه دارد. بعنوان مثال سلنيم از تخريب بافتهاي ماهيچه اي مانند قلب و همچنين از سندرم مرگ ناگهاني در سلامت ظاهري که بدون هيچ علامت قبلي باعث مرگ پرندگان مي گردند، جلوگيري مي کند. نتايج تحقيقات نشان مي دهند که در بيشتر موارد از بين رفتن بافتهاي زنده، ناشي از کمبود ويتامين E سلنيم مي باشد. فعاليت ويتامين E همانند يک آنتي اکسيداني است که از تخريب ساير ويتامينها و مواد غذائي در جيره جلوگيري کرده و همچنين در داخل بدن از تخريب بافتهاي بدن و عضله ها و قسمتهاي زنده جلوگيري مي نمايد. همچنين به نظر مي رسد وقتي که ويتامين E به مقدار کافي وجود دارد به آبستني و توليد مثل کمک مي کند.
به طور کلي مقادير مناسب ويتامين E در تمام مواد غذائي موجب بهتر شدن سلامتي پرندگان مي شود که نتيجه آن بهبود سلامتي، افزايش وزن، بازده غذائي بهتر و کم شدن بيماريها است.
در گذشته اين چنين احساس مي شد که خوراکهاي دامي شامل مقادير مناسبي از ويتامين E براي توليد بيشتر در چهارپايان اهلي هستند اما توجه داشته باشيد هنگاميکه مواد غذائي به صورت مصنوعي خشک مي شوند تخريب هائي در ساختمان اين ويتامين رخ مي دهد که موجب کاهش ميزان آن در اينگونه مواد مي شود که در نتيجه آن در موقع تکميل جيره نياز به ويتامين E افزايش مي يابد.
به طور کلي اينطور ذکر مي شود که براي راندمان بيشتر در توليد، تمام جيره هاي غذائي بايد شامل مکملهائي از ويتامين E و تمام غذاها بايد شامل سلنيم باشند. همچنين ويتامين E در افزايش سيستم ايمني بدن شترمرغ موثر شناخته شده است.
(شايان ذکر است که پژوهش هاي انجام شده در مزارع ايران در خصوص تاثير ويتامين E با سلنيم -به صورت مکمل E سلنيم- بر روي قدرت باروري و نطفه داري تخم شترمرغ نشان دهنده موثر بودن اين ترکيب در افزايش ميزان نطفه داري تخمها و در نتيجه افزايش راندمان توليد بوده است – بخش علمي سايت فارميران)

ويتامين K
اين ويتامين بعنوان يک عامل مهم در انعقاد خون و لخته شدن طبيعي آن مي باشد . در هنگام کمبود ويتامين K زمان براي لخته شدن خون افزايش مي يابد که اگر اين کمبود به خوبي تشخيص داده شود مي توان از بروز خونريزي هاي جدي در حيوانات جلوگيري کرد. مقادير اضافي ويتامين K در جيره غذائي مي تواند براي غلبه بر مشکلات سودمند باشد. اين يک توصيه است که تمامي جيره هاي غذائي شترمرغ شامل مقادير زيادي از ويتامين K باشند.

ويتامينهاي گروه B
ويتامينهاي گروه B محلول در آب هستند و به مدت طولاني در بدن حيوانات نگهداري نمي شوند و تامين اين ويتامين ها به صورت پيوسته و منظم در جيره غذائي شترمرغها لازم است.
اين گروه از ويتامينها شامل 10 نوع متفاوت هستند که هر کدام از آنها وظائف به خصوص خود را بعهده دارند و 6 تاي آنها بايد مرتبا به جيره غذائي شترمرغها اضافه شوند که شامل: ريبوفلاوين، نياسين، اسيد پانتوتنيک، کولين، ويتامين B6 و B12 هستند. ويتامين هاي گروه B فعاليت آنزيمها را در داخل بدن کنترل مي کنند.
اين آنزيمها اشتها را تحريک مي کنند و نتيجۀ فعاليت آنها افزايش توليد، رشد مناسب، استفاده موثر از غذاها و بهبود توليد مثل است. هر کدام از ويتامينها گروه B عملکرد مخصوصي دارند که مقاله هاي زيادي به بحث درباره آنها پرداخته است.
يکي از مفيد ترين اعضا اين گروه ويتامين B12 است که آخرين ويتامين کشف شده مي باشد و براي تشکيل گروهي از پروتئين ها و همچنين در جلوگيري از کم خوني موثر است. يکي از عملکردهاي مهم ويتامين B12 تاثير ان در کاهش مصرف منابع پروتئين حيواني در جيره هاي غذائي طيور است. از آنجائيکه تقريبا گياهان داراي اين نوع ويتامين نيستند لذا تا پيش از کشف ويتامين B12 و ساخت صنعتي آن، استفاده از منابع پروتئيني حيواني غير قابل اجتناب بود زيرا بافتهاي حيواني به دليل دارا بودن مقادير بالاي ويتامين B12 تنها راه تامين اين نوع ماده در بدن بودند اما امروزه تنها با استفاده از مقدار اندکي از اين ويتامين که به صورت صنعتي توليد مي گردد مي توان از مصرف منابع پروتئين حيواني خودداري نمود و تنها با استفاده از منابع پروتئيني گياهي جيره هائي با کيفيتي بسيار مطلوب توليد کرد که داراي ريسک شيوع بيماريهاي خطرناک ناشي از منابع حيواني مانند بيماري جنون گاوي نيز نيستند.
نتيجه
همانطور که ملاحظه کرديد ويتامينها نقش مهمي را در بالانس جيره غذائي شترمرغها بازي مي کنند کمبود يکي از آنها در جيره مي تواند تاثير زيادي بر روي عملکرد داشته باشد. در پرندگان تخمگذار کمبود ويتامينها مي تواند سبب موارد زير گردد که شامل:
- عدم باروري
- ايجاد تخمهائي با خلل و فرج زياد که باعث ايجاد مشکل در دستگاه انکوباتور مي شود.
- مرگ زودرس جنين
- جوجه هاي غير طبيعي

همچنين در طي 3 هفته اول زندگي جوجه ها فقر غذائي مولدها مي تواند سبب خميدگي يا بد شکلي نوک، برگشتگي انگشت پا و بروز تاندونهاي ضعيف که سبب از هم باز شدن پاها در جوجه هاي جوان مي گردد، شود. کمبود ويتامينها در رژيم غذائي جوجه ها مي تواند سبب شود که بدن زودتر از ساختار استخواني رشد کرده که اين امر نيز باعث خميدگي و چرخش استخوانها مي شود.

  توسط   |

 

كاربرد آنزيم در جيره غذايي طيور

كاربرد آنزيم در جيره غذايي طيور


تهيه غذاي طيور يكي از مهمترين بخش هاي هزينه اي را به خود اختصاص مي دهد . قسمت اصلي اين غذا غلات مي باشد . با وجود اين كه ذرت داراي ميزان قابل توجهي پلي ساكاريد غير نشاسته اي (nsp) محلول است ، ولي ماده غذايي ايده آلي است كه قابليت زيادي در جيره مرغ دارد . ديگر غلات نيز داراي مقدار زيادي (nsp) مي باشند كه باعث كاهش و محدوديت آنها در جيره مي شوند . تحقيقات نشان ميدهد كه ميزان (nsp) مواد خام مورد نظر همراه با آنزيم هاي ميكروبي كاهش يافته و كيفيت غذا بهبود مي يابد . يك برنامه خطي با حداقل كردن هزينه ها براي تنظيم جيره تدوين شده است . بعضي از غلات به علت داشتن (nsp) كه منجر به افزايش اثرات منفي و ناسازگاري در پرندگان مي شوند ، در جيره طيور كمتر استفاده مي شوند . جو يكي از ابتدايي ترين مثال هاست . به كاربردن بيش از 10 درصد جو در جيره طيور ، سبب چسبندگي و رطوبت مدفوع و از طرفي كاهش رشد مي شود ، اين اثرات منفي جو در نتيجه ويسكوزيته بالاي محلول (nsp) (بتاگلوكلن) ديواره سلولي دانه جو مي باشد اما افزودن آنزيم ميكروبي به غذاي حاوي جو باعث كاهش (nsp) و بهبود خصوصيات ظاهري و قابليت استفاده و هضم غذا مي شود . عمده تركيب جيره مرغ از مواد گياهي ، غلات و پروتئين هاي گياهي به انضمام مقدار كمي از پروتيئن هاي حيواني است . از آنجايي كه مرغ يك پرنده تك معده اي است ، همه اين تركيبات قابل هضم و استفاده نيستند ولي با افرودن آنزيم هاي خارجي به غذا اكثر آنها قابل استفاده و هضم پيدا مي كنند . انرژي بسياري از غلات به علت ذخيره شدن به صورت (nsp) براي حيوانات تك معده اي قابليت هضم نداشته اما بعضي از تركيبات هيدرات هاي كربني باعث آزاد شدن (nsp) ذخيره اي مي شوند كه در دسترس پرندگان قرار مي گيرند . ضمناً حذف (nsp) باعث آزاد شدن نشاسته و پروتئين از ساختمان سلولي غلات مي شود كه در نتيجه انرژي متابوليسمي و پروتئين قابل استفاده ، افزايش قابل توجهي مي يابد. در بعضي از غلات ميزان قابل توجهي (nsp) محلول وجود داشته كه در حيوانات تك معده اي باعث افزايش ويسكوزيته و كاهش هضم در روده كوچك مي شود . افزودن آنزيم هاي ميكروبي باعث كاهش ميزان (nsp) و در نتيجه كاهش ويسكوزيته روده و افزايش قابليت استفاده از غذا مي گردد .هم چنين بعضي از منابع پروتئين گياهي نيز داراي (nsp) مي باشند . به طور مشابه افزودن آنزيم هاي ميكروبي (nsp) را آزاد و پرندگان قابل استفاده مي كند . با به كار بردن تركيب صجيح كربوهيدرات ها و نگهداري مناسب آن ها براي منابع پروتئين گياهي ، انرژي متابوليسمي و پروتيئن قابل استفاده افزايش مي يابد . براي همه غلات و پروتيئن هاي گياهي افزودن آنزيم هاي خارچي قابل استفاده غذا را نسبت به گذشته آن افزايش مي دهد ، اما براي غذاهاي اصلي و با كيفيت بهتر ، اين افزايش كمتر است پس در مجموع يك پيشرفت قابل انتظار در نتيجه وارد كردن آنزيم هاي خارجي به غذا مي توان انتظار داشت . تقريبا در همه منابع گياهي كه به عنوان غذاي حيوانات استفاده مي شوند ، يك بخش مهمي از فسفر معدني به شكل اسيد فيتيك ، ذخيره شده كه براي حيوانات تك معده اي قابل استقاده نمي باشند . با اضافه كردن فيتاز ميكروبي قسمتي از اين پيوندهاي فسفري شكسته و ممكن است تا 30 درصد سطح فسفر مورد نياز جيره را كاهش دهد . به طور كلي طيفي از آنزيم هاي ميكروبي بر روي ديواره سلول هاي گياهي ، اسيد فيتيك و مواد غذايي چون نشاسته و پروتيئن مؤثر مي باشد كه به موجب آن قابليت استفاده و هضم غذا افزايش يافته و مواد دفعي حاصله كاهش مي يابد . با وجود آن كه آنزيم ها بر روي تركيبات غذايي اثر مي كنند ، ولي بر روي باكتري ها روده اي اثري نداشته و مقاومتي در برابر آن نشان نمي دهند ، زيرا آن ها موجود زنده نبوده و هيچ رابطه اي براي رشد و قدرت زيست و يا آلودگي عفونت نشان نمي دهند . آنزيم ها تركيبات پروتئيني بوده و لذا به آساني و با توجه به شرايط موجود زنده ، غلظت آن ها تغيير پيدا مي كند . آنزيم هاي درون ريز در هضم تركيبات غذايي نقش اصلي داشته ولي آنزيم هاي خارجي كه به طور مستقيم به غذا اضافه مي شوند ، نقش مكملي را براي هضم طبيعي آنزيم هاي درون ريز دارند; زيرا آنزيم هاي خارجي فعاليتشان را روي مواد غذايي خام موجود در اندام گوارشي انجام مي دهند . افزودن آنزيم هاي خارجي به غذاي حيوانات بيانگر افزايش سيستم هضم آنزيمي پرندگان مي باشد.

  توسط   |

 

اثر بتائين در كاهش استرس گرمايي


اثر بتائين در كاهش استرس گرمايي




بتائين، يك عصاره گياهي طبيعي است كه ميتواند اثرات منفي استرس گرمايي را در طيورجبران كند. در جديد ترين تحقيقات انجام شده توسط بخش تغذيه دامي شركت دانيسكو نشان داده شد كه اضافه كردن بتائين به جيره طيور ميتواند ضريب تبديل غذايي را به ميزان% 5/6 بهبود دهد.
آزمايشات انجام شده در يونان و خاور ميانه در شرايطي كه پرنده در معرض دماي 26 درجه تا 42 درجه سانتيگراد قرار داشت نشان داد كه خوراك حاوي بتائين بطور معني داري ضريب تبديل غذايي و افزايش وزن بدن را به وسيله جلوگيري از دهيد راتاسيون (از دست دادن آب) و حمايت از تداوم مصرف خوراك بهبود مي بخشد.فرايندي كه طيور براي كنترل ميزان آب مصرفي طي ميكنند، مقدار انرژي بالايي مصرف ميكند.در اين زمينه بتائين كه يك عامل اسموليت است طيور را براي نگهداري آب كافي حمايت ميكند.بنابراين با استفاده از بتائين پرنده قادر به نگداري آب ميگردد و انرژي بيشتري را صرف رشد مي نمايد.در جريان يك آزمايش دانشگاهي در يونان،هنگامي كه دماي محيط به 40 درجه رسيده بود با استفاده از بتائين در جيره،
ضريب تبديل غذايي به ميزان 6% كاهش يافت(كنترل =84/1در مقابل بتافين=73/1 )همچنين وزن بدن اين پرندگان به ميزان 6/3% افزايش يافت(كنترل=92/1kg در مقابل بتائين=99/1 kg)
در يك آزمايش فارمي در فلسطين اشغالي در يك دوره 41 روزه در دماي 34 درجه و رطوبت 70% ضريب تبديل غذايي جوجه هاي تغذيه شده با بتائين به ميزان 9/2% بهبود يافت (كنترل=77/1 در مقابل بتائين=72/1)و وزن بدن به ميزان 2% افزايش پيدا كرد(كنترل95/1kg در مقابل بتائين=99/1).
بتائين همچنين به عنوان يك عامل متيل دهنده عمل ميكند كه ميتواند جايگزين بخشي از متيونين جيره گردد.در هر دو آزمايش فوق با استفاده از بتائين مقداري از متيونين جيره كاهش يافته بود،به طوري كه يك فرصت مناسب جهت كاهش قيمت تمام شده خوراك را در كنار پرورش بهتر به دنبال داشت.
در يك تحقيق دانشگاهي ديگر در كشور مصر دماي سالن بين 26 درجه تا 42 درجه متغير بود و جوجه گوشتي سطوح مختلف بتائين را مصرف نمودند.بعد از 49 روز نتايج نشان داد كه خوراك حاوي بتائين ضريب تبديل غذايي را بيش از 11% بهبود بخشيد (كنترل 01/2در مقابل بتائين 81/1)و وزن نهايي بالاي 2/12% افزايش پيدا نمود (كنترل =05/2kgدر مقابل بتائين =3/2 kg) زمانيكه از دكتر ميلان هرابي از بخش تغذيه دامي شركت دانبسكو درباره دست آوردهايش سوال كردند ايشان اظهار داشت :خسارات و صدمات وارده بر عملكرد طيور در طي استرس گرمايي موجبات سود و زيان توليدكننده را فراهم ميكند به طوري كه استرس گرمايي يك مرز اقتصادي است كه مقابله با آن باعث سود آوري خواهد شد و اين ضرر هايي كه به توليد كننده ميرسد ناشي از درجه حرارت هاي بسيار بالاي محيطي است و شواهد دال بر اين مطلب است كه در چنين شرايط بحراني بتائين ميتواند يك محصول بسيار استراتژيك باشد.

  توسط   |

 

دستكاريهاي تغذيه اي براي افزايش پاسخهاي ايمني در جوجه هاي گوشتي



دستكاريهاي تغذيه اي براي افزايش پاسخهاي ايمني در جوجه هاي گوشتي

مقدمه:
در حال حاضر، هدف از پرورش طيور تجارتي، رسيدن به بالاترين وزن نهايي و حداكثر توليد تخم مرغ به ازاي هر واحد مصرف خوراك مي باشد. بهر حال بين صفات توليدي و پاسخهاي سيستم ايمني و صفات مربوط به مقاومت به بيماريها همبستگي منفي وجود دارد. به عنوان مثال اين همبستگي منفي بين توليد و ايمني باعث مي شود كه در در سويه هاي پرتوليد عملكرد و تكامل سيستم ايمني ضعيف تر باشد. شايد يكي از عوامل ايجاد كننده همبستگي منفي بين صفات توليدي و پاسخهاي ايمني در طيور، تامين همه احتياجات فيزيولوژيكي از طريق مصرف اقلام خوراكي محدودي مانند مواد مغذي و ميزان دسترسي آنها، باشد. ژنوتيپهايي با وزن نهايي حداكثر نسبت به سويه هايي با وزن نهايي پايين تر، پاسخهاي ايمني ضعيف تري را در برابر آلودگي هاي ناشي از اي كولاي و تيتراسيون آنتي بادي سلولهاي ايمني از خود نشان مي دهند. بنابراين امروزه درآميخته هاي حاصل از سويه هاي تجارتي احتمال بروز هر نوع اختلال در پاسخهاي ايمني بيش از هر زماني احساس مي شود. علاوه بر انتخاب ژنتيكي، بعضي از عوامل غير ژنتيكي مانند غلظت مواد مغذي جيره، قادر است كه تظاهر ژنهاي مسئول پاسخهاي ايمني را از طريق ايجاد تعيير در ميزان بلوغ سيستم ايمني و همچنين ميزان آنتي بادي توليد شده در برابر عفونتها تعيير دهد.
مكانيزمهاي دفاعي در جوجه هاي گوشتي:
محيط سالن در شرايط پرورش متراكم جوجه ها، همواره شامل طيف وسيعي از ميكروارگانيزمهايي مي باشد كه بطور مستمر با سيستم ايمني در حال رقابت هستند. بطور كلي عوامل بيماريزاي مهاجم از طريق آنتي باديهاي مترشحه از نوتروفيلها و يا حاصل از ميكروبهاي غيرفعال و ضعيف شده(واكسنها) سركوب شده و نهايتا اين لاشه سلولي اين مهاجمين از طريق عمل بيگانه خواري حذف مي شوند. اين مكانيزم دفاعي براي كنترل پاوتوژنهاي خارج سلولي مانند باكتريها و همچنين در برابر عوامل بيماريزاي داخل سلولي مانند ويروسها بازدهي كاملا موثري را از خود نشان داده است. براي مقابله بر عليه عوامل بيماريزاي داخل سلولي همانند ويروسها، مكانيزم ايمني بواسطه سلول(CMI) نقش كليدي را بر عهده دارد. در اين مكانيزم با توجه به اينكه امكان از بين بردن عوامل پاتوژن از طريق ترشح آنتي بادي وجود ندارد فلذا به كمك تزريق سيتوتوكسين لنفوسيتهاي نوع تي به داخل سلول آلوده، نتيجتا تخريب سلول و از بين رفتن ويروسها امكان پذير مي گردد. سيستم ايمني در برابر ورود عوامل بيماريزا، تركيبات متنوعي را مانند پروتينهاي فاز حاد، آنزيمهاي پروتئوليتيك و هيدروليتيك، راديكالهاي اكسيژن و مشتقات نيتروژن را براي از بين بردن پاتوژنهاي مهاجم يا سلولهاي آلوده توليد مي كند.
نقش تغذيه در تعيير پاسخها سيستم ايمني:
جيره نويسي در طيور عمدتا بر اساس شاخصهاي توليدي مانند رشد، توليد تخم و بازده مصرف خوراك انجام مي شود فلذا غالبا از توجه به معيارهاي لازم براي پاسخهاي سيستم ايمني چشم پوشي مي شود چرا كه مواد مغذي همچنين بر روي تكامل سيستم ايمني و حجم آنتي بادي توليدي تاثير گذار مي باشد. در طول فاز حاد سيستم ايمني، بيشترين احتياجات تغذيه اي متوجه سنتز و آزاد شدن پروتئين فاز حاد (APS) از كبد مي گردد. براي تامين عملكرد مناسب لكوسيتها احتياجات انرژي و اسيد آمينه در اين مرحله بيش از احتياجات غذايي معمول مي باشد. اثر متقابل بين مواد مغذي متنوع و عدم توازن نسبتها و سميت اين مواد مغذي منجر به اختلال در فيزيولوژي طبيعي جوجه و متعاقبا اختلال در عملكرد سيستم ايمني مي گردد.
انرژي:
تفاوتها موجود در غلظت انرژي جيره غذايي طيور، ميزان پاسخهاي سيستم ايمني را تعيير مي دهد كه اين تعييراحتمالا از طريق تعيير در مصرف مواد مغذي موجب تاثير بر سيستم ايمني مي گردد. انرژي مصرفي موجب تنظيم فعاليت سلولهاي ايمني ، فعاليت هورمونهاي خاص مانند تيروكسين، كوتيكواستروئيدها، هورمون رشد، گلوگاگون، كاتكولاميدها مي گردد و نتيجتا تعيير در فعاليت اين عوامل بر سيستم ايمني تاثير گذار مي باشد. همچنين تفاوت در سطوح و ساختار و نوع اسيدهاي چرب جيره از طريق تعيير در ساختار غشاء سلولي و تغيير در سنتز پروستاگلندين بر روي عملكرد سيستم ايمني موثر است. با افزايش سطح چربي جيره از 3درصد به 9 درصد ميزان تلفات ناشي از آلودگي اي كولاي و مايكروباكتريوم توبركلوزيس كاهش مي يابد. هنگام افزودن 6 درصد پيه به جيره طيور، تيتر آنتي بادي بر عليه آنتي ژن گلبولهاي قرمز گوسفندي بطور قابل توجهي افزايش مي يابد. گنجاندن سطوح بالايي از اسيدهاي چرب غير اشباع در جيره از طريق تحريك فعاليت ماكروفاژها باعث بهبود عملكرد سيستم ايمني مي گردد.
پروتئين:
رشد غدد بورس و تيموس تسبت به ساير اندامهاي بدن طيور سريعتر انجام مي شود و بنابراين اين نكته خيلي مهم است كه در اوايل رشد سطوح مناسبي از پروتئين مورد نياز در اختيار طيور قرار گيرد. گمبود پروتئين در اين مرحله موجب رشد و توسعه نامناسب اندامهاي لنفوئيدي مي شود. چندين مقاله تحقيقاتي پيشنهاد كردند كه براي حصول به عملكرد مناسب سيستم ايمني ،در اين مرحله بايد ميزان اسيد آمينه هاي جيره بيش از حد معمول توصيه شده براي رشد باشد. بهر حال تاثير سطوح پروتئين بر تخفيف علائم بيماري بستگي به عامل و ميكروارگانيزم بيماريزا دارد. هنگام افزايش سطح پروئتين جيره از 18 يا 20 درصد به 23 درصد ميزان ابتلا به آلودگي اي كولاي به طور معني دار كاهش مي يابد. همچنين با كاهش سطح پروتئين جيره جوجه هاي مبتلا به كوكسيديوز، ميزان تلفات از 32 درصد به 8 درصد در مقايسه با تيمار شاهد كاهش مي يابد. سطوح بالاي پروتئين جيره فعاليت تريپسين دستگاه گوارش طيور را افزايش مي دهد. افزايش سطح ترشح تريپسين دستگاه گوارش متعاقبا موجب آزاد شدن سريع گوكسيدياها از اووسيت شده و باعث تشديد علائم بيماري مي گردد.
سطح مناسب ميتونين جيره باعث افزايش رشد شده و براي ايجاد حداكثر پاسخ ايمني ضروري است. متيونين همچنين براي افزايش عملكرد سلولهاي تي توليد شده از تيموس مورد نياز مي باشد. كمبود ميتونين باعث كاهش فعاليت لنفوسيتها و تحليل غده بورس و همچنين افزايش حساسيت به بيماريهاي نيوكاسل و كوكسيديوز مي شود. افزودن سيستئين باعث تحريك ايمني هورموني و سلولي مي گردد. كمبود اسيد هاي آمينه شاخداري (50-16%) مانند ايزولوسين، لوسين و والين در جيره جوجه هاي گوشتي باعث كاهش تيتر آنتي بادي بر عليه آنتي ژن گلبولهاي قرمز گوسفندي مي شود. با توجه كه در ساختمان ايمنوگلوبولينها مقادير بالايي از والين و ترئونين بكار رفته است فلذا كمبود هر كدام از اين اسيد هاي آمينه پاسخهاي ايمني در جوجه هاي گوشتي را كاهش مي دهد. در جيره هاي حاوي نسبت بالاي لوسين/ والين+ ايزولوسين، به علت ايجاد اثرات آنتاگونيست بين ساختارهاي اين سه اسيد آمينه عملكرد سيستم ايمني كاهش مي يابد. سطوح بيش از حد لوسين در جيره غذايي از جذب والين و ايزولوسين ممانعت مي كند. افزايش غلظت اسيد آمينه ليزين جيره باعث بهبود هماگلوتيناسيون و تيترآگلوتينين و همچنين افزايش ايمينوگلوبينهاي جي و ام مي شود. اسي آمينه آرژنين سوبستراي مسير سنتز اكسيد نيتريك مي باشد . اين تركيب يك محصول سمي است كه در فعاليت فاگوسيتيك ماكروفاژها نقش كمكي داشته و باعث از بين رفتن باكتريها و عوامل بيماريزاي داخل سلولي مي شود.
ويتامينها:
ويتامينها به عنوان كوفاكتور مورد نياز براي فعاليتهاي متابوليكي مربوط به پاسخهاي ايمني مي باشد و بنابراين كمبود ويتامينها موجب اختلال در فعاليت سيستم ايمني مي شود. بطور كلي افزايش مقادير ويتامينها جيره غذايي طيور ميزان عملكرد سيستم ايمني را بهبود مي بخشد.
رتينول:
ويتامين رتينول نقش عمده اي در محافظت اندامهاي لنفوئيدي و همچنين بافتهاي اپتليال دارد و موجب افزايش ايمني هورموني و سلولي در طيور مي گردد. و يتامين A با فراهم كردن محيطي سالم به محافظت از غشاهاي موكوسي و منافذ طبيعي در برابر تهاجم پاتوژنها كمك مي كند. ويتامين A باعث تمايز و توسعه لنفوسيتهاي نوع B مي شود. افزايش غلظت ويتامين A در جيره باعث تغيير در تظاهر گيرنده هاي اسيد رتيونيك موجود در لنفوسيتهاي طيور مي گردد. با افزايش سطح ويتامين A ميزان عوامل سركوب كننده ايمني( هيدروكورتيزونها) كاهش مي يابد. علاوه بر اين كمبود ويتامين A موجب كراتينه شدن سلولهاي بازال( پايه اي) غده بورس و اختلال در عملكرد لنفوسيتهاي تي مي شود. بنابراين كمبود ويتامين A از طريق كاهش توليد سلولهاي لنفوسيت نوع BوT و اختلال در فاگوسيتوز و كاهش مقاومت به عفونتها منجر به عكلكرد پايين سيستم ايمني مي شود. در جيره هاي با كمبود ويتامين A افزايش احتمال شيوع و گسترش بيماريهاي مرتبط با ويروس نيوكاسل گزارش شده است. احتياجات ويتامين A در جهت به حداكثر رساندن فعاليت سيستم ايمني و به عنوان مثال افزايش وزن اندامهاي لنفوئيدي خيلي بيشتر از احتياجات همين ويتامين براي حصول به حداكثر وزن نهايي مي باشد. افزايش ميزان ويتامين A از 12850 واحد بين المللي به ميزان 42850 يا 740451 واحد بين المللي منجر به كاهش تلفات ناشي از اي كولاي و CRD در جوجه ها شده و همچنين پاكسازي عوامل بيماريزا در خون را بطور قابل توجه افزايش مي دهد. بهر حال دستيابي به اثرات مفيد سطوح بالاي ويتامين A وابسته به غلظت ساير ويتامينهاي محلول در چربي جيره غذايي مي باشد. سطوح بيش از اندازه ويتامين A در جذب ويتامينهاي Dو E تداخل ايجاد مي كند. در طي شيوع بيماري كوكسيديوز افزايش 60 واحد ويتامين A به ازاي هر جوجه در روز، ميزان تلفات را از صد در صد به صفر درصد تقليل داده است. بهر حال در جيره هاي كاربردي جوجه هاي گوشتي و مرغان مادر جوان به ترتيب بايد مقادير 4000 تا 2000 IU/kg گنجانده شود. براي به حداقل رساندن آسيبهاي ناشي از استرس و همچنين ممانعت از كاهش عملكرد ايمني، سطح ويتامين A 10 برابر مقدار معمول بايد افزايش يابد. تركيب ويتامين A(14000IU/Kg) و روي(65mg/kg) باعث افزايش رشد و ايمني سلولي و همورموني در جوجه ها مي شود.
كوله كلسيفرول:
گيرنده هاي ويتامين 1و 2 دي هيدروكسي D3 در مونوسيتهاي پريفرال شناسايي شده است. ويتامين D3 براي تمايز مونوسيتهاي اوليه و مونوسيتها به ماكروفاژها و فعاليت مناسب فاگوسيتوز و فعاليت سيتوتوكسيك سلولهاي ماكروفاژ ضروري مي باشد. در جيره هاي كه فاقد مكملهاي ويتامين D3 مي باشد به ميزان قابل ملاحضه اي عملكرد سيستم ايمني كاهش مي يابد.
توكوفرول و سلنيوم:
با بروز عفونت و يا تزريق واكسن به ويژه در شرايط استرس كه آسيبهاي ناشي از پراكسيدازها و سوپراكسيدها را به همراه دارد، فعاليت سيستم ايمني تحريك مي شود. در چنين مواقعي ويتامين E و سلنيوم جيره باعث بهبود عملكرد سيستم ايمني مي شود. ويتامين E ضمن كمك به ايجاد يكپارچگي بخشهاي ليپوپروتئيني غشا سلولي باعث كاهش تعييرات اكسيداتيو و توسعه پاسخهاي ايمني سلولي مي شود. ويتامين E همچنين از طريق بهبود تكثير و افزايش لنفوسيتهاي T باعث افزايش ايمني هورموني مي گردد. سلنيوم موجود در گلوتاتيون پراكسيداز به همراه ويتامين E به عنوان يك سيستم آنتي اكسيداني باعث كاهش غلظت راديكالهاي آزاد در سلول مي شود. ويتامين E و سلنيوم نقش مهمي را در توليد لنفوسيتهاي بلاستوسيتها برعهده دارند. كمبود اين مواد مغذي باعث كاهش فعاليت فاگوسيتوزي ماكروفاژها مي شود.
علي رغم توصيه هاي NRC براي تامين ميزان 20mg/kg ويتامين E جيره، مقادير 300mg/kg ويتامين E باعث افزايش عملكرد سيستم ايمني و كاهش مرگ و مير ناشي از ابتلا به آلودگي هاي اي كولاي و بيماريهاي نيوكاسل و بيماري بورس عفوني و كوكسيديوز مي شود. افزودن مكملهاي ويتامين E به ميزان250mg/kg منجر به جلوگيري از افت توليد تخم در مرغان مادر تحت شرايط استرس گرمايي مي شود. نفش مفيد سطوح بالاي ويتامين E( بالاتر از 300mg/kg) در افزايش رشد لنفوسيتهاي T به اثبات رسيده است. در سطوح بالاي ويتامين E ميزان غلظت پروستاگلندينهاي اندامهاي لنفوئيدي كاهش يافته و موجب توقف پاسخهاي ايمني سلولي شده و متعاقبا ميزات توليد آنتي بادي را بهبود بخشيده است. در جيره هاي حاوي مكمل ويتامين E ( 200 mg در برابر 80mg) يا تركيب 300 mg ويتامين E و 1mg/kg سلنيوم افزايش يافته است. افزودن ويتامين E به ميزان 30/0 درصد جيره مرغان مادر يا تزريق 3-5/2 mg/egg به تخمهاي بارور منجر به افزايش پاسخهاي ايمني جوجه مي شود. مشابها تركيب ويتامين E در واكسن روغني نيوكاسل و بورس عفوني باعث كنترل سريعتر و همچنين تيتر آنتي بادي بالاتر نسبت به جيره هاي شاهد شده است.
اسيد اسكوربيك:
سنتز ويتامين C در جوجه هاي يكروزه و طيور بالغ تحت استرس به مقدار مناسب انجام نمي پذيرد. ويتامين C باعث افزايش پاسخهاي هورموني و سلولي و همچنين افزايش مقاومت پرندگان نسبت به آلودگيهاي ناشي از اي كولاي و مايكروباكتريوم آويوم، نيوكاسل و بيماريهاي عفوني بورس و مارك مي گردد. ويتامين C در ايفا نقش آنتي اكسيداني خود باعث استحكام غشاهاي لكوسيتها مي شود و همچنين وجود مقادير مناسب اين ويتامين باعث افزايش فعاليت فاگوسيتوزي نوتروفيلها مي گردد. در شرايط استرس گرمايي اين ويتامين از طريق تاثير بر روي كاهش سنتز گلوكوكورتيكوئيدها باعث تخفيف اثرات استرس مي گردد. با افزودن يك درصد از ويتماين C كاهش عملكرد سيستم ايمني ناشي از كوتيكواسترون و استرس گرمايي تقليل مي يابد . تفاوت در اثرات مفيد ناشي از افزودن ويتامين C در جيره را مي توان به ناپايداري اين ويتامين در بعضي از شرايط نگهداري آن مربوط دانست.
ويتامينهاي ب كمپلكس:
ويتامينهاي گروه ب بعنوان كوفاكتور آنزيمي نقش مهمي را مسيرهاي متابوليكي بر عهده دارند. از ميان ويتامينهاي گروه ب، نقش ويتامين B6 در سيستم ايمني به طور گسترده مطالعه شده است. ويتانين B6 در توسعه و حفظ بافتهاي لنفوئيدي موثر است. كمبود اين ويتامين
(95/0-48/1 mg/kg) پاسخ آنتي بادي را نسبت به آنتي ژن گلبولهاي قرمز گوسفندي و توليد ايمنوگلوبينهاي IgG وIgM كاهش مي دهد. در شرايط استرس گرمايي، افزودن ويتامي B2 و B6 و أB12 اثرات مثبتي را بر عملكرد سيستم ايمني جوجه هاي گوشتي دارد.
عناصر معدني:
عناصرمعدني نقش مهمي را در عملكرد سيستم ايمني از طريق تاثير بر روي تنظيم فشار اسمزي و به عنوان كوفاكتور و كاتاليزوز آنزيمي برعهده دارد و همچنين از طريق بهبود عملكرد هورموني اعمال سيستم ايمني را تنظيم مي كند. غلظت سديم، كلر، روي، سلنيوم، منگنر، مس ، آهن و كبالت جيره پاسخهاي ايمني را تحت تاثير قرار مي دهد. بطور كلي فرمهاي معدني اين عناصر كمتر از فرمهاي آلي جذب مي شوند فلذا زماني كه عناصر معدني در جيره به فرم كليت باشد پاسخهاي ايمني بيشتر است.
سديم و كلريد:
سديم و كلر به همراه پتاسيم نقش كليدي را در ثبات توازن اسمزي مايعات داخل و خارج سلولي بر عهده دارد. كمبود نمك جيره باعث كاهش عملكرد سيستم ايمني مي شود. بطوريكه در سطوح 14/0 درصد سديم و يا 21/0 كلر تيتر آنتي بادي افزايش مي يابد. در جيره هاي حاوي مقادير كمتر از 14/0 سديم و 17/0 كلر پاسخهاي هومورال كاهش مي يابد. افزودن مقادير مناسب نمك تيتر آنتي بادي را بهبود مي بخشد. راهكار افزودن كلر به عنوان يك تعيير دهنده ايمني تحت شرايط استرس گرمايي در شرايط كنترل شده قابل توصيه مي باشد.
روي:
نقش روي در ايمني از طريق افزايش تيموسيتها و تعداد سلولهاي لنفوسيت تي و فعاليت سلولهاي دفاعي و توتروفيلها و همچنين توليد ماكروفاژها و آنتي بادي و توليد اينترفرون و كاهش نفوذپذيري سلول در مقابل ويروس مي باشد.روي همچنين براي بهبود عملكرد تيموميلين و تكثير لنفوسيتها و توليد متا آنزيمهايي مانند DNA و RNA پلي مرازها مورد نياز مي باشد. كمبود روي جيره علاوه بر كاهش توليد اينترلوكين –2 باعث حفاظت از يكپارچگي اندامهاي لنفوئيدي و عملكرد سلولهاي تي مي گردد. كمبود روي در جيره مرغان مادر، تيتر آنتي بادي نسبت به آنتي ژن گلبولهاي قرمز گوسفندي را در نسل بعدي حاصل كاهش مي دهد. برعكس پس از افزودن روي به جيره پاسخ به آنتي بادي در نسل بعد افزايش مي دهد. چندين مطالعه محدود نشان داد كه با افزودن مقادير بالاتر روي(220mg/kg) در جيره هاي مرغ مادر هيچ تاثير معني داري بر روي عملكرد ايمني سلولي و هورموني وجود ندارد. تفاوت در گزارشات اينچنيني ممكن است در نتيجه تفاوت در غلظت هاي به كار رفته روي و يا اثر متقابل بين ساير مواد مغذي موجود در جيره هاي پايه مورد استفاده در آزمايشات تغذيه اي باشد. در جيره مرغ مادر افزودن روي به فرم كليت شده با ميتيونين باعث بهبود عملكرد سيستم ايمني و افزايش تيتر آنتي بادي و ايمني در نسل بعد و مقاومت بر عليه سالمونلا انترويتيدس و اي كولاي خواهد گرديد.
منگنز:
منگنز نقش مهمي در توسعه و ترميم و حفاظت از بافتهاي اپيتيليال دارد. آنزيم سوپراكسيدسموتاز وابسته به منگنز در ميتوكندري موجب غير فعال شدن راديكالهاي آزاد توليد شده در داخل سلول مي گردد. فرم آلي اين مواد معدني پاسخ آنتي بادي را نسبت به عفونتهاي بيماري بورس، برونشيت عفوني و نيوكاسل در مرغان مادر افزايش مي دهد.
مس:
در طي فاز حاد سيستم ايمني، سلولهاي كبد توليد و ترشح پروتئين فاز حاد را برعهده دارند كه باعث افزايش مقاومت جوجه بر عليه آلودگيهاي عفوني مي گردد. سروپلاسمين يكي از پروتئينهاي مهم از اين گروه مي باشد كه به عنصر مس به عنوان كوفاكتور نياز دارد. سروپلاسمين از طريق از بين بردن راديكالهاي آزاد توليد شده در فاگوسيتوز باعث حفاظت پرنده مي شود. بنابراين در شرايط ابتلا به آلودگيهاي عفوني احتياجات مس افزايش مي يابد. سوپراكسيد دسموتاز وابسته به مس و روي واقع در سيتوزول باعث غير فعال شدن راديكالهاي آزاد مي شود. بطور كلي نياز به مس در هنگام بروز عفونتها نسبت به حالت معمولي افزايش مي يابد. معمولا به منظور افزايش ايمني و سلامتي جوجه ها افزودن سطوح 250-125mg مس را توصيه مي كنند. فرم كلريد مس در مقايسه با سولفات مس نقش موثرتري را براي افزايش سلامتي روده بر عهده دارد و به عنوان يك ماده ميكروب كش بر عليه آلودگيهاي اي كولاي و سالمونلا تجويز مي شود. فراهم كردن مس به فرم كليت همراه با اسيدهاي آمينه تاثيرات مثبتي را در بر دارد.

  توسط   |

 


حرکت به سوی بهبود و تعالی یک سفر بی¬پایان است. تعالی همیشه قله¬ای است که ما از جایی که ایستاده¬ایم در افق دید خود می¬بینیم. هرچه افق دید ما وسیع¬تر و اندیشه ما متعالی¬تر می¬گردد قله¬های جدیدتری نیز در منظر دیده¬گان ما ظاهر می¬شوند.

 

 

خبر روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر
پایگاه خبری تحلیلی سراب روانسر

 

 

 

 

.: Weblog Themes By Blog Skin :.

 

اسلایدر